Soru

Zorluk: Çok zorGlikojen Depo Hastalıkları

Altı aylık bir erkek bebek; masif hepatomegali, büyüme geriliği, ağır açlık hipoglisemisi ve sık tekrarlayan deri enfeksiyonları nedeniyle değerlendiriliyor. Laboratuvar tetkiklerinde belirgin hiperlaktatemi, hipertrigliseridemi ve nötropeni (500/μL500/\mu L) saptanıyor. Kemik iliği aspirasyonunda miyeloid seride matürasyon duraklaması izlenmiyor ancak nötrofillerin kemotaksis ve solunumsal patlama (respiratory burst) fonksiyonlarının bozulduğu belirleniyor. Bu hastadaki nötropeni ve immün yetmezlik tablosunun gelişiminden sorumlu olan temel biyokimyasal mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Hücre içi 1,51,5-anhidroglusitol-66-fosfat birikimine bağlı hekzokinaz inhibisyonuCevap
  2. B
    Nötrofil sitozolünde glukoz-66-fosfat birikimine bağlı glukoz transportunun durması
  3. C
    Dallanma yıkan enzim eksikliği sonucu nötrofillerde glikojen birikimi
  4. D
    Asit alfa-glukozidaz enzim eksikliği sonucu gelişen lizozomal depo süreci

Cevap

Nötrofillerde nötropeni ve fonksiyon bozukluğunun nedeni, hücre içinde biriken 1,51,5-anhidroglusitol-66-fosfatın hekzokinaz enzimini inhibe ederek hücre içi glikolizi bozmasıdır.
Hastadaki nötropeninin nedeni, GSD Tip Ib'de (SLC37A4SLC37A4 gen defekti) glukoz-66-fosfat translokaz eksikliğine bağlı olarak nötrofil sitozolünde 1,51,5-anhidroglusitol-66-fosfat birikmesidir. Bu molekül, hekzokinaz enzimini inhibe ederek nötrofillerin ana enerji kaynağı olan glikolizi durdurur ve hücrelerin hem fonksiyonunu bozar hem de apoptozunu tetikler.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et.
Hepatomegali, açlık hipoglisemisi, hiperlaktatemi ve hipertrigliseridemi GSD Tip I (Von Gierke) tablosunu; ek olarak görülen nötropeni ise GSD Tip Ib alt tipini işaret eder.
GSD Tip Ia'da sadece enzim (glukoz-6-fosfataz) eksiktir, Tip Ib'de ise glukoz-6-fosfatın endoplazmik retikuluma taşınmasını sağlayan translokaz (G6PT1) defektiftir.
2
Tip Ib'ye özgü nötropeni mekanizmasını belirle.
Defektif G6PT1 proteini, sadece G6P'yi değil, aynı zamanda besinlerle alınan bir polyol olan 1,51,5-anhidroglusitolün fosforillenmiş formu olan 1,51,5-anhidroglusitol-66-fosfatı (1,51,5-AG6P) da taşır.
Hücre içinde bu taşıyıcının eksikliği, 1,51,5-AG6P'nin sitozolde aşırı birikmesine neden olur.
3
Biriken metabolitin hücresel etkisini değerlendir.
1,51,5-AG6P, hekzokinaz enziminin güçlü bir kompetitif inhibitörüdür.
Hekzokinaz inhibe olduğunda, nötrofiller glukozu kullanamaz, ATP düzeyleri düşer, kemotaksis ve solunumsal patlama gibi enerji bağımlı fonksiyonlar bozulur ve hücreler apoptoza gider.

Anahtar Kavram

Glikojen Depo Hastalığı Tip Ib ve Nötrofil Disfonksiyonu

Daha Fazla Pratik

Glikojen depo hastalıkları arasındaki laboratuvar farklarını (laktat, ürik asit, lipidler) karşılaştıran bir tablo hazırlayınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla