Soru

Zorluk: ZorProstat Hastalıkları ve Tümörleri

7171 yaşında erkek hasta, genel sağlık taramasında serum PSAPSA düzeyinin 6.2 ng/mL6.2\ ng/mL (N<4 ng/mLN < 4\ ng/mL) saptanması üzerine üroloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan fizik muayenede rektal tuşede prostatın sağ lobunda düzensiz yüzeyli bir sertlik palpe ediliyor. Şüpheli odaktan alınan iğne biyopsisinde, mevcut asiner yapıların döşeyici epitelinde nükleer büyüme, hiperkromazi ve oldukça belirgin makronükleoller saptanıyor. Yapılan immünhistokimyasal çalışmalarda, bu atipik bezlerin çevresinde p63p63 ile kesintili (yama tarzında) boyanma izlenirken, luminal hücrelerde AMACRAMACR (P504SP504S) ile kuvvetli sitoplazmik pozitiflik gözleniyor. Bu klinik ve histopatolojik bulgular eşliğinde en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Prostatik adenokarsinom
  2. Yüksek dereceli prostatik intrâepitelyal neoplazi (HGPIN)Cevap
  3. C
    Atipik adenomatöz hiperplazi (Adenozis)
  4. D
    Nisbeten spesifik olmayan granülomatöz prostatit
  5. E
    Bazal hücre hiperplazisi

Cevap

Yüksek dereceli prostatik intrâepitelyal neoplazi (HGPIN)
Yüksek dereceli prostatik intrâepitelyal neoplazi (HGPIN), mevcut prostat asinuslarını döşeyen hücrelerde belirgin nükleer atipi ve makronükleol varlığı ile karakterizedir. İnvaziv adenokarsinomdan en kritik farkı, bezlerin çevresindeki bazal hücre tabakasının korunmuş olmasıdır. İmmünhistokimyasal olarak bazal hücreleri boyayan p63p63 veya 34βE1234\beta E12 belirteçlerinin 'kesintili' veya 'yama tarzında' pozitiflik vermesi, bazal tabakanın varlığını ve dolayısıyla lezyonun henüz invaziv olmadığını doğrular. AMACRAMACR (Alpha-methylacyl-CoA racemase) ise atipik hücrelerde up-regüle olan bir marker olup hem karsinomda hem de HGPIN'de saptanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini analiz edin.
İleri yaş (7171), hafif PSAPSA yüksekliği (6.2 ng/mL6.2\ ng/mL) ve rektal tuşede sertlik, prostat kanseri veya öncül lezyonları için güçlü bir şüphe oluşturur.
Vakadaki başlangıç verileri malignite potansiyeli olan bir süreci işaret eder.
2
Histopatolojik bulguları değerlendirin.
Asiner yapılarda nükleer büyüme ve belirgin nükleol (makronükleol) varlığı, hücresel düzeyde atipiyi gösterir.
Belirgin nükleoller, hem adenokarsinom hem de HGPIN için karakteristik bir morfolojik özelliktir.
3
İmmünhistokimyasal (İHK) boyanma profilini yorumlayın.
p63p63 pozitifliğinin kesintili (fragmented/patchy) olması bazal tabakanın varlığını; AMACRAMACR pozitifliği ise atipik hücrelerin malignite potansiyelini kanıtlar.
p63p63 ve 34βE1234\beta E12 gibi bazal markerların korunmuş olması (kesintili de olsa), lezyonun henüz invaziv olmadığını (intrâepitelyal olduğunu) gösterir.
4
Ayırıcı tanıya giderek nihai tanıyı koyun.
Mevcut bez yapısı içinde kalan atipi + korunmuş bazal tabaka = Yüksek dereceli prostatik intrâepitelyal neoplazi (HGPIN).
Adenokarsinomda bazal tabaka (p63p63) tamamen negatiftir; HGPIN ise karsinomun en önemli öncül lezyonudur.

Anahtar Kavram

Prostat kanseri ayırıcı tanısında bazal hücre tabakasının immünhistokimyasal (p63, 34betaE12) olarak gösterilmesi, HGPIN ile invaziv adenokarsinom arasındaki temel farktır.

Daha Fazla Pratik

Prostat karsinomunun derecelendirilmesinde kullanılan Gleason Skorlama Sistemi ve yeni grup derecelendirme (Grade Groups) kriterlerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla