28 yaşında kadın hasta; son bir aydır devam eden çarpıntı, terleme ve yaklaşık 4 kg kilo k… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$28$ yaşında kadın hasta; son bir aydır devam eden çarpıntı, terleme ve yaklaşık $4$ kg kilo kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde tiroid bezi palpe edilemiyor, palpasyonla hassasiyet veya ağrı saptanmıyor. Hastanın laboratuvar ve görüntüleme tetkik sonuçları aşağıda verilmiştir:

Tetkik	Sonuç	Referans Aralığı
TSH	$<0.01$ $mU/L$	$0.4 - 4.0$
Serbest $T_4$	$3.2$ $ng/dL$	$0.8 - 1.8$
Radyoaktif İyot Uptake	$\%1$	$\%10 - 30$
Serum Tiroglobulin	$<0.1$ $ng/mL$	$3 - 40$

Bu klinik tablo ve tetkik sonuçlarına göre, en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Faktisiyöz tirotoksikozCevap
B
Sessiz (ağrısız) tiroidit
C
Subakut granülomatöz tiroidit
D
Graves hastalığı
E
Toksik adenom

Cevap

Düşük radyoaktif iyot tutulumuna eşlik eden çok düşük (saptanabilir düzeyin altında) serum tiroglobulin seviyesi, hipertiroidi tablosunun dışarıdan tiroid hormonu alımına bağlı olduğunu (Faktisiyöz tirotoksikoz) gösterir.

Vakada tirotoksikoz bulguları ile birlikte radyoaktif iyot tutulumunun (RAIU) düşük olması, ayırıcı tanıda tiroiditler ve faktisiyöz tirotoksikozu ön plana çıkarır. Faktisiyöz tirotoksikozda, hormon sentezi baskılandığı ve tiroid dokusunda bir yıkım olmadığı için serum tiroglobulin düzeyi çok düşüktür. Diğer düşük tutulumlu durumlarda (sessiz tiroidit, subakut tiroidit) ise tiroglobulin bezdeki hasar nedeniyle yüksektir.

Adım Adım Çözüm

Tiroid fonksiyon testlerini (TFT) yorumla.

Baskılı TSH (

<0.01

) ve yüksek serbest

T_4

(

3.2

), primer hipertiroidi/tirotoksikoz tablosunu doğrular.

Tanısal sürecin ilk adımı tirotoksikoz varlığını kanıtlamaktır.

Radyoaktif iyot tutulum (uptake) sonucunu değerlendir.

Uptake değerinin

\%1

olması, tiroid bezinin yeni hormon sentezlemediğini gösterir.

Düşük tutulumlu tirotoksikozlar; tiroiditler, iyot yüklenmesi veya dışarıdan hormon alımı ile ilişkilidir.

Serum tiroglobulin düzeyini analiz et.

Tiroglobulinin

<0.1

ng/mL

(çok düşük) olması, dolaşımdaki hormonun endojen üretim (yıkım dahil) kaynaklı olmadığını gösterir.

Eğer tablo bezdeki yıkıma (tiroidit) bağlı olsaydı, tiroglobulin sızıntı nedeniyle yüksek olurdu; düşük olması ekzojen alımı kanıtlar.

Anahtar Kavram

Faktisiyöz tirotoksikoz ayırıcı tanısında serum tiroglobulin düzeyinin ölçümü, endojen üretim/yıkım ile ekzojen alım arasındaki en kritik belirteçtir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru