Otuz dört yaşında, tekrarlayan nazal polipozis ve kronik rinosinüzit öyküsü olan kadın hasta, dismenore nedeniyle reçetesiz satılan bir analjezik aldıktan dakika sonra acil servise şiddetli nefes darlığı, hırıltılı solunum (wheezing) ve yüzde kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Hastanın klinik tablosuna neden olan ilacın etki mekanizması ve bu spesifik advers etkinin hücresel temel nedeni aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Siklooksijenaz enziminin inhibisyonu sonucu araşidonik asit metabolizmasının lipooksijenaz yolağına kayması ve sisteinil lökotrienlerin artışıCevap
- BSiklooksijenaz-2 () enziminin selektif inhibisyonu sonucu bronkodilatör etkili prostasiklin () sentezinin azalması
- CBronşiyal düz kaslarda yer alan -adrenerjik reseptörlerin non-spesifik antagonizması ile hava yolu direncinin akut olarak yükselmesi
- Dİlacın moleküler yapısının mast hücre yüzeyindeki spesifik antikorlarına çapraz bağlanmasıyla masif histamin degranülasyonu
- ESantral sinir sistemindeki vagal çekirdeklerin uyarılması ve artmış parasempatik deşarja bağlı aşırı asetilkolin salınımı
Cevap
Siklooksijenaz enziminin inhibisyonu sonucu araşidonik asit metabolizmasının lipooksijenaz yolağına kayması ve sisteinil lökotrienlerin artışı
Hastada görülen tablo klasik 'Samter Triadı' (nazal polipozis, astım/rinosinüzit ve analjezik intoleransı) tablosudur. Aspirin ve diğer non-selektif NSAİİ'ler Siklooksijenaz () enzimini bloke ettiğinde, ortamda biriken araşidonik asit 5-Lipooksijenaz () yolağına yönelir. Bu şant mekanizması sonucunda, bilinen en güçlü bronkokonstriktör ajanlardan olan sisteinil lökotrienlerin (, , ) üretimi dramatik olarak artar ve hastada akut bronkospazm gelişir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
NSAİİ'lerin COX-1 enzimini inhibe ederek araşidonik asit metabolizmasını Lipooksijenaz (LOX) yolağına kaydırması ve aşırı lökotrien üretimine bağlı Aspirin Astımı (AERD) tablosu oluşturması.
İpuçları
1
Hastadaki nazal polipozis öyküsü ve NSAİİ alımı sonrası gelişen reaksiyon, 'Samter Triadı' (AERD) olarak bilinen klinik antiteyi işaret etmektedir.
2
Bu reaksiyon bir immünolojik alerji (IgE aracılı) değil, araşidonik asit kaskadındaki dengesizlikten kaynaklanan enzimatik bir tablodur.
3
COX enzimi bloke olduğunda, araşidonik asidin yönelebileceği diğer ana enzimatik yolağı (LOX) ve bu yolağın hangi güçlü bronkokonstriktörleri ürettiğini hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Aspirin ile tetiklenen solunum hastalığı (AERD) tanısı olan bu hastaya, inflamasyon kontrolü için hangi spesifik NSAİİ'lerin (örn. COX-2 selektif inhibitörler) veya hangi ek tedavilerin (örn. Lökotrien reseptör antagonistleri) güvenle verilebileceğini çalışınız.
Tahmini Süre:1m 30s