Soru

Zorluk: ZorToksidromlar

Uzun süredir majör depresyon tanısıyla ilaç tedavisi gören 68 yaşındaki kadın hasta, idrar kaçırma şikayeti için reçete edilen yeni bir ilacı kullanmaya başladıktan iki gün sonra, ailesi tarafından 'anlamsız konuşma ve hayali cisimleri toplama' şikayetiyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenede; genel durum orta, bilinç konfüze, aksiller ateş 38.4°C, nabız 112/dk, kan basıncı 150/90 mmHg ölçülüyor. Cilt sıcak, eritemli ve kuru; pupiller dilate ve ışık refleksi alınamıyor; ağız mukozası belirgin kuru tespit ediliyor. Batın muayenesinde bağırsak sesleri duyulamıyor ve suprapubik bölgede dolgunluk (glob vesicale) saptanıyor. Nörolojik muayenede kas tonusu normal olup, rijidite veya klonus gözlenmiyor. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminde rol oynayan en olası mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Muskarinik asetilkolin reseptörlerinin kompetitif blokajıCevap
  2. B
    Presinaptik nöradrenalin geri alım pompasının inhibisyonu
  3. C
    Sinaptik aralıkta serotonin konsantrasyonunun aşırı artışı
  4. D
    Asetilkolinesteraz enziminin irreversibl inhibisyonu
  5. E
    Hipotalamustaki dopamin D2 reseptörlerinin blokajı

Cevap

Muskarinik asetilkolin reseptörlerinin kompetitif blokajı seçeneği doğru cevaptır.
Hastada tarif edilen tablo klasik 'Antikolinerjik Toksidrom'dur. İngilizce mnemoniği ile 'Red as a beet' (cilt kızarık), 'Dry as a bone' (cilt/ağız kuru), 'Hot as a hare' (hipertermi), 'Blind as a bat' (midriyazis), 'Mad as a hatter' (deliryum) ve 'Full as a flask' (üriner retansiyon) bulgularının tamamı mevcuttur. Özellikle idrar kaçırma ilacı (muhtemelen oksibutinin veya tolterodin gibi antimuskarinik) başlanması tetikleyici faktördür. Bu tablonun temel mekanizması muskarinik reseptörlerin blokajıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın vital bulgularını ve fizik muayene özelliklerini analiz et.
Taşikardi, hipertansiyon, hipertermi (hafif/orta), midriyazis, kuru/kızarık cilt, bağırsak seslerinin yokluğu (ileus), üriner retansiyon.
Toksidromun tipini belirlemek için semptom kümesini tanımlamak gerekir.
2
Ayırıcı tanıda benzer tabloları karşılaştır.
Sempatomimetik sendromdan 'kuru cilt' ve 'sessiz bağırsak' ile ayrılır. Serotonin sendromundan 'tonus normal' ve 'kuru cilt' ile ayrılır.
Antikolinerjik ve sempatomimetik toksidromlar birbirine benzer ancak sekresyonlar (ter, tükürük) ve bağırsak motilitesi ile ayrılır.
3
Anamnez ve ilaç öyküsünü değerlendir.
Depresyon (TCA kullanımı olasılığı) + İdrar kaçırma ilacı (Antimuskarinik).
Antikolinerjik yükün artması bu tabloyu açıklar.
4
Mekanizmayı belirle.
Antikolinerjik toksidromun mekanizması muskarinik reseptör blokajıdır.
Parasempatik blokaj; 'Kuru, Kızarık, Sıcak, Kör, Deli' (Dry, Red, Hot, Blind, Mad) tablosunu oluşturur.

Anahtar Kavram

Antikolinerjik toksidromun sempatomimetik ve serotonin sendromundan ayırt edilmesi (kuru cilt ve azalmış bağırsak sesleri)
Bu soruyu puanla