Soru

Zorluk: ZorDiabetes Mellitus

4242 yaşında kadın hasta, son 44 aydır devam eden belirgin halsizlik ve efor dispnesi ile başvuruyor. Özgeçmişinde kronik menoraji öyküsü olan hastanın yapılan fizik muayenesinde konjonktivalar ve palmar çizgiler soluk saptanıyor. Laboratuvar tetkiklerinde Hemoglobin: 9,89,8 g/dLg/dL, Hematokrit: %30\%30, MCVMCV: 7272 fLfL, Ferritin: 66 ng/mLng/mL (N:15−150N: 15-150), Açlık Plazma Glukozu (APGAPG): 114114 mg/dLmg/dL ve HbA1cHbA1c: %6,9\%6,9 olarak saptanıyor. Bu hasta için en uygun tanısal yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    HbA1c değeri %6,5'in üzerinde olduğu için Tip 2 Diabetes Mellitus tanısı konulmalıdır.
  2. Tanı doğrulaması için 75 gram glukoz ile Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) yapılmalıdır.Cevap
  3. C
    Demir eksikliği anemisi HbA1c düzeyini yalancı olarak düşük gösterdiği için OGTT yapılmasına gerek yoktur.
  4. D
    Hastada Bozulmuş Açlık Glukozu (IFG) mevcuttur; HbA1c değeri anemiden etkilenmediği için tanı kesinleşmiştir.
  5. E
    Menorajiye bağlı gelişen akut stres yanıtı nedeniyle APG değeri yüksek saptanmıştır; demir tedavisi sonrası APG tekrarlanmalıdır.

Cevap

Demir eksikliği anemisi varlığında HbA1c düzeyi yalancı olarak yüksek saptanabileceğinden, tanı koymak için 75 gram glukoz ile Oral Glukoz Tolerans Testi (OGTT) yapılması en uygun yaklaşımdır.
Demir eksikliği anemisi, HbA1c değerlerini yalancı olarak yükselten klinik bir durumdur. Bu hastada açlık plazma glukozu diyabet sınırının (126126 mg/dLmg/dL) altında olmasına rağmen HbA1c diyabet sınırının (%6,5\%6,5) üzerinde saptanmıştır. HbA1c'nin güvenilirliğini etkileyen bir durum (anemi) söz konusu olduğunda, tanı koymak için tek başına HbA1c kullanılmamalı; plazma glukoz ölçümleri (APG veya OGTT) ile tanı doğrulanmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın anemi durumunun değerlendirilmesi.
Düşük Hb, MCV ve Ferritin değerleri ile demir eksikliği anemisi (DEA) tanısı konur.
Anemi tipi, HbA1c ölçümünün güvenilirliğini belirlemek için kritiktir.
2
DEA'nın HbA1c üzerindeki etkisinin analizi.
Demir eksikliği, eritrosit ömrünü veya glikozillenme kinetiğini etkileyerek HbA1c düzeyini gerçek kan şekerinden daha yüksek gösterir.
Klinik kararda hangi testin yanıltıcı olabileceğini saptamak gerekir.
3
Mevcut glukoz değerleri ile HbA1c'nin karşılaştırılması.
APG (114114 mg/dLmg/dL) pre-diyabetik sınırdayken, HbA1c (%6,9\%6,9) diyabetik sınırdadır (uyumsuzluk).
Tanı kriterleri arasındaki uyumsuzluk ek test gerektirir.
4
En güvenilir tanı yönteminin seçilmesi.
HbA1c'nin güvenilmez olduğu durumlarda ADA kılavuzlarına göre plazma glukoz bazlı testler (APG tekrarı veya OGTT) tercih edilir.
Tanı hatasını önlemek için altın standart yöntemlere başvurulur.

Anahtar Kavram

HbA1c ölçümü; eritrosit ömrünü kısaltan (hemoliz, splenomegali) veya uzatan/glikozillenmeyi etkileyen (demir eksikliği, B12 eksikliği) durumlarda tanısal değerini kaybeder.
Bu soruyu puanla