55 yaşında erkek hasta, perfore apandisit nedeniyle yapılan acil cerrahi sonrası postopera… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$55$ yaşında erkek hasta, perfore apandisit nedeniyle yapılan acil cerrahi sonrası postoperatif $3.$ gündedir. Hastanın takibinde ateş ( $38.8^{\circ}C$ ), taşikardi ( $115/dk$ ) ve takipne ( $28/dk$ ) gelişiyor. Hastadan alınan laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.38$
$pCO_2$	$24$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$14$ $mEq/L$
$Na^+$	$138$ $mEq/L$
$Cl^-$	$102$ $mEq/L$

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

A
Kompanse artmış anyon açıklı metabolik asidoz
B
Kompanse normal anyon açıklı metabolik asidoz
Mikst tip (Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal alkaloz)Cevap
D
Mikst tip (Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal asidoz)
E
İzole akut solunumsal alkaloz

Cevap

Mikst tip (Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal alkaloz)

Hastada hesaplanan anyon açığı

22

mEq/L

olup normalin (

12 \pm 2

) üzerindedir, bu durum artmış anyon açıklı metabolik asidozu gösterir. Winter formülüne göre metabolik asidozu dengelemek için beklenen

pCO_2

değeri

27-31

mmHg

aralığında olmalıdır. Ancak hastanın ölçülen

pCO_2

değeri

24

mmHg

ile bu aralığın altındadır, bu da sepsis seyrindeki takipneye bağlı bağımsız bir solunumsal alkalozun eşlik ettiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

Asidemi/Alkalemi varlığına bakılır.

pH = 7.38

(Normalin alt sınırı, hafif asidik taraf).

Primer bozukluğun yönünü belirlemek için başlangıç noktasıdır.

Metabolik asidoz için Anyon Açığı (

AG

) hesaplanır.

AG = Na - (Cl + HCO_3) = 138 - (102 + 14) = 22

mEq/L

Artmış anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) tanısı konur (

22 > 14

Metabolik asidoza yanıt olarak beklenen

pCO_2

(Winter formülü) hesaplanır.

Beklenen

pCO_2 = (1.5 \times 14) + 8 \pm 2 = 29 \pm 2

(

27-31

mmHg

Solunumsal kompanzasyonun yeterli olup olmadığını belirlemek için kullanılır.

Beklenen

pCO_2

ile ölçülen

pCO_2

karşılaştırılır.

Ölçülen

24

mmHg <

Beklenen

27

mmHg

Gerçek

pCO_2

beklenen değerden daha düşükse, kompanzasyon sınırını aşan ek bir primer solunumsal alkaloz var demektir.

Anahtar Kavram

Mikst asit-baz bozukluklarında (özellikle erken sepsis tablolarında) artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal alkaloz birlikteliği sık görülür.

Daha Fazla Pratik

Sepsis tanılı hastalarda laktik asidoz (metabolik asidoz) ve ARDS/pnömoni varlığında gelişebilecek solunumsal asidoz (mikst tip asidoz) tablolarını inceleyebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru