54 yaşında erkek hasta, 3 gündür devam eden şiddetli bulantı ve kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Oral alımı tamamen duran hastanın fizik muayenesinde kan basıncı 90/60 mmHg, nabız 112/dk saptanıyor. Cilt turgoru azalmış ve mukozalar kuru olarak değerlendiriliyor.
Hastanın arter kan gazı ve serum elektrolit sonuçları aşağıdaki gibidir:
| Parametre | Sonuç |
|---|---|
| pH | 7.40 |
| PaCO | 40 mmHg |
| HCO | 25 mEq/L |
| Na | 140 mEq/L |
| K | 3.5 mEq/L |
| Cl | 85 mEq/L |
Buna göre, bu hastadaki asit-baz dengesi bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?
- ABasit metabolik alkaloz
- BAsit-baz dengesi normaldir
- Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkalozCevap
- DNormal anyon açıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz
- ERespiratuar asidoz ve metabolik alkaloz
Cevap
Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz (Miks tip bozukluk)
Hastada kusmaya bağlı klor kaybı (Metabolik Alkaloz) ve hipovolemi/açlığa bağlı artmış organik asitler (Yüksek Anyon Açıklı Metabolik Asidoz) bir aradadır. Anyon açığının 30 mEq/L gibi çok yüksek bir değerde olması asidozu, Delta-Delta analizinde düzeltilmiş bikarbonatın (43 mEq/L) normalden yüksek olması alkalozu gösterir. Bu iki bozukluk birbirini dengelediği için pH (7.40), PaCO (40) ve HCO (25) normal görünmektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Normal pH ve normal bikarbonat düzeyleri, ciddi asit-baz bozukluklarını (özellikle miks tip) dışlamaz. Anyon açığı hesabı her vakada yapılmalıdır.
İpuçları
1
Kan gazı değerleri normal görünse de, hastanın elektrolitlerine (Na ve Cl farkına) dikkat edin.
2
Anyon açığını (Na - [Cl + HCO3]) hesaplayın. Normal değerin (10-12) üzerinde mi?
3
Anyon açığı 30 bulundu. Bu asidozu gösterir. Ancak hasta kusuyor (alkaloz nedeni). Delta-Delta analizi yaparak 'gizli' alkalozu bulabilirsiniz.
Daha Fazla Pratik
Miks asit-baz bozukluklarında Delta Ratio (Delta/Delta) kullanımını pekiştirmek için salisilat zehirlenmesi vakalarını inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s