13 yaşındaki bir kız hasta, son 6 aydır boyunun hızlı uzadığını, ancak henüz adet görmediğini belirterek ailesiyle birlikte polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenede meme gelişimi areola ve meme ucunun, meme dokusu üzerinde ikinci bir tepecik oluşturduğu evrede (Tanner Evre 4) saptanıyor. Pubik kıllanma ise pubis üzerinde yaygın, ancak uyluk iç yüzüne yayılmamış (Tanner Evre 4) olarak değerlendiriliyor.
Bu hastanın puberte gelişimi ve beklenen menarş zamanı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi en olasıdır?
- ABüyüme hızı doruk noktasına (PHV) henüz ulaşmamıştır, menarş PHV'den önce gerçekleşir.
- BMeme gelişimi tamamlanmıştır, menarşın başlaması için 2 yıl daha beklenmelidir.
- Büyüme hızı doruk noktasını (PHV) geçmiştir ve menarşın önümüzdeki 6-12 ay içinde gerçekleşmesi beklenir.Cevap
- DPubik kıllanma evresi menarş için belirleyici değildir, aksiller kıllanma tamamlanmadan menarş beklenmez.
- EHasta gecikmiş puberte tanısı almalıdır, derhal gonadotropin stimülasyon testi yapılmalıdır.
Cevap
Büyüme hızı doruk noktasını (PHV) geçmiştir ve menarşın önümüzdeki 6-12 ay içinde gerçekleşmesi beklenir.
Kızlarda pubertal büyüme atağı (Peak Height Velocity - PHV) pubertenin erken dönemlerinde, genellikle meme gelişimi Tanner Evre 2-3 arasındayken gerçekleşir. Menarş ise pubertenin nispeten geç bir bulgusudur ve genellikle PHV'den 6-12 ay sonra, büyüme hızının yavaşlamaya başladığı dönemde (sıklıkla Tanner Evre 3 veya 4) ortaya çıkar. Sorudaki hasta Tanner Evre 4 (meme dokusu üzerinde ikinci tepecik) aşamasındadır. Bu bulgu, hastanın büyüme atağı zirvesini (PHV) çoktan geçtiğini ve menarşın fizyolojik olarak yaklaştığını (genellikle 1 yıl içinde) gösterir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Kızlarda puberte sıralaması: Telarş -> PHV (Büyüme Atağı) -> Menarş. Menarş genellikle büyüme hızı zirve yaptıktan sonra, Tanner Evre 3-4 civarında gerçekleşir.