Soru

Zorluk: Çok zorErgen Sağlığı

1414 yaşında bir erkek çocuk, boyunun kısa olduğu ve vücut yapısındaki değişiklikler nedeniyle arkadaşlarının kendisiyle alay ettiğini düşündüğü yakınmasıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; testis hacmi her iki tarafta 1010 mL, penis boyunda belirgin artış saptanırken penis kalınlığında henüz belirgin bir değişiklik gözlenmiyor. Pubik kıllanmanın ise simfizi pubis üzerinde kıvırcık ve koyu renkli olduğu, ancak henüz uyluk iç yüzüne yayılmadığı görülüyor. Görüşme sırasında çocuk, sivilceleri ve dış görünüşü nedeniyle herkesin sürekli kendisine baktığını hissettiğini belirtiyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. Hastanın mevcut fizik muayene bulguları (Tanner evre 33), erkek çocuklarda boy uzama hızının doruk noktasına (PHV) ulaştığı gelişimsel aşama ile tam uyumludur.Cevap
  2. B
    Bu hastanın içinde bulunduğu Tanner evresi, canlı sperm içeren ilk ejakülasyonun (spermarş) gerçekleşmesinin beklendiği dönemdir.
  3. C
    Hastanın çevresindeki herkesin kendisine odaklandığını ve onu incelediğini düşünmesi, ergenliğe özgü 'hayali izleyici' (imaginary audience) kavramı ile açıklanan normal bir süreçtir.
  4. D
    HEADSS tarama yönteminde yer alan 'E' bileşeni, hastanın okul başarısının yanı sıra beslenme (eating) alışkanlıkları ve yeme bozukluğu riskini de kapsar.
  5. E
    Bu gelişim evresinde saptanabilecek tek veya çift taraflı jinekomasti vakalarının büyük çoğunluğu fizyolojik kabul edilir ve genellikle 121-2 yıl içinde kendiliğinden geriler.

Cevap

Erkek çocuklarda boy uzama hızı doruk noktasına (PHV) Tanner evre 44 aşamasında ulaşılır; hastanın bulguları ise Tanner evre 33 ile uyumludur.
Vakadaki çocuk; testis hacmi (1010 mL), penis boyunda artış ve kıvırcık pubik kıllanma özellikleri ile Tanner evre 33 aşamasındadır. Erkek çocuklarda boy uzama hızı doruk noktasına (PHV) ulaşma evresi ise Tanner evre 44'tür. Dolayısıyla hastanın mevcut evresinde PHV'ye ulaştığını söylemek klinik olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulguları üzerinden Tanner evresini belirle.
Testis hacmi 1010 mL, penis boyunda artış (ancak kalınlıkta değil) ve simfizi pubis üzerinde kıvırcık kıllanma Tanner evre 33 ile uyumludur.
Tanner evre 22'de testis 484-8 mL'dir; evre 44'te ise penis kalınlığı artar ve testis 152015-20 mL olur.
2
Cinsiyete göre boy uzama hızı doruk noktası (PHV) zamanlamasını değerlendir.
Erkeklerde PHV Tanner evre 44'te, kızlarda ise Tanner evre 232-3 arasında gerçekleşir.
Erkeklerde büyüme atağı kızlara göre daha geç ve daha şiddetli gerçekleşir.
3
Fiziksel evre ile fizyolojik miltaşlarını (spermarş/menarş) karşılaştır.
Erkeklerde spermarş Tanner evre 33'te (PHV'den önce), kızlarda menarş Tanner evre 44'te (PHV'den sonra) gerçekleşir.
Erkeklerde üreme yeteneğinin kazanılması büyüme atağından önce başlar.
4
Bilişsel ve psikososyal bulguları kontrol et.
Hastanın 'herkes bana bakıyor' hissi (hayali izleyici) ve HEADSS tarama kriterleri Tanner evre 33 ile uyumlu gelişimsel özelliklerdir.
Bu özellikler erken ve orta ergenlik döneminde tipiktir.

Anahtar Kavram

Erkeklerde puberte evreleri ve boy uzama hızı (PHV) ile spermarş arasındaki kronolojik ilişki.
Bu soruyu puanla