Ergen Sağlığı

45 soru

Soru 1Soru

1414 yaşında bir erkek çocuk, boyunun kısa olduğu ve vücut yapısındaki değişiklikler nedeniyle arkadaşlarının kendisiyle alay ettiğini düşündüğü yakınmasıyla polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; testis hacmi her iki tarafta 1010 mL, penis boyunda belirgin artış saptanırken penis kalınlığında henüz belirgin bir değişiklik gözlenmiyor. Pubik kıllanmanın ise simfizi pubis üzerinde kıvırcık ve koyu renkli olduğu, ancak henüz uyluk iç yüzüne yayılmadığı görülüyor. Görüşme sırasında çocuk, sivilceleri ve dış görünüşü nedeniyle herkesin sürekli kendisine baktığını hissettiğini belirtiyor. Bu hasta için aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hastanın mevcut fizik muayene bulguları (Tanner evre 33), erkek çocuklarda boy uzama hızının doruk noktasına (PHV) ulaştığı gelişimsel aşama ile tam uyumludur.

Cevap

Erkek çocuklarda boy uzama hızı doruk noktasına (PHV) Tanner evre 44 aşamasında ulaşılır; hastanın bulguları ise Tanner evre 33 ile uyumludur.
Vakadaki çocuk; testis hacmi (1010 mL), penis boyunda artış ve kıvırcık pubik kıllanma özellikleri ile Tanner evre 33 aşamasındadır. Erkek çocuklarda boy uzama hızı doruk noktasına (PHV) ulaşma evresi ise Tanner evre 44'tür. Dolayısıyla hastanın mevcut evresinde PHV'ye ulaştığını söylemek klinik olarak yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulguları üzerinden Tanner evresini belirle.
Testis hacmi 1010 mL, penis boyunda artış (ancak kalınlıkta değil) ve simfizi pubis üzerinde kıvırcık kıllanma Tanner evre 33 ile uyumludur.
Tanner evre 22'de testis 484-8 mL'dir; evre 44'te ise penis kalınlığı artar ve testis 152015-20 mL olur.
2
Cinsiyete göre boy uzama hızı doruk noktası (PHV) zamanlamasını değerlendir.
Erkeklerde PHV Tanner evre 44'te, kızlarda ise Tanner evre 232-3 arasında gerçekleşir.
Erkeklerde büyüme atağı kızlara göre daha geç ve daha şiddetli gerçekleşir.
3
Fiziksel evre ile fizyolojik miltaşlarını (spermarş/menarş) karşılaştır.
Erkeklerde spermarş Tanner evre 33'te (PHV'den önce), kızlarda menarş Tanner evre 44'te (PHV'den sonra) gerçekleşir.
Erkeklerde üreme yeteneğinin kazanılması büyüme atağından önce başlar.
4
Bilişsel ve psikososyal bulguları kontrol et.
Hastanın 'herkes bana bakıyor' hissi (hayali izleyici) ve HEADSS tarama kriterleri Tanner evre 33 ile uyumlu gelişimsel özelliklerdir.
Bu özellikler erken ve orta ergenlik döneminde tipiktir.

Anahtar Kavram

Erkeklerde puberte evreleri ve boy uzama hızı (PHV) ile spermarş arasındaki kronolojik ilişki.
Soru 2Soru

On beş yaşındaki bir kız çocuk, annesiyle yaşadığı şiddetli çatışmalar ve okul dışındaki vaktinin neredeyse tamamını arkadaş grubuyla geçirmesi nedeniyle polikliniğe getirilmiştir. Annesi, kızının son zamanlarda "kendisine hiçbir şey olmayacağı" düşüncesiyle tehlikeli araç kullanma gibi riskli davranışlar sergilediğinden ve arkadaşlarının etkisiyle sigara denediğinden şüphelenmektedir. Bu hastanın sergilediği davranışlar, adolesan psikososyal gelişiminin hangi evresi için en karakteristiktir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Orta adolesan (1414-1616 yaş)

Cevap

Orta adolesan (1414-1616 yaş)
Doğru yanıt orta adolesan evresidir. Bu dönem (1414-1616 yaş), adolesanın ailesinden bağımsızlaşma çabasının en yoğun olduğu, akran grubunun değerlerinin ailenin önüne geçtiği ve 'bana bir şey olmaz' (kişisel efsane/omnipotans) düşüncesiyle riskli davranışlara (madde kullanımı, tehlikeli eylemler) en eğilimli olunan evredir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve klinik özelliklerini belirle.
1515 yaşında, akran etkisi baskın, riskli davranışlar (sigara, tehlikeli araç kullanımı) mevcut ve 'omnipotans' (zarar görmezlik) duygusu var.
Psikososyal gelişim evrelerini ayırt etmek için yaş ve davranış paterni temel kriterlerdir.
2
Bu özellikleri adolesan evreleriyle eşleştir.
Bu özellikler orta adolesan döneminin tipik bulgularıdır.
Orta adolesan, akran baskısının ve risk alma davranışının zirve yaptığı evredir.

Anahtar Kavram

Adolesan psikososyal gelişim evreleri ve karakteristik davranışları.
Soru 3Soru

1515 yaşındaki bir erkek çocuk, kask takmadan bindiği motosikletle kaza yapması sonucu hafif yaralanma ile acil servise getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; her iki testis hacminin 1515 mLmL olduğu, sesinin kalınlaştığı ve aksiller kıllanmanın başladığı gözleniyor. Görüşme sırasında 'Ben çok iyi sürerim, kaza yapacağım veya başıma kötü bir şey geleceği hiç aklıma gelmemişti' diyen hastanın bu tutumu ve gelişim evresiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bilişsel olarak 'kişisel efsane' (personal fable) etkisiyle incinmezlik hissi ve riskli davranış eğilimi gösterdiği orta ergenlik dönemindedir.

Cevap

Gencin sergilediği incinmezlik hissi ve riskli davranış eğilimi, orta ergenlik dönemindeki 'kişisel efsane' (personal fable) bilişsel özelliği ile açıklanır.
Doğru olan seçenek, hastanın fiziksel bulgularıyla (Tanner evre 44) ve yaşıyla (1515 yaş, orta ergenlik) uyumlu olan 'kişisel efsane' (personal fable) bilişsel özelliğini doğru tanımlamaktadır. Bu dönemdeki ergenler kendilerini incinmez hissettikleri için kask takmamak gibi riskli davranışlara eğilim gösterirler.

Adım Adım Çözüm

1
Fiziksel bulguların Tanner evrelemesi açısından değerlendirilmesi
Testis hacmi 1515 mLmL, ses kalınlaşması ve aksiller kıllanma Tanner evre 44 (orta-geç puberte) ile uyumludur.
Erkeklerde puberte 44 mLmL testis hacmi ile başlar (Tanner 22), 1212-2020 mLmL arası Tanner 44 olarak kabul edilir.
2
Hastanın yaş grubuna göre ergenlik döneminin belirlenmesi
1515 yaşındaki çocuk 'orta ergenlik' (1414-1616 yaş) dönemindedir.
Erken ergenlik 1010-1313, orta ergenlik 1414-1616, geç ergenlik 1717-2121 yaşları kapsar.
3
Psikososyal/bilişsel tutumun analiz edilmesi
'Bana bir şey olmaz' ifadesi 'kişisel efsane' (personal fable) özelliğini yansıtmaktadır.
Orta ergenlikte soyut düşüncenin gelişimiyle beraber ortaya çıkan 'kişisel efsane', kişinin kendisini eşsiz ve zarar görmez hissetmesine neden olur.

Anahtar Kavram

Ergenlikte bilişsel gelişim (kişisel efsane) ve Tanner evrelemesi arasındaki ilişki.

Daha Fazla Pratik

Ergenlerde Tanner evrelerine göre boy uzama hızı (PHVPHV) ve spermarş/menarş zamanlamasını karşılaştıran tabloyu inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru

1212 yaşındaki bir kız çocuk, boyunun son bir yılda çok hızlı uzaması ve göğüslerindeki belirginleşme nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde meme ve areolanın tek bir kontur oluşturacak şekilde genişlediği (Tanner evre 33), pubik kıllanmanın ise koyulaşarak kıvırcıklaştığı (Tanner evre 33) saptanıyor. HEADSS görüşmesi sırasında çocuğun vücut imajı ile aşırı ilgili olduğu ve düşünce yapısının halen büyük oranda neden-sonuç ilişkisinden ziyade mevcut ana odaklandığı gözleniyor.

Bu adölesan ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçinde bulunduğu psikososyal evre "Erken Adölesan" dönemidir ve bilişsel gelişiminde somut düşünce yapısı hakimdir.

Cevap

12 yaşındaki bu çocuk erken adölesan dönemindedir ve bu dönemde bilişsel olarak somut düşünce yapısı hakimdir.
Doğru olan seçenek, çocuğun 1212 yaşında olması nedeniyle erken adölesan döneminde olduğunu ve bu dönemin tipik özelliği olan somut düşünce yapısına sahip olduğunu belirten ifadedir. Bu dönemde adölesanlar gelecek planlarından ziyade 'şimdi ve burada' olana, fiziksel değişimlere ve vücut imajına odaklanırlar.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulgularına göre Tanner evresini teyit et.
Meme ve areolanın tek konturda genişlemesi Tanner evre 3; yaş 12.
Fiziksel gelişim basamağını belirlemek, büyüme beklentilerini anlamayı sağlar.
2
Kız çocuklarında doruk boy uzama hızı (PHV) zamanlamasını hatırla.
Kızlarda PHV, Tanner evre 2-3'te gerçekleşir (Erkeklerde evre 4).
Cinsiyete göre pubertal büyüme farklarını ayırt etmek gerekir.
3
Hastanın yaş grubuna göre psikososyal ve bilişsel gelişim evresini belirle.
10-13 yaş arası 'Erken Adölesan' dönemidir. Bu dönemde somut düşünce hakimdir, soyut düşünce henüz yerleşmemiştir.
Adölesan sağlığı muayenesinde yaşa uygun bilişsel ve sosyal özellikleri değerlendirmek esastır.

Anahtar Kavram

Adölesan gelişiminde fiziksel (Tanner), biyolojik (PHV) ve psikososyal (Erken/Orta/Geç) evrelerin korelasyonu.
Soru 5Soru

1414 yaşındaki bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolü amacıyla pediatri polikliniğine getiriliyor. Fizik muayenesinde boyu 162162 cm (5050. persantil), bilateral testis hacmi 1010 ml, penis boyunda belirgin artış ve pubik bölgede koyu renkli, kaba ve kıvırcık karakterde kıllanma saptanıyor. Aksiller kıllanmanın henüz başlamadığı görülürken, her iki areola altında 22 cm çapında, hafif hassas disk şeklinde doku palpe ediliyor. Bu adölesanın gelişimi ve tarama süreci ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu çocuğun bulunduğu evrede (TannerTanner 33) spermarşın gerçekleşmiş olması beklenir ve bu durum doruk boy uzama hızından (PHVPHV) yaklaşık bir yıl öncedir.

Cevap

Erkek çocuklarda spermarş genellikle Tanner evre 33 döneminde gerçekleşir ve bu evre doruk boy uzama hızından (PHVPHV) yaklaşık bir yıl öncedir.
Erkek pubertal gelişiminde spermarş (ilk ejakülasyon), genellikle Tanner evre 33 döneminde (13.513.5-14.514.5 yaş arası) ortaya çıkar. Bu durum, erkeklerde boy uzama hızının en yüksek seviyeye ulaştığı Tanner evre 44'ten yaklaşık bir yıl önce gerçekleşir. Bu sekans, kız çocuklarının aksine (kızlarda PHVPHV menarştan öncedir), erkeklerde üreme yeteneğinin kazanılmasının fiziksel büyüme hızının zirvesinden önce olduğunu gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulgularını Tanner evrelemesine göre sınıflandırın.
Testis hacminin 1010 ml olması, penis boyunda artış ve kaba-kıvırcık pubik kıllanma hastanın Tanner evre 33 (T3T3) döneminde olduğunu gösterir.
T2T2 testis hacmi 44-88 ml, T3T3 testis hacmi 1010-1212 ml'dir.
2
Erkek çocuklarda pubertal miltaşlarının (spermarş, PHVPHV, aksiller kıllanma) sırasını değerlendirin.
Spermarş genellikle T3T3'te, doruk boy uzama hızı (PHVPHV) ise T4T4'te gerçekleşir.
Erkeklerde üreme yeteneğinin kazanılması (T3T3), boy uzamasının zirve yapmasından (T4T4) daha önce gerçekleşir.
3
Eşlik eden diğer bulguları (jinekomasti ve psikososyal tarama) analiz edin.
Jinekomasti T3T3'te fizyolojiktir; HEADSSHEADSS taramasında ise hassas konular ebeveynsiz görüşülmelidir.
Adölesan sağlığında gizlilik, riskli davranışların tespiti için temel şarttır.

Anahtar Kavram

Erkek Puberte Sekansı ve Zamanlaması
Soru 6Soru

9 yaşındaki bir kız çocuk, annesi tarafından her iki memesinde 'beze' fark edilmesi şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Fizik muayenesinde her iki meme dokusunun areola sınırlarını aşmadan hafifçe yükseldiği ve areola çapının genişlediği, ancak pubik veya aksiller kıllanmanın henüz başlamadığı saptanıyor. Bu hastada saptanan ve kız çocuklarında pubertenin ilk fiziksel bulgusu olan bu klinik durum aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Telarş

Cevap

Kızlarda pubertenin ilk fiziksel bulgusu meme tomurcuklanması olan telarştır.
Kız çocuklarında pubertenin ilk klinik belirtisi, meme tomurcuklanması (breast budding) olarak bilinen telarştır. Tanner evrelemesine göre bu durum Meme Evre 2'ye karşılık gelir. Genellikle 8138-13 yaşları arasında ortaya çıkar ve hipotalamo-hipofizer-gonadal aksın aktive olduğunu (gonadarş) gösteren ilk güvenilir fiziksel bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgusunu değerlendirin.
Meme dokusunda areola sınırlarını aşmayan belirginleşme (tomurcuklanma) saptandı.
Bu bulgu Tanner evrelemesine göre Meme Evre 2 (tomurcuklanma) olarak tanımlanır.
2
Pubertal olayların gerçekleşme sırasını hatırlayın.
Kız çocuklarının %90\%90'dan fazlasında pubertenin ilk bulgusu meme gelişimidir.
Gelişim basamaklarının doğru sırasını bilmek tanıda kritiktir.
3
Meme gelişiminin başlangıcını ifade eden terimi seçin.
Meme tomurcuklanmasına 'Telarş' denir.
Telarş, kızlarda pubertal (gonadal) aktivitenin başladığını gösteren ilk fiziksel işarettir.

Anahtar Kavram

Kızlarda pubertenin ilk fiziksel bulgusu telarştır (Tanner Evre 2).
Tahmini Süre:45s
Soru 7Soru

7,57,5 yaşında bir kız çocuk, koltuk altı tüylenmesi ve vücut kokusunda ağırlaşma şikayeti ile annesi tarafından polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenesinde; boy ve kilo 5050. persentilde, meme gelişimi Tanner evre 11 (telarş yok), pubik kıllanma Tanner evre 22 ve aksiller kıllanma mevcut olarak saptanıyor. Klitoromegali saptanmayan hastanın kemik yaşı takvim yaşı ile uyumlu bulunuyor. Bu çocuk için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Prematür adrenarş

Cevap

Hastanın klinik ve radyolojik bulguları prematür adrenarş ile tam uyumludur.
Kız çocuklarında 8 yaşından önce görülen, ancak meme gelişiminin eşlik etmediği izole pubik ve aksiller kıllanma artışı 'prematür adrenarş' olarak tanımlanır. Bu durum genellikle selim bir seyir izler ve kemik yaşında belirgin ilerlemeye veya boy sıçramasına neden olmaz; bu vakadaki tüm bulgular bu tanıyı desteklemektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fiziksel bulgularını ve Tanner evrelerini değerlendiriniz.
Meme gelişimi (gonadarş) yok (Evre 1), ancak pubik/aksiller kıllanma (adrenarş) mevcut (Evre 2).
Pübertal gelişimin iki ayrı ekseni (gonadarş ve adrenarş) olduğunu ayırt etmek tanı için kritiktir.
2
Hastanın yaşını ve cinsiyetini göz önünde bulundurarak bulguların zamanlamasını kontrol ediniz.
7,57,5 yaşındaki bir kız çocukta püberte bulgularının başlaması 'prematür' (erken) olarak kabul edilir.
Kızlarda püberte sınırı 8, erkeklerde 9 yaştır.
3
Kemik yaşı ve büyüme hızı verilerini analiz ediniz.
Kemik yaşının takvim yaşı ile uyumlu olması ve boyun 5050. persentilde olması patolojik androjen fazlalığını (KAH veya tümör gibi) dışlar.
Benign prematür adrenarşta kemik yaşı ilerlemesi beklenmez.

Anahtar Kavram

Prematür adrenarş, kızlarda 8 yaşından önce hipotalamo-hipofizer-gonadal aks aktive olmadan (telarş gelişmeden) adrenal androjenlerin (DHEA-S) artışına bağlı olarak ortaya çıkan izole pubik/aksiller kıllanma durumudur.
Soru 8Soru

14 yaşındaki bir erkek çocuk, rutin sağlık kontrolünde değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde; her iki testis hacmi orşidometre ile 12 mL12\text{ mL}, penis boyu ve genişliğinde belirgin artış, pubik kıllanmanın ise kıvırcık, koyu renkli olup simfizis pubis üzerine yayıldığı (Evre 3) saptanıyor. Ayrıca areola altında yaklaşık 2 cm2\text{ cm}'lik, disk şeklinde hassas doku palpe ediliyor. Boy kısalığı endişesi olan bu adölesan ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Büyüme hızı doruk noktasına (PHV) henüz ulaşmamıştır.

Cevap

Büyüme hızı doruk noktasına (PHV) henüz ulaşmamıştır.
Erkeklerde boy uzama hızının doruk noktasına ulaştığı dönem (peak height velocity - PHV), pubertenin nispeten geç bir bulgusudur ve tipik olarak Tanner evre 4'te gerçekleşir. Sorudaki çocuk ise testis hacmi ve kıllanma özelliklerine göre Tanner evre 3'tedir; dolayısıyla henüz boy patlamasının zirve noktasına ulaşmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın fizik muayene bulgularına göre Tanner evresini belirle.
Testis hacminin 12 mL12\text{ mL} olması ve pubik kıllanma özellikleri Tanner evre 3 ile uyumludur.
Adölesan gelişimini değerlendirmek için Tanner evrelemesi temel basamaktır.
2
Erkek çocuklarda boy uzama hızı (PHV) zamanlamasını değerlendir.
Erkeklerde PHV, pubertenin nispeten geç döneminde (Tanner evre 4) gerçekleşir.
Kız çocuklarında PHV'nin erken (evre 2-3), erkeklerde ise geç (evre 4) gerçekleştiği bilgisi ayırıcıdır.
3
Diğer pubertal ve psikososyal parametreleri kontrol et.
Spermarş evre 3'te olur, jinekomasti bu evrede fizyolojiktir ve çocuk soyut işlemler dönemindedir.
Eşlik eden bulguların normal gelişim basamaklarıyla uyumunu doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Erkek adölesanlarda pubertal sekans ve PHV zamanlaması
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru

11 yaşındaki kız çocuk, iç çamaşırında fark edilen lekelenme şikayetiyle annesi tarafından polikliniğe getiriliyor. Annesi, çocuğun erken ergenliğe girdiğinden veya enfeksiyon kaptığından endişe etmektedir. Çocuğun özgeçmişinde özellik saptanmıyor. Yapılan fizik muayenede boy ve ağırlık 50. persentilde ölçülüyor. Sistemik muayene doğal saptanıyor. Pubertal değerlendirmede Tanner evre 2 meme gelişimi (telarş) ve Tanner evre 1 pubik kıllanma olduğu görülüyor. Genital muayenede hymen sağlam, introitus östrojenize görünümde olup, dış genitalyada kokusuz, beyaz-şeffaf, mukoid kıvamda bir akıntı (fizyolojik lökoru) izleniyor. Enfeksiyon bulgusuna rastlanmıyor.

Bu hastadaki mevcut klinik tablo ve pubertal gelişim evresi göz önüne alındığında, menarşın (ilk adet kanaması) zamanlaması ile ilgili en olası öngörü aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaklaşık 6-12 ay sonra gerçekleşmesi beklenir.

Cevap

Yaklaşık 6-12 ay sonra gerçekleşmesi beklenir.
Soruda tanımlanan tablo 'fizyolojik lökoru'dur. Pubertedeki kız çocuklarında, kandaki östrojen düzeylerinin artmaya başlamasıyla birlikte vajinal epitelde deskuamasyon artar ve menarştan (ilk adet kanaması) yaklaşık 6-12 ay önce başlayan berrak, kokusuz, beyazımsı bir akıntı görülür. Bu durum, menarşın yaklaştığının en güvenilir klinik göstergelerinden biridir. Hasta şu an Tanner Evre 2 (Telarş) aşamasındadır; menarş genellikle Tanner Evre 3-4 aşamasında gerçekleşir, bu da fizyolojik lökorunun görülmesinden sonraki takip eden yıla denk düşer.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgularını ve mevcut pubertal evresini tanımla.
Hasta Tanner Evre 2 meme gelişimine (erken puberte) sahip ve 'fizyolojik lökoru' olarak tanımlanan vajinal akıntısı mevcut.
Pubertal olayların sırasını belirlemek için mevcut konumun doğru saptanması gerekir.
2
Fizyolojik lökorunun pubertal zaman çizelgesindeki yerini hatırla.
Fizyolojik lökoru, östrojenin vajinal mukoza üzerindeki etkisiyle oluşur ve genellikle menarştan (ilk adet) 6-12 ay önce başlar.
Bu bulgu, menarşın yaklaştığının en önemli klinik habercisidir.
3
Menarşın diğer pubertal olaylarla (PHV, Tanner evreleri) ilişkisini kontrol et.
Menarş, kızlarda büyüme hızının (PHV) yavaşladığı, genellikle Tanner evre 3-4 dönemine denk gelen geç bir olaydır. Lökoru ise bu sürecin hemen öncesindeki hızlanma döneminde görülür.
Seçeneklerdeki diğer zamanlama hatalarını (PHV öncesi, Tanner 5 sonrası vb.) elemek için bu ilişki gereklidir.

Anahtar Kavram

Fizyolojik Lökoru ve Menarş İlişkisi

İpuçları

1
Bu akıntı bir enfeksiyon değil, artan hormonların normal bir etkisidir.
2
Bu bulguya 'Fizyolojik Lökoru' adı verilir ve adetin 'habercisi' olarak bilinir.
3
Kızlarda büyüme piki (PHV) erken dönemde olurken, adet kanaması (menarş) büyüme yavaşlarken gerçekleşir. Bu akıntı ise ikisinin arasındaki geçiş döneminde görülür.

Daha Fazla Pratik

Pubertal jinekomastinin erkek ergenlerdeki görülme zamanlaması ve yönetimi.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

1212 yaşındaki bir kız çocuk rutin sağlık kontrolüne getiriliyor. Fizik muayenesinde; her iki meme ve areolanın tek bir kontur oluşturacak şekilde büyüdüğü, areola sınırlarının belirgin şekilde aşıldığı saptanıyor. Pubik kıllanmanın simfızis pubis üzerinde daha koyu, kaba ve kıvırcıklaştığı ancak labia majoralara yayılmadığı gözleniyor. Bu çocuk ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boy uzama hızının doruk noktasına (PHVPHV) bu evrede ulaşması beklenir.

Cevap

Boy uzama hızının doruk noktasına (PHVPHV) bu evrede ulaşması beklenir.
Vakadaki fizik muayene bulguları (meme dokusunun areola sınırlarını aşması ancak tek kontur oluşturması ve pubik kılların kıvırcıklaşıp mons pubis üzerinde sınırlı kalması) Tanner evre 33 ile tam uyumludur. Kız çocuklarında boy uzama hızı doruk noktası (PeakHeightVelocityPHVPeak Height Velocity - PHV), Tanner evre 22 ve 33 döneminde gerçekleşir ve genellikle menarş öncesinde tamamlanır. Bu nedenle, Tanner evre 33'te olan bir çocuğun PHVPHV döneminde olması beklenen bir durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları Tanner evrelemesine göre analiz etme
Meme ve areolanın tek konturda büyümesi ve pubik kılların mons pubis üzerinde kıvırcıklaşması Tanner Evre 33 ile uyumludur.
Evre 22 başlangıç (tomurcuklanma), evre 44 ise ikincil tümsek (secondary mound) aşamasıdır.
2
Tanner evresi ile büyüme parametrelerini ilişkilendirme
Kızlarda boy uzama hızının en yüksek olduğu (PHVPHV) dönem evre 22-33 arasındadır.
Büyüme atağı menarştan (evre 44) önce tamamlanma eğilimindedir.

Anahtar Kavram

Kız çocuklarında Tanner evrelemesi ve pubertal olayların kronolojik sırası
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 11Soru

1313 yaşındaki bir kız çocuk, yıllık sağlık kontrolü için polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenesinde; her iki memede areola ve papilla, alttaki meme dokusu üzerinde ikincil bir kabartı (sekondersekonder moundmound) oluşturacak şekilde gelişmiştir. Pubik kıllanma ise erişkin tipte kıllardan oluşmakla birlikte henüz uyluk iç yüzlerine yayılmamış, mons pubis üzerinde sınırlı kalmıştır. Bu hastanın pubertal gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Menarşın (ilk adet kanaması) bu gelişim evresinde veya hemen sonrasında gerçekleşmesi beklenir.

Cevap

Menarşın bu gelişim evresinde veya hemen sonrasında gerçekleşmesi beklenmesi doğrudur.
Tanner evre 44 meme gelişimi, areola ve papillanın meme dokusu üzerinde ikincil bir kabartı (sekondersekonder moundmound) oluşturması ile karakterizedir. Kız çocuklarında menarş (ilk adet kanaması) tipik olarak meme gelişiminin bu aşamasında veya hemen sonrasında gerçekleşir. Dolayısıyla menarşın bu dönemde beklenmesi en olası klinik öngörüdür.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularına göre Tanner evresini belirleyin.
Areola ve papillanın meme dokusu üzerinde ikincil bir kabartı (sekonder mound) oluşturması Tanner Evre 44 meme gelişimini; erişkin tipteki kılların mons pubiste sınırlı kalması ise Tanner Evre 44 pubik kıllanmayı tanımlar.
Tanner evrelemesi, pubertal gelişimin hangi aşamada olduğunu objektif olarak değerlendirmeyi sağlar.
2
Belirlenen Tanner evresi ile pubertal olayların (menarş, boy uzaması) ilişkisini kurun.
Kızlarda menarş (ilk adet) genellikle meme gelişiminin Tanner Evre 44 olduğu dönemde gerçekleşir.
Pubertal olayların belirli bir sırası ve zamanlaması vardır; menarş boy uzama hızının (PHV) yavaşladığı bu geç evrede görülür.

Anahtar Kavram

Kızlarda Tanner Evre 44 meme gelişimi (sekonder mound) menarşın habercisidir.

İpuçları

1
Memede areolanın meme dokusu üzerinde ikincil bir kabartı yapması hangi Tanner evresini temsil eder?
2
Kızlarda menarşın (ilk adet) meme gelişiminin hangi evresinde gerçekleştiğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Erkek çocuklarda doruk boy uzama hızının (PHV) kızların aksine pubertenin daha geç evrelerinde (Tanner evre 44) gerçekleştiğini gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 12Soru

1414 yaşındaki bir erkek çocuğun yapılan fizik muayenesinde; penis boyunda ve kalınlığında artış olduğu, glans gelişiminin belirginleştiği, testis hacminin bilateral 1515 mlml ölçüldüğü ve pubik kıllanmanın simfizis pubis üzerinde yoğunlaştığı ancak uyluk iç yüzüne henüz yayılmadığı saptanıyor.

Bu çocukta pubertal gelişim süreciyle ilgili olarak saptanması beklenen en olası ek bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boy uzama hızının (PHVPHV) doruk noktasına ulaşmış olması

Cevap

Boy uzama hızının (PHV) doruk noktasına ulaşmış olması
Vakada tanımlanan bulgular (testis hacminin 1515 mlml olması, peniste belirgin kalınlaşma ve glans gelişimi) Tanner evre 4 ile uyumludur. Erkek çocuklarda boy uzama hızı (PHVPHV), pubertenin nispeten geç bir dönemi olan Tanner evre 4'te doruk noktasına ulaşır. Bu nedenle evre 4'teki bir çocukta boy uzamasının en hızlı olduğu dönemin yaşanması en olası ek bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularına göre Tanner evresini belirle.
Tanner evre 4 (Testis hacmi 1212-2020 mlml, penis/glans belirginleşmesi).
Vakadaki 1515 mlml testis hacmi ve penis gelişimi evre 4'ü işaret eder.
2
Erkeklerde boy uzama hızının (PHV) doruk noktasına ulaştığı evreyi hatırla.
Erkeklerde PHV, Tanner evre 4 döneminde gerçekleşir.
Kızların aksine (evre 2-3), erkeklerde büyüme atağı pubertenin daha geç evrelerinde zirve yapar.

Anahtar Kavram

Erkek çocuklarda pubertal gelişim sırası ve boy uzama hızı (PHV) zamanlaması.

İpuçları

1
Erkeklerde testis hacminin 1212-2020 mlml arası olması hangi Tanner evresini gösterir?
2
Kızlarda boy uzama atağı pubertenin başında olurken, erkeklerde sonunda mı başında mı olur?

Daha Fazla Pratik

Kız çocuklarında menarşın Tanner evre 4'te, PHV'nin ise evre 2-3'te olduğunu hatırlayarak cinsiyetler arası farkı pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 13Soru

On dört yaşında bir erkek çocuk, boyunun yaşıtlarına göre kısa kaldığı ve henüz beklediği 'boy patlamasını' yaşamadığı şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenede; testis hacmi her iki tarafta 10 ml10\text{ ml} ölçülüyor, penis boyunda ve çapında artış gözleniyor. Pubik kıllanmanın ise simfizis pubis üzerinde koyulaştığı ve kıvırcıklaşarak yayılmaya başladığı (Tanner Evre 3) saptanıyor. Bu hastanın büyüme ve gelişim süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boy uzama hızının en yüksek seviyeye (PHVPHV) ulaşması, bu evre veya hemen sonrasındaki evre (Evre 4) içinde beklenir.

Cevap

Boy uzama hızının doruk noktasına (PHV) bu evre veya hemen sonrasında ulaşılması beklenen bir durumdur.
Hastanın fizik muayenesinde saptanan 10 ml10\text{ ml} testis hacmi ve kıvırcık pubik kıllanma özellikleri Tanner Evre 3 ile uyumludur. Erkek çocuklarda boy uzama hızının doruk noktasına ulaşması (Peak Height Velocity - PHVPHV), tipik olarak Tanner Evre 3'ün sonu ile Evre 4'ün başlangıcı arasında gerçekleşir. Bu nedenle hastanın beklediği 'boy patlamasının' bu evrede veya hemen sonrasında gerçekleşmesi tıbben en olası durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularına göre hastanın Tanner evresini teyit et.
Testis hacminin 10 ml10\text{ ml} olması ve pubik kıllanmanın kıvırcıklaşarak simfizis pubis üzerine yayılması, hastanın Tanner Evre 3'te olduğunu gösterir.
Tanner sınıflamasında Evre 3, testislerin 88-12 ml12\text{ ml} olduğu ve penis boyunun arttığı evredir.
2
Tanner Evre 3'teki bir erkek çocuğun büyüme hızı beklentisini değerlendir.
Erkeklerde boy uzama hızı (PHVPHV), genellikle Tanner Evre 3 ile 4 arasındaki geçiş döneminde en yüksek seviyeye ulaşır.
Kızların aksine (kızlarda PHV Evre 2-3'tedir), erkeklerde büyüme atağı pubertenin daha geç dönemlerinde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Erkeklerde pubertal gelişim basamakları ve büyüme hızının (PHV) zamanlaması.
Soru 14Soru

14 yaşındaki erkek çocuk, boyunun sınıf arkadaşlarına göre kısa kaldığı ve son bir yılda yeterince uzamadığı endişesiyle polikliniğe getiriliyor. Özgeçmişinde özellik saptanmıyor. Yapılan fizik muayenede testis hacmi bilateral 10 ml, penis boyu ve çapında artış olduğu, pubik kıllanmanın simfisis pubis üzerinde koyu, kıvırcık ve yaygın (Tanner Evre 3) olduğu görülüyor. Aksiller kıllanma izlenmiyor.

Bu hastanın pubertal gelişimi ve büyüme potansiyeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erkeklerde doruk boy uzama hızı (PHV) genellikle genital evre 3-4 döneminde gerçekleştiğinden, hasta büyüme atağının zirvesine henüz ulaşmaktadır.

Cevap

Erkeklerde doruk boy uzama hızı (PHV) genellikle genital evre 3-4 döneminde gerçekleştiğinden, hasta büyüme atağının zirvesine henüz ulaşmaktadır.
Verilen vakada 14 yaşındaki erkek çocuğun testis hacmi 10 ml ve pubik kıllanması Tanner Evre 3 ile uyumludur. Bu bulgular orta puberteye işaret eder. Erkeklerde boy uzama hızı, testis hacmi yaklaşık 10-12 ml'ye ulaştığında (Genital Evre 3-4) zirve yapar (Peak Height Velocity - PHV). Dolayısıyla, hasta henüz büyüme atağının en hızlı olduğu döneme yeni girmektedir ve boy uzama potansiyeli yüksektir. Bu durum, kız çocuklarından (PHV Evre 2-3) farklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın puberte evresini belirle.
Testis hacmi 10 ml ve pubik kıllanma özellikleri Tanner Evre 3 (SMR 3) ile uyumludur.
Puberte evresi, büyüme potansiyelini tahmin etmek için temel kriterdir.
2
Erkeklerde boy uzama atağının (PHV) zamanlamasını hatırla.
Erkeklerde PHV, pubertenin nispeten geç döneminde (Genital Evre 3-4) gerçekleşir.
Kızlarda PHV erken (Meme Evre 2-3) olurken, erkeklerde daha geçtir. Bu cinsiyet farkı TUS için kritik bir bilgidir.
3
Hastanın durumunu normallerle karşılaştır.
Hasta şu an Evre 3'tedir, yani en hızlı büyüme dönemine (PHV) henüz girmekte veya içindedir. Boy uzaması durmamıştır.
Kısa boy endişesini gidermek için büyüme potansiyelinin halen yüksek olduğu sonucuna varılır.

Anahtar Kavram

Erkeklerde doruk boy uzama hızı (Peak Height Velocity - PHV), pubertenin geç dönemlerinde (Genital Evre 3-4) gerçekleşir; kızlarda ise daha erkendir (Evre 2-3).
Soru 15Soru

1313 yaşında bir kız çocuk, rutin sağlık izlemi kapsamında polikliniğe getiriliyor. Annesi, kızının son bir yıldır boyunun çok hızlı uzadığını ancak son birkaç aydır bu hızın yavaşlamaya başladığını ifade ediyor. Fizik muayenede boyu 158158 cm (75.75. persantil) olarak ölçülüyor. Pubertal değerlendirmede; meme ve areolanın tek bir kontur oluşturacak şekilde büyüdüğü (ikincil kabarıklık saptanmadı), pubik kıllanmanın ise simfisis pubis üzerinde kaba, koyu renkli ve kıvırcık karakterde olduğu gözleniyor. Bu hastanın mevcut klinik durumu ve pubertal gelişimi ile ilgili en olası ifade aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Boy uzama hızı doruk noktasına (PHVPHV) bu evrede ulaşmıştır veya bu noktayı yeni geçmiştir.

Cevap

Boy uzama hızı doruk noktasına (PHVPHV) bu evrede ulaşmıştır veya bu noktayı yeni geçmiştir.
Vakadaki fizik muayene bulguları (tek konturda meme büyümesi ve kaba pubik kıllanma) Tanner evre 33 ile tam uyumludur. Kız çocuklarında boy uzama hızının doruk noktasına (Peak Height Velocity - PHV) ulaştığı dönem Tanner evre 22 sonu ile evre 33 başıdır. Hastanın annesinin son bir yıldır hızlı boy uzaması ve son aylarda yavaşlama tanımlaması, bu pik noktanın (PHV) bu evrede yaşandığını doğrulamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın Tanner evresini belirle.
Meme ve areolanın tek konturda olması (Tanner 33) ve kaba/kıvırcık pubik kıllanma (Tanner 33) bulguları mevcuttur.
Kızlarda Tanner evrelemesi fiziksel gelişim basamaklarını anlamak için temeldir.
2
Tanner evresi ile boy uzama hızı (PHVPHV) arasındaki ilişkiyi değerlendir.
Kızlarda PHVPHV, Tanner evre 22 sonu ile evre 33 başında gerçekleşir.
Kız çocukları boy sıçramasını pubertenin erken-orta evrelerinde yaşarlar.
3
Menarş zamanlamasını karşılaştır.
Menarş genellikle PHVPHV geçildikten yaklaşık 11.51-1.5 yıl sonra, Tanner evre 44'te gerçekleşir.
Menarş, büyümenin durma noktasına yaklaştığının habercisidir, pik büyüme dönemi değildir.

Anahtar Kavram

Kızlarda pubertal büyüme sıçraması (PHV) Tanner evre 232-3 arasındayken, menarş Tanner evre 44'te gerçekleşir.
Soru 16Soru

1414 yaşındaki kız çocuk rutin sağlık kontrolü sırasında değerlendiriliyor. Fizik muayenesinde meme gelişiminin areola ve papilla'nın meme üzerinde ikinci bir kabarıklık oluşturacak düzeyde olduğu, pubik kıllanmanın ise erişkin karakterde ancak sadece mons pubis üzerinde sınırlı kalıp henüz inguinal kıvrımlara (medial uyluklara) yayılmadığı gözleniyor. Bu adölesanın gelişimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Psikososyal gelişiminde "hayali izleyici" (imaginary audience) ve "kişisel efsane" (personal fable) kavramları belirgindir.

Cevap

Psikososyal gelişiminde "hayali izleyici" (imaginary audience) ve "kişisel efsane" (personal fable) kavramları belirgindir.
Doğru olan ifade psikososyal gelişimle ilgilidir. 1414 yaşındaki bir çocuk orta adölesan dönemindedir. Bu dönemde "formal operasyonel" düşünce yapısına geçişle birlikte adölesan benmerkezciliği gelişir. Bu durum, başkalarının sürekli kendisini izlediğini düşündüğü "hayali izleyici" (imaginary audience) ve kendisinin çok özel olduğu, başına kötü bir şey gelmeyeceği inancı olan "kişisel efsane" (personal fable) kavramlarıyla kendini gösterir. Tanner evre 4 bulguları da bu yaş grubuyla uyumlu fiziksel gelişimi göstermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Fizik muayene bulgularını Tanner evrelemesine göre sınıflandır.
Meme başı ve areolanın sekonder kabarıklığı ile uyluklara yayılmayan terminal pubik kıllanma, Tanner Evre 4'ü tanımlar.
Hastanın fiziksel olgunluk düzeyini belirlemek için klinik standarttır.
2
Hastanın yaşını (1414 yaş) psikososyal adölesan evreleriyle eşleştir.
14 yaş, Orta Adölesan (14-17 yaş) dönemine denk gelir.
Psikososyal beklentileri belirlemek için yaş gruplarına göre sınıflama yapılır.
3
Tanner evresi ile boy uzama hızı ve psikososyal özellikleri karşılaştır.
Kızlarda PHV Tanner 2-3'tedir; orta adölesan ise hayali izleyici gibi benmerkezci düşüncelerle karakterizedir.
Fiziksel ve ruhsal gelişimin korelasyonunu test etmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Tanner Evrelemesi ve Adölesan Psikososyal Gelişim Evreleri Korelasyonu
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 17Soru

1313 yaşındaki bir kız çocuk ile 1313 yaşındaki bir erkek çocuk, büyüme ve gelişimlerinin değerlendirilmesi amacıyla polikliniğe başvuruyor. Yapılan fizik muayenelerinde her iki çocuğun da **Tanner evre 33** gelişim basamağında olduğu saptanıyor. Bu iki ergenin boy uzama hızları (PHVPHV - Peak Height Velocity) karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kız çocuk boy uzama hızının doruk noktasına (PHVPHV) ulaşmıştır; erkek çocuğun ise bu noktaya genellikle evre 44'te ulaşması beklenir.

Cevap

Kız çocuk boy uzama hızının doruk noktasına (PHVPHV) ulaşmıştır; erkek çocuğun ise bu noktaya genellikle evre 44'te ulaşması beklenir.
Kız çocuklarda ergenlikteki en hızlı boy uzama dönemi olan PHVPHV (Peak Height Velocity), genellikle meme gelişimi evre 33 (Tanner 33) döneminde gerçekleşir. Bu dönem menarştan (ilk adet kanaması) yaklaşık bir yıl öncesine denk gelir. Erkek çocuklarda ise pubertal gelişim ve büyüme hızı kızlara göre daha geç ilerler. Erkeklerde boy uzama hızı genellikle genital gelişim evre 44 (Tanner 44) döneminde doruğa ulaşır. Dolayısıyla, her ikisi de Tanner evre 33 olan çocuklardan kız olanı doruk büyüme hızındayken, erkek olanı henüz bu noktaya ulaşmamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Kız çocuklarında büyüme hızı doruk noktasının (PHVPHV) zamanlamasını hatırla.
Kızlarda PHVPHV genellikle Tanner evre 33 döneminde, menarştan yaklaşık 6126-12 ay önce gerçekleşir.
Kızlarda büyüme spurtu ergenliğin erken evrelerinde başlar ve erken tamamlanır.
2
Erkek çocuklarında büyüme hızı doruk noktasının (PHVPHV) zamanlamasını hatırla.
Erkeklerde PHVPHV daha geç gerçekleşir ve genellikle Tanner evre 44 döneminde doruğa ulaşır.
Erkeklerde büyüme spurtu kızlara göre yaklaşık 22 yıl daha geç başlar ve daha ileri Tanner evrelerinde zirve yapar.
3
Vakadaki her iki çocuğun Tanner evre 33 olduğu bilgisini kullanarak karşılaştırma yap.
Kız çocuk şu an en hızlı uzama dönemindedir (PHVPHV), ancak erkek çocuğun en hızlı uzama dönemine girmesi için Tanner evre 44'e ulaşması gerekir.
Cinsiyetler arası büyüme hızı zamanlaması farkı bu sonucu doğurur.

Anahtar Kavram

Adolesan dönemde boy uzama hızı doruk noktasının (PHVPHV) cinsiyetler arasındaki zamanlama ve Tanner evresi farkı.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 18Soru

1010 yaşındaki sağlıklı bir kız çocuk, annesi tarafından göğüslerinde fark edilen hafif şişlik nedeniyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan fizik muayenede, her iki meme dokusunun areola sınırını geçmeyen, küçük bir yumru şeklinde belirginleştiği (Tanner Evre 22) gözleniyor. Kız çocuklarında pubertenin ilk fiziksel bulgusu olan bu klinik tabloyu tanımlayan terim aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Telarş

Cevap

Kız çocuklarında pubertenin ilk klinik bulgusu meme gelişimi olan telarştır.
Doğru yanıt olan terim, meme dokusunun büyümesini ifade eder. Kız çocuklarında puberte genellikle 8138-13 yaşları arasında bu bulguyla başlar. Tanner Evre 22 olarak tanımlanan bu süreç, pubertenin objektif ilk göstergesidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın klinik bulgusunu analiz et.
Meme dokusunda tomurcuklanma (Tanner Evre 22) saptanmıştır.
Bu bulgu kızlarda pubertenin başlangıcını işaret eder.
2
Bulguya karşılık gelen tıbbi terimi belirle.
Meme gelişimi için kullanılan terim 'telarş'dır.
TUS terminolojisinde pubertal evrelerin spesifik isimleri vardır.

Anahtar Kavram

Kız çocuklarında pubertenin ilk fiziksel belirtisi telarş (meme gelişimi), erkek çocuklarda ise testis hacminin artmasıdır (>4> 4 ml).
Soru 19Soru

1414 yaşındaki bir erkek çocuk, sağ memesinde son zamanlarda fark ettiği ağrılı şişlik şikayetiyle ailesi tarafından polikliniğe getiriliyor. Öyküsünden bu şişliğin yaklaşık 33 ay önce başladığı ve kıyafet temasında dahi hassasiyet yarattığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde; sağ areola altında yaklaşık 22 cm çapında, hareketli, sınırları düzenli ve palpasyonla hassas olan glandüler bir doku saptanıyor. Sol meme doğal görünümdedir. Hastanın her iki testis hacmi 1010 mL ve pubik kıllanması Tanner evre 33 olarak değerlendiriliyor.

Erkek çocuklarında normal pubertal gelişim özellikleri dikkate alındığında, bu hastanın mevcut tablosu için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bu durum büyük olasılıkla fizyolojik pubertal jinekomastidir; herhangi bir tetkik yapılmadan aile rahatlatılmalı ve hasta klinik olarak izlenmelidir.

Cevap

Durum fizyolojik pubertal jinekomasti ile uyumludur; aileye güvence verilerek hastanın klinik izleme alınması en uygun yaklaşımdır.
Pubertal fizyolojik jinekomasti, sıklıkla Tanner evre 3 veya 4'teki erkek ergenlerde görülen, tek veya çift taraflı olabilen, sıklıkla areola altında hassas bir kitle olarak kendini gösteren benign bir durumdur. Hormonal dengedeki geçici dalgalanmalardan kaynaklanır. Hastanın testis hacminin 10 mL olması normal pubertal gelişim ile uyumludur (Klinefelter sendromunu dışlar). Altta yatan patolojik bir bulgu (örn. inmemiş testis, çok küçük testisler, guatr veya ciltte çekinti yapan fikse kitle) yoksa görüntüleme veya hormonal tetkik gerektirmez. Aileye ve çocuğa durumun iyi huylu olduğu ve 1-2 yıl içinde kendiliğinden gerileyeceği söylenerek güvence verilmesi standart yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını, pubertal evresini ve şikayetlerini klinik bilgilerle eşleştir.
14 yaşında, Tanner evre 3 gelişimi olan ve tek taraflı ağrılı areolar kitlesi bulunan bir erkek hastadır.
Pubertal gelişimin normal zamanlamasında olup olmadığını belirlemek için bu bulgular kritiktir.
2
Jinekomastinin fizyolojik mi yoksa patolojik mi olduğunu değerlendir.
Testis hacminin normal olması (10 mL), kitlenin hareketli ve areola altında lokalize olması fizyolojik jinekomasti ile uyumludur.
Testislerin normal büyüklükte olması Klinefelter sendromunu dışlar; kitlenin özellikleri malignite düşüncesinden uzaklaştırır.
3
Fizyolojik jinekomastide yönetim stratejisini belirle.
Herhangi bir invaziv tetkike veya medikal tedaviye gerek duyulmadan, hastanın 1-2 yıl içinde kendiliğinden düzeleceği bilgisiyle izlenmesine karar verilir.
Fizyolojik jinekomasti vakalarının büyük çoğunluğu (%75-90) zamanla spontan olarak geriler.

Anahtar Kavram

Erkeklerde Fizyolojik Pubertal Jinekomasti
Soru 20Soru

1212 yaşındaki bir kız çocuk, yüzünde yeni çıkan bir sivilcenin "herkes tarafından fark edileceği ve çok çirkin göründüğü" düşüncesiyle okula gitmek istememektedir. Annesi, kızının son dönemde aynada çok vakit geçirdiğini, fiziksel görünümündeki en ufak değişikliklere aşırı tepki verdiğini ve sürekli "Ben normal miyim?" diye sorduğunu belirtmektedir.

Bu adolesanın içinde bulunduğu psikososyal gelişim dönemi ve bu döneme ait tipik bilişsel özellik aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Erken adolesan - Somut düşünce ve vücut imajına aşırı odaklanma

Cevap

Vakadaki çocuk erken adolesan dönemindedir ve bu dönemde somut düşünce yapısı ile vücut imajına aşırı odaklanma karakteristiktir.
Erken adolesan dönemi (101310-13 yaş), pubertenin fiziksel etkilerinin en yoğun hissedildiği evredir. Bu yaştaki çocuklar somut düşünce yapısına sahiptirler; yani olayları siyah-beyaz olarak görme eğilimindedirler. Bir sivilce onlar için sadece bir cilt sorunu değil, herkesin ona baktığı ve onu yargıladığı (hayali seyirci - imaginary audience) büyük bir krizdir. Bu nedenle 'Ben normal miyim?' sorusu ve vücut imajı kaygısı bu dönemin en belirgin özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın yaşını ve temel şikayetini değerlendir.
Hasta 1212 yaşındadır (Erken adolesan aralığı: 101310-13 yaş). Temel odak noktası fiziksel değişimler ve vücut imajıdır.
Adolesan dönemleri yaş gruplarına göre erken, orta ve geç olarak üçe ayrılır.
2
Gözlenen psikososyal ve bilişsel özellikleri evrelerle eşleştir.
Aynada çok vakit geçirme ve sivilce gibi küçük kusurları felaketleştirme (imaginary audience), erken adolesan döneminin benmerkezci ve somut düşünce yapısıyla uyumludur.
Erken adolesanlar henüz olayların uzun vadeli sonuçlarını veya soyut kavramları değerlendirmekte zorlanırlar, odakları "şimdi ve burada" olan fiziksel görünümdür.

Anahtar Kavram

Adolesan Psikososyal Gelişim Evreleri
Tahmini Süre:1m 0s
Sayfa 1 / 3Sonraki
Ergen Sağlığı Alıştırma Soruları — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı | Examkin