Soru

Zorluk: ZorAsit-Baz Dengesi Bozuklukları

6262 yaşında erkek hasta, 33 gündür devam eden bulantı, kusma ve karın ağrısı şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde sağ inguinal bölgede ağrılı, redükte edilemeyen bir kitle saptanıyor. Hastanın genel durumu bozuk, tansiyonu 85/5085/50 mmHgmmHg, nabzı 120/dk120/dk ve laktat düzeyi 6.56.5 mmol/Lmmol/L olarak ölçülüyor.

Hastanın tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreDeğer
pHpH7.427.42
pCO2pCO_23838 mmHgmmHg
HCO3−HCO_3^-2323 mEq/LmEq/L
Na+Na^+138138 mEq/LmEq/L
Cl−Cl^-8888 mEq/LmEq/L

Bu arter kan gazı ve biyokimya sonuçlarına göre en olası asit-baz bozukluğu tanısı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Mikst tip (artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)Cevap
  2. B
    İzole artmış anyon açıklı metabolik asidoz
  3. C
    İzole metabolik alkaloz
  4. D
    Normal asit-baz dengesi
  5. E
    Mikst tip (normal anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)

Cevap

Mikst tip (artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz)
Doğru seçenek, hastadaki klinik tabloyla (boğulmuş fıtık/şok ve kusma) tam uyumludur. Hesaplanan anyon açığı (2727), laktik asidoz varlığını (HAGMA) gösterirken; Delta-Delta analizi sonucunda beklenen bikarbonatın (3838) normalden yüksek çıkması, kusmaya bağlı gelişen metabolik alkalozun varlığını kanıtlar. Bu iki zıt bozukluk birbirini dengeleyerek pHpH'ın normal aralıkta kalmasına neden olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Anyon Açığı (AA) hesaplanır.
AA=Na+−(Cl−+HCO3−)=138−(88+23)=27AA = Na^+ - (Cl^- + HCO_3^-) = 138 - (88 + 23) = 27 mEq/LmEq/L.
Normal anyon açığı 12±212 \pm 2 mEq/LmEq/L kabul edilir. 2727 değeri artmış bir anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) olduğunu gösterir.
2
Delta Anyon Açığı (DeltaAA\\Delta AA) hesaplanır.
DeltaAA=O¨lc¸u¨len AA−Normal AA=27−12=15\\Delta AA = \text{Ölçülen } AA - \text{Normal } AA = 27 - 12 = 15.
Anyon açığındaki sapma miktarını bulmak için gereklidir.
3
Düzeltilmiş (Beklenen) HCO3−HCO_3^- hesaplanır (Delta-Delta Analizi).
textBeklenenHCO3−=textO¨lc\cu¨lenHCO3−+DeltaAA=23+15=38\\text{Beklenen } HCO_3^- = \\text{Ölçülen } HCO_3^- + \\Delta AA = 23 + 15 = 38 mEq/LmEq/L.
Eğer asidoz tek başına olsaydı, her 11 birim AAAA artışı için HCO3−HCO_3^- yaklaşık 11 birim düşmeliydi.
4
Sonuç yorumlanır.
Düzeltilmiş HCO3−HCO_3^- (3838), normal üst sınırı olan 2626'dan çok daha yüksektir.
Bu durum, hastada hem anyon açığı artmış metabolik asidoz (laktik asidoz/şok) hem de metabolik alkaloz (kusma) olduğunu ve bu iki durumun pHpH'ı normale yakın bir seviyede maskelediğini kanıtlar.

Anahtar Kavram

Normal pHpH ve normal bikarbonat değerleri, ağır bir mikst asit-baz bozukluğunu gizleyebilir; bu nedenle her zaman anyon açığı ve Delta-Delta analizi yapılmalıdır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir vakada idrar klor düzeyinin metabolik alkalozun ayırıcı tanısındaki önemini inceleyin.

Alternatif Yöntem

Klinik ipuçlarını kullanarak eleme yapılabilir: Şok tablosu (HAGMA) + Kusma (Metabolik Alkaloz) = Mikst Bozukluk.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla