42 yaşında erkek hasta, mezenter iskemi nedeniyle geçirilmiş yaygın ince bağırsak rezeksiy… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

42 yaşında erkek hasta, mezenter iskemi nedeniyle geçirilmiş yaygın ince bağırsak rezeksiyonu öyküsü ile takip edilmektedir. Hasta, karbonhidrattan zengin bir öğün sonrası aniden gelişen konfüzyon, ataksi ve peltek konuşma şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Hastanın fizik muayenesinde dehidratasyon bulguları saptanmamıştır. Laboratuvar tetkiklerinde plazma $L-laktat$ düzeyi $0.8$ $mmol/L$ (Normal: $<2$ ) olarak ölçülmüştür. Hastanın diğer tetkik sonuçları aşağıdadır:

Parametre	Değer
$Na^+$	$140$ $mEq/L$
$Cl^-$	$106$ $mEq/L$
$K^+$	$4.2$ $mEq/L$
$pH$	$7.28$
$pCO_2$	$26$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$12$ $mEq/L$

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$D-laktat$ asidozuCevap
B
Miks yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve respiratuar alkaloz
C
Tip 2 (proksimal) renal tübüler asidoz
D
$L-laktat$ asidozu
E
Miks yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve respiratuar asidoz

Cevap

D-laktat asidozu

Hastanın kan gazı değerleri yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ile uyumludur. Kısa bağırsak sendromu olan bireylerde karbonhidrat alımı sonrası kolondaki bakterilerce üretilen

D-laktat

, hem asidoza hem de karakteristik nörolojik semptomlara (ataksi, konfüzyon) neden olur. Standart laboratuvar kitleri

D-laktatı

ölçemediği için asidoza rağmen laktat düzeyi normal saptanır.

Adım Adım Çözüm

Primer bozukluğun belirlenmesi

pH

(

7.28

) düşük ve

HCO_3^-

(

12

mEq/L

) düşük olduğu için primer bozukluk metabolik asidozdur.

Asit-baz bozukluklarında ilk adım asidemi/alkalemi ayrımı ve buna neden olan parametrenin saptanmasıdır.

Anyon açığının hesaplanması

AA = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (106 + 12) = 22

mEq/L

. Normal değer (

12 \pm 2

) üzerindedir.

Metabolik asidozun ayırıcı tanısında anyon açığının hesaplanması zorunludur.

Solunumsal kompansasyonun değerlendirilmesi

Beklenen

pCO_2 = (1.5 \times 12) + 8 \pm 2 = 26 \pm 2

. Ölçülen değer

26

olup kompansasyon tamdır.

Miks bozuklukların dışlanması için Winter formülü ile beklenen

pCO_2

hesaplanmalıdır.

Klinik korelasyon ve laktat ayırımı

Kısa bağırsak öyküsü, nörolojik semptomlar ve normal

L-laktat

varlığında tanı

D-laktat

asidozudur.

Standart tetkikler sadece

L-laktatı

ölçer; özel klinik durumlarda

D-laktat

birikimi yüksek anyon açıklı asidoza yol açar.

Anahtar Kavram

Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ayırıcı tanısında, kısa bağırsak sendromu ve normal L-laktat düzeyi varlığında D-laktat asidozu düşünülmelidir.

Daha Fazla Pratik

Yüksek anyon açıklıklı asidoz saptanan bir hastada, anyon açığındaki artış ile bikarbonattaki düşüş arasındaki ilişkiyi incelemek için Delta-Delta oranını hesaplamayı deneyiniz.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru