5 yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan değerlendirmede aşağıdaki veriler saptanıyor: | Parametre | Değer | | :--- | :--- | | Güncel Boy | 101 cm (<3. persentil) | | Güncel Vücut Ağırlığı | 16.5 kg (25. persentil) | | 3 Yaşındaki Boyu | 94 cm (25. persent

5 yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan değer… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$5$ yaşında bir erkek çocuk, boy kısalığı şikayetiyle polikliniğe getiriliyor. Yapılan değerlendirmede aşağıdaki veriler saptanıyor:

Parametre	Değer
Güncel Boy	$101$ cm ( $<3.$ persentil)
Güncel Vücut Ağırlığı	$16.5$ kg ( $25.$ persentil)
$3$ Yaşındaki Boyu	$94$ cm ( $25.$ persentil)
Kemik Yaşı	$3.5$ yaş
Anne Boyu	$152$ cm
Baba Boyu	$168$ cm

Bu klinik verilere göre, hastanın büyüme parametrelerinin değerlendirilmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?

Yıllık büyüme hızı yaklaşık $3.5$ cm olup persentil kaybı eşlik ettiği için büyüme hormonu eksikliği gibi patolojik nedenler öncelikle araştırılmalıdır.Cevap
B
Kemik yaşı kronolojik yaştan geri olduğu ve boyu $3.$ persentilin altında olduğu için en olası tanı yapısal büyüme ve puberte gecikmesidir.
C
Anne ve baba boyuna göre hesaplanan hedef boy $160 \pm 8.5$ cm olup hastanın güncel boyu bu potansiyele uygundur.
D
Boy kısalığına kemik yaşı geriliği eşlik ettiği için genetik (ailesel) boy kısalığı düşünülerek ileri tetkike gerek duyulmadan izlem kararı alınmalıdır.
E
Vücut ağırlığı persentilinin boy persentiline göre daha iyi korunmuş olması, tablonun endokrin bir nedenden ziyade protein-enerji malnütrisyonuna bağlı olduğunu gösterir.

Cevap

Yıllık büyüme hızı yaklaşık

3.5

cm olup persentil kaybı eşlik ettiği için büyüme hormonu eksikliği gibi patolojik nedenler öncelikle araştırılmalıdır.

Hastanın büyüme hızı (

3.5

cm/yıl) yaş grubuna göre normal kabul edilen alt sınırın (

5

cm/yıl) altındadır. Ayrıca

25.

persentilden

3.

persentil altına düşmesi (kanal kaybı), kemik yaşının geri olmasıyla birleştiğinde büyüme hormonu eksikliği veya hipotiroidi gibi patolojik durumları güçlü şekilde düşündürür.

Adım Adım Çözüm

Büyüme hızını hesapla

Büyüme hızı =

(101 \text{ cm} - 94 \text{ cm}) / 2 \text{ yıl} = 3.5 \text{ cm/yıl}

Çocukluk dönemi boyunca (4 yaş-puberte) normal büyüme hızı

5-6

cm/yıl'dır.

3.5

cm/yıl belirgin olarak düşüktür.

Persentil takibini değerlendir

Hastanın boyu

3

yaşında

25.

persentil iken

5

yaşında

<3.

persentile gerilemiştir.

Büyüme eğrilerinde kanal değişikliği (iki ana persentil çizgisi kadar sapma) her zaman patolojiktir ve araştırılmalıdır.

Hedef boyu (Midparental Height) hesapla

Hedef boy (erkek) =

(152 + 168 + 13) / 2 = 166.5 \text{ cm}

Çocuğun genetik boy potansiyelini belirlemek için anne ve baba boyu üzerinden hesaplama yapılır.

Kemik yaşı ve büyüme hızı ilişkisini kur

Kemik yaşı (

3.5

yaş) kronolojik yaştan (

5

yaş) geridir.

Kemik yaşı geriliği hem yapısal gecikmede hem de patolojik (endokrin) nedenlerde görülebilir. Ayırıcı tanıda 'Büyüme Hızı' belirleyicidir; hızı düşükse patolojiktir.

Anahtar Kavram

Büyüme hızının değerlendirilmesi ve patolojik boy kısalığı ayrımı

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru