6 yaşında, ailesinin aşı karşıtı olması nedeniyle çocukluk çağı aşıları yapılmamış bir çocuk; yüksek ateş, boğaz ağrısı ve boyun bölgesinde belirgin yumuşak doku şişliği (boğa boynu görünümü) şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenede tonsiller ve farenks üzerinde gri-beyaz renkli, çevre dokuya sıkıca yapışık ve kaldırılmaya çalışıldığında kanayan psödomembranlar izlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan en olası etkene ait toksinin temel etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Uzama faktörü-2'nin (EF-2) ADP-ribozilasyonu ile konak hücre protein sentezinin durdurulmasıCevap
- BMotor nöron terminallerinden asetilkolin salınımının inhibe edilmesi
- Cİnhibitör nörotransmitterlerin (GABA ve glisin) salınımının engellenmesi
- DHücre membranındaki lesitinaz (alfa-toksin) aktivitesi ile doku nekrozu oluşturulması
- EAdenilat siklaz aktivasyonu üzerinden hücre içi cAMP düzeyinin artırılması
Cevap
En olası etken Corynebacterium diphtheriae olup, toksini Uzama faktörü-2'yi (EF-2) ADP-ribozilleyerek protein sentezini inhibe eder.
Klinik tabloda tarif edilen aşısız çocuk, psödomembranöz tonsillit ve boyun lenfadenopatisi (boğa boynu) tipik bir diferi (Corynebacterium diphtheriae) vakasıdır. Bu bakterinin temel virülans faktörü olan diferi toksini, ökaryotik hücrelerde protein sentezi için gerekli olan Elongasyon Faktörü-2 (EF-2) molekülüne ADP-riboz grubu ekleyerek onu inaktive eder ve hücre ölümüne neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Corynebacterium diphtheriae toksini, EF-2'yi ADP-ribozilleyerek protein sentezini inhibe eden, spor oluşturmayan bir Gram pozitif basil ekzotoksinidir.