Zamanında (39. gestasyon haftasında) 3200 gram olarak doğan ve sadece anne sütü ile beslenen 4 günlük bir erkek bebek, aşırı ağlama, emmede zayıflık ve bezinde kiremit kırmızısı lekelenme (ürat kristalleri) şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde tartısı 2720 gram (yaklaşık %15 kayıp) ölçülüyor; cilt turgoru azalmış, mukozalar kuru ve ön fontanel çökük saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum sodyum düzeyi 158 mEq/L olarak bulunuyor. Annenin öyküsünden memelerinden az miktarda, koyu sarı renkli ve yoğun kıvamlı bir salgı geldiği öğreniliyor.
Bu hastanın beslenme fizyolojisi ve sıvı-elektrolit yönetimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Anneden gelen salgı kolostrumdur; hastada yetersiz alıma bağlı hipernatremik dehidratasyon gelişmiştir. Beyin ödemi riskini en aza indirmek için sıvı açığı 48-72 saatte yavaşça kapatılmalı ve günlük idame sıvısı (yaklaşık 100-120 ml/kg/gün) tedaviye eklenmelidir.Cevap
- BAnneden gelen salgı kolostrumdur; hipernatremik dehidratasyon tedavisinde serum sodyumu, hızlı klinik düzelme sağlamak amacıyla saatte 1-2 mEq/L hızında düşürülecek şekilde agresif sıvı infüzyonu ile düzeltilmelidir.
- CAnneden gelen salgı geçiş sütüdür; hastanın tablosu hipokloremik hipokalemik metabolik alkaloz ile uyumludur ve tedavisinde %0.9 NaCl ile hızlı volüm replasmanı yapılmalıdır.
- DAnneden gelen salgı matür süttür; hastadaki klinik tablo ilk 24 saatte başlaması beklenen patolojik sarılığın bir varyantı olup, hastaya sadece ilk gün idame sıvı ihtiyacı olan 60 ml/kg/gün sıvı başlanması yeterlidir.
- EAnneden gelen salgı geçiş sütüdür; hastadaki aşırı tartı kaybı kwashiorkor tipi protein-enerji malnütrisyonunun erken bir bulgusu olup, acilen yüksek proteinli parenteral beslenme başlanmalıdır.
Cevap
Doğru seçenek, anneden gelen sütün kolostrum olduğunu, hastada hipernatremik dehidratasyon geliştiğini, sıvı açığının beyin ödemi riski nedeniyle 48-72 saatte yavaşça kapatılması gerektiğini ve idame sıvısının 100-120 ml/kg/gün olması gerektiğini belirten seçenektir.
Hastadaki %15 tartı kaybı, hipernatremi (Na: 158 mEq/L) ve idrarda ürat kristalleri yetersiz anne sütü alımına bağlı hipernatremik dehidratasyon ile uyumludur. Bu dönemde anneden gelen koyu sarı ve az miktardaki salgı kolostrumdur. Hipernatremik dehidratasyonda temel prensip, beyin ödemini önlemek amacıyla sıvı açığının yavaş (48-72 saatte) kapatılmasıdır. Ayrıca 4 günlük bir yenidoğanın günlük idame sıvı ihtiyacı 100-120 ml/kg/gün civarındadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Yenidoğanlarda yetersiz beslenmeye bağlı hipernatremik dehidratasyon yönetimi ve anne sütünün gelişim evreleri
Tahmini Süre:2m 0s