Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYenidoğan Beslenmesi ve Sıvı-Elektrolit Tedavisi

Yirmi sekiz haftalık gestasyonla, 1100 gram1100\text{ gram} ağırlığında doğan prematüre bir bebek, solunum sıkıntısı nedeniyle entübe edilerek yenidoğan yoğun bakım ünitesine alınmıştır. Radyant ısıtıcı altında açık yatakta izlenen bebeğe, ventilatör aracılığıyla ısıtılmış ve nemlendirilmiş oksijen desteği sağlanmaktadır. Bebeğin postnatal ilk 2424 saati içindeki (1. gün) parenteral sıvı tedavisi planlanmaktadır.

Bu prematüre bebeğin fizyolojik özellikleri ve çevresel faktörleri göz önüne alındığında, ilk günkü sıvı-elektrolit yönetimi için aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

  1. A
    Radyant ısıtıcı insensibl su kaybını azaltacağı için sıvı gereksinimi 40−60 mL/kg/gu¨n40-60\text{ mL/kg/gün} olarak kısıtlanmalı ve fizyolojik diürezi desteklemek amacıyla ilk günden potasyum eklenmelidir.
  2. B
    Nemlendirilmiş ventilatör havası solunum yoluyla sıvı kaybını artıracağından sıvı miktarı 120−150 mL/kg/gu¨n120-150\text{ mL/kg/gün} olarak ayarlanmalı ve hemen sodyum replasmanına başlanmalıdır.
  3. İnsensibl sıvı kaybı term bebeklere göre daha yüksek olduğu için idame sıvı 80−100 mL/kg/gu¨n80-100\text{ mL/kg/gün} başlanmalı ve ilk 2424 saatte sıvıya sodyum ile potasyum eklenmemelidir.Cevap
  4. D
    Prematüre bebeklerde böbreklerin sodyum tutma kapasitesi düşük olduğu için term bebeklerle aynı hacimde (60−80 mL/kg/gu¨n60-80\text{ mL/kg/gün}) sıvı başlanmalı ancak sıvıya 3−4 mEq/kg/gu¨n3-4\text{ mEq/kg/gün} sodyum eklenmelidir.
  5. E
    İnsensibl sıvı kaybını karşılamak için sıvıya %20 oranında dekstroz konulmalı ve hücre içi volümü korumak için sıvıya ilk günden kalsiyum ve potasyum birlikte eklenmelidir.

Cevap

Doğru yaklaşım; prematüre bebeğin yüksek insensibl kaybını karşılamak için 80−100 mL/kg/gu¨n80-100\text{ mL/kg/gün} sıvı başlamak ve ilk 2424 saatte sıvıya sodyum veya potasyum eklememektir.
Doğru seçenekte ifade edildiği gibi, prematüre (<1500 g1500\text{ g}) bebeklerin epidermis tabakası tam olgunlaşmadığı için ciltleri çok incedir ve vücut yüzey alanları geniştir. Bu nedenle cilt yoluyla insensibl sıvı kayıpları term bebeklere göre çok daha yüksektir. İlk gün idame sıvı miktarı term bebeklerde 60−80 mL/kg/gu¨n60-80\text{ mL/kg/gün} iken, prematürelerde bu yüksek kayıp nedeniyle 80−100 mL/kg/gu¨n80-100\text{ mL/kg/gün} olarak başlanır. Ayrıca tüm yenidoğanlar fizyolojik hücre dışı sıvı fazlalığı ile doğarlar ve ilk 24−4824-48 saatte bu fazla sıvıyı idrarla atarlar (fizyolojik diürez). Bu diürez süreci tamamlanana ve bebekte yeterli idrar çıkışı görülene kadar idame sıvılara sodyum ve potasyum eklenmesi kontrendikedir.

ÖzellikTerm BebekPrematüre (<1500 g1500\text{ g})
1. Gün Sıvı İhtiyacı60−80 mL/kg/gu¨n60-80\text{ mL/kg/gün}80−100 mL/kg/gu¨n80-100\text{ mL/kg/gün}
İnsensibl Kayıp (İSK)Daha düşükÇok daha yüksek
1. Gün Na/K EklemeHayırHayır
İnsensibl Sıvı Kaybını (İSK) Etkileyen Faktörler:
- İSK'yi Artıranlar: Radyant ısıtıcı (%50 artırır), fototerapi, hipertermi, cilt defektleri.
- İSK'yi Azaltanlar: Nemlendirilmiş oksijen desteği, çift duvarlı kuvöz, plastik streç örtü.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın gestasyon haftası, vücut ağırlığı ve postnatal yaşının değerlendirilmesi.
2828 haftalık, 1100 gram1100\text{ gram} prematüre bebeğin ilk 2424 saatlik (1. gün) sıvı tedavisi planlanmaktadır.
Yenidoğanlarda bazal sıvı gereksinimi gestasyon haftasına, doğum ağırlığına ve postnatal güne göre doğrudan değişiklik gösterir.
2
Çevresel faktörlerin insensibl sıvı kaybına etkisinin belirlenmesi.
Bebeğin radyant ısıtıcı altında olması insensibl sıvı kaybını artırırken, nemlendirilmiş ventilatör havası solunum yoluyla olan kaybı azaltır.
Bu çevresel faktörler, yenidoğanın günlük sıvı ihtiyacının ince ayarında (titrasyonunda) kritik öneme sahiptir.
3
Uygun bazal sıvı hacmi ve elektrolit içeriğinin seçilmesi.
Prematürelerde ilk gün 80−100 mL/kg/gu¨n80-100\text{ mL/kg/gün} hacminde sıvı başlanır; idrar çıkışı görülene ve ilk 24−4824-48 saat geçene kadar sodyum ile potasyum eklenmez.
Bebekler nispi hipervolemi ile doğarlar. Fizyolojik diürez başlamadan elektrolit vermek iatrojenik hipernatremi ve hiperkalemi riskini artırır.

Anahtar Kavram

Prematüre yenidoğanlarda ilk gün parenteral sıvı-elektrolit yönetimi ve insensibl su kaybını etkileyen faktörler.
Bu soruyu puanla

Konular

Yenidoğan Beslenmesi ve Sıvı-Elektrolit Tedavisi

Bu konudan daha fazla soru