Soru

Zorluk: Çok zorSıvı ve Elektrolit Bozuklukları

Altmış iki yaşında erkek hasta, son iki haftadır devam eden ve her yemekten sonra tekrarlayan fışkırır tarzda kusma şikayetiyle acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde epigastrik hassasiyet ve çalkantı sesi (succussion splash) saptanıyor. Hasta letarjik görünümde olup kan basıncı 85/5085/50 mmHg, nabız 115115/dakika ve cilt turgoru azalmış olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde saptanan değerler aşağıda verilmiştir:

ParametreDeğerBirim
pHpH7,417,41-
pCO2pCO_24040mmHg
HCO3HCO_3^-2525mEq/L
Na+Na^+138138mEq/L
K+K^+3,13,1mEq/L
ClCl^-8888mEq/L
Albümin4,04,0g/dL

Bu hastadaki asit-baz bozukluğunun en doğru tanımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Normal asit-baz dengesi
  2. Mikst tipte (yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz) asit-baz bozukluğuCevap
  3. C
    Kompanse edilmiş respiratuar asidoz ve metabolik alkaloz
  4. D
    Sadece yüksek anyon açıklı metabolik asidoz
  5. E
    Paradoksal asidüri ile karakterize izole metabolik alkaloz

Cevap

Mikst tipte (yüksek anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz) asit-baz bozukluğu
Hastanın klinik tablosunda iki temel olay vardır: Mide çıkış obstrüksiyonuna bağlı şiddetli kusma (hidrojen ve klor kaybı ile sonuçlanan metabolik alkaloz) ve buna ikincil gelişen ağır dehidratasyon/şok (doku perfüzyon bozukluğu ve laktik asit birikimi ile sonuçlanan yüksek anyon açıklı metabolik asidoz). Laboratuvarda pHpH ve HCO3HCO_3 normal görünse de, anyon açığı (138[88+25]=25138 - [88+25] = 25) belirgin şekilde artmıştır. Delta anyon açığı (2512=1325 - 12 = 13), ölçülen bikarbonata eklendiğinde (25+13=3825 + 13 = 38) hastanın asidoz öncesi bikarbonat seviyesinin çok yüksek olduğu (3838 mEq/L) ve bir alkalozun eşlik ettiği kanıtlanır.

Adım Adım Çözüm

1
pHpH değerini kontrol et
pH=7,41pH = 7,41 (Normal)
Genel asit-baz durumunu belirlemek için ilk adımdır, ancak normal olması bozukluk olmadığını göstermez.
2
Anyon Açığını (AGAG) hesapla
AG=Na(Cl+HCO3)=138(88+25)=25AG = Na - (Cl + HCO_3) = 138 - (88 + 25) = 25 mEq/L
Normal AG=12±2AG = 12 \pm 2 mEq/L'dir. 25>1425 > 14 olduğu için hastada yüksek anyon açıklı metabolik asidoz (HAGMA) vardır.
3
Delta-Delta (ΔAG/ΔHCO3\Delta AG / \Delta HCO_3) analizi yap
ΔAG=2512=13\Delta AG = 25 - 12 = 13. Beklenen HCO3=2413=11HCO_3 = 24 - 13 = 11. Ölçülen HCO3=25HCO_3 = 25.
Asidoz bikarbonatı 1111 mEq/L'ye düşürmeliydi, ancak 2525 mEq/L ölçülmüştür (25>1125 > 11). Bu fark (2511=1425 - 11 = 14 mEq/L), tabloya eklenmiş bir metabolik alkalozun kanıtıdır.
4
Klinik korelasyon sağla
Kusma (alkaloz) + Şok/Hipoperfüzyon (asidoz)
Klinik tablo laboratuvarla tam uyumludur; iki zıt bozukluk birbirini maskelemiştir.

Anahtar Kavram

Mikst Asit-Baz Bozuklukları ve Delta-Delta Hesabı

Daha Fazla Pratik

Bu hastada idrar elektrolitleri bakıldığında klorun 1010 mEq/L'nin altında (klora yanıtlı alkaloz) ve paradoksal olarak idrar pHpH'ının asidik olması beklenir.
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla