16 yaşında bir kız hasta, görmede bulanıklık, şiddetli karın ağrısı ve konfüzyon şikayetle… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

16 yaşında bir kız hasta, görmede bulanıklık, şiddetli karın ağrısı ve konfüzyon şikayetleri ile acil servise getiriliyor. Arkadaşları hastanın yaklaşık $6$ saat önce özkıyım amacıyla ev yapımı alkollü bir içecekten bir miktar içtiğini ifade ediyor. Fizik muayenesinde pupiller dilatasyon saptanıyor ve fundoskopik muayenede optik diskte hiperemi ve ödem izleniyor. Hastanın laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

Parametre	Sonuç
$pH$	$7.12$
$HCO_3$	$8$ $mEq/L$
$pCO_2$	$24$ $mmHg$
$Na^+$	$140$ $mEq/L$
$Cl^-$	$102$ $mEq/L$
$Glukoz$	$90$ $mg/dL$
$BUN$	$14$ $mg/dL$
Ölçülen serum ozmolalitesi	$328$ $mOsm/kg$ $H_2O$

Bu hasta için en olası tanı ve bu klinik tabloda retina hasarından sorumlu olan temel toksik metabolit aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

Metanol zehirlenmesi - Formik asitCevap
B
Etilen glikol zehirlenmesi - Oksalik asit
C
Metanol zehirlenmesi - Formaldehit
D
Etilen glikol zehirlenmesi - Glikolik asit
E
İzopropil alkol zehirlenmesi - Aseton

Cevap

Metanol zehirlenmesi ve buna bağlı retina hasarından sorumlu olan formik asit seçeneği doğrudur.

Bu hastada saptanan yüksek anyon açıklı metabolik asidoz (

AA: 30

), belirgin ozmolar açık (

38

mOsm/kg

) ve görmede bulanıklık ile beraber optik disk ödemi birlikteliği tipik olarak metanol zehirlenmesini işaret eder. Metanol vücutta önce formaldehite, ardından hızla formik asite metabolize olur. Formik asit, mitokondriyal elektron transport zincirindeki sitokrom oksidazı inhibe ederek hem doku hipoksisi ve asidoza yol açar hem de retina hücreleri ve optik sinir üzerinde spesifik toksik etki göstererek körlüğe neden olur.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığını hesapla.

AA = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (102 + 8) = 30

mEq/L

Yüksek anyon açıklı metabolik asidoz varlığını doğrulamak için (Normal:

12 \pm 2

Hesaplanan ozmolaliteyi bul.

Hesaplanan\ Osm = (2 \times Na) + (Glukoz / 18) + (BUN / 2.8) = 280 + 5 + 5 = 290

mOsm/kg

Ozmolalite farkını bulmak için teorik değeri hesaplamak gerekir.

Ozmolar açığı hesapla.

Ozmolar\ Açık = Ölçülen - Hesaplanan = 328 - 290 = 38

mOsm/kg

Serumda açıklanamayan bir ozmotik aktif madde (alkol gibi) olduğunu doğrular (Normal:

<10

Klinik ve laboratuvarı birleştir.

HAGMA + Ozmolar Açık + Optik Disk Ödemi = Metanol Zehirlenmesi.

Metanol, formik asite dönüşerek sitokrom oksidazı inhibe eder ve oküler toksisite yapar.

Anahtar Kavram

Metanol zehirlenmesinde asidoz ve retina hasarı, alkol dehidrogenaz yolağı ile oluşan formik asit birikimine bağlıdır.

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru