26 yaşında kadın hasta; yaklaşık 3 aydır devam eden halsizlik, el eklemlerinde sabahları belirginleşen ağrı ve tutukluk ile yüzünde güneşe maruziyet sonrası artan kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde; burun kanatlarını koruyan malar döküntü, el küçük eklemlerinde simetrik poliartrit ve akciğer bazallerinde plevral efüzyon ile uyumlu matite saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; (homojen), lökopeni (), ve düzeylerinde düşüklük, Anti-dsDNA ve Anti-Sm antikorları pozitif bulunuyor. Bu hastanın klinik ve laboratuvar profili dikkate alındığında, Sistemik Lupus Eritematozus (SLE) serolojisi ve tanı kriterleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Anti-dsDNA antikorları tanı için yüksek özgüllüğe sahiptir ve titresi özellikle lupus nefriti varlığında hastalık aktivitesini izlemede kullanılır.Cevap
- BAnti-Smith (Anti-Sm) antikorları, SLE tanısında duyarlılığı (sensitivitesi) en yüksek olan serolojik parametredir.
- CAnti-histon antikorlarının pozitif saptanması, bu hastada tanıyı primer (idiyopatik) SLE'den uzaklaştırarak sadece ilaca bağlı lupus olduğunu kanıtlar.
- DYüksek titreli Anti-U1RNP pozitifliği, hastada Sistemik Lupus Eritematozus tanısını dışlar ve Mikst Bağ Dokusu Hastalığı (MCTD) tanısı için tek başına yeterlidir.
- EAnti-dsDNA antikorlarının pozitifliği, EULAR/ACR 2019 kriterlerinde tek başına tanı koydurucu olan en yüksek puana (10 puan) sahip bulgudur.
Cevap
Anti-dsDNA antikorları hem tanısal özgüllüğe sahiptir hem de titresi hastalık aktivitesini, özellikle de renal tutulumu izlemek için kullanılan önemli bir göstergedir.
Doğru ifadeye göre Anti-dsDNA antikorları, SLE tanısı için yüksek özgüllüğe sahip (tanı koydurucu) belirteçlerden biridir. Diğer spesifik antikor olan Anti-Sm'den farkı, Anti-dsDNA titresinin hastalık aktivitesiyle (alevlenmelerle) ve özellikle böbrek tutulumunun (lupus nefriti) şiddetiyle yakından ilişkili olmasıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
SLE serolojisinde Anti-dsDNA ve Anti-Sm farkı: dsDNA aktivite ile ilişkilidir, Sm ise yüksek özgüllüğe sahip ancak düşük duyarlılıktadır.