Romatoloji

Osteoartritin (OA) radyolojik değerlendirmesi sırasında aşağıdakilerden hangisinin saptanması beklenmez?

$52$ yaşında kadın hasta, son $6$ ay içinde el sırtı, ön kol, üst kol ve gövdesinde hızla ilerleyen deri sertleşmesi ve eklem ağrıları şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenesinde gövdeyi de kapsayan diffüz kutanöz tutulum ve bilateral parmak uçlarında küçük infarkt alanları saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde ANA $1:640$ (benekli/nükleolar) pozitif; anti-Scl-70 (anti-topoizomeraz I) ve anti-sentromer antikorları ise negatif saptanıyor. Hastanın takibinde ani gelişen arteriyel hipertansiyon ($190/110\text{ mmHg}$) ve oligürik akut böbrek hasarı tablosu gelişiyor. Bu hastada klinik tabloyla en güçlü ilişkisi olan antikor ve eşlik etme olasılığı en yüksek olan diğer klinik bulgu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$72$ yaşında kadın hasta, geçirdiği kolesistektomi operasyonundan $3$ gün sonra aniden gelişen sağ dizde şiddetli ağrı, şişlik ve kızarıklık şikayetiyle değerlendiriliyor. Özgeçmişinde hipertansiyon ve tip $2$ diyabet öyküsü mevcut olup aktif ilaç olarak hidroklorotiyazid ve metformin kullanmaktadır. Fizik muayenede sağ diz eklemi ileri derecede hassas, eritemli ve sıcak saptanıyor; eklem hareketleri ağrılıdır. Eklem sıvısı aspirasyonunda lökosit sayısı $15.000/mm^3$ ($\%80$ polimorfonükleer lökosit) olarak saptanırken, polarize ışık mikroskobunda zayıf pozitif çift kırılımlı (birefrenjan) romboid (eşkenar dörtgen) kristaller izleniyor. Direkt diz grafisinde eklem aralığında kondrokalsinozis ile uyumlu lineer kalsifikasyonlar saptanıyor.

Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

34 yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri devam eden, genellikle 2-3 hafta süren, ateşle beraber gezici kas ağrıları ve karın ağrısı atakları nedeniyle başvuruyor. Ataklar sırasında sıklıkla tek taraflı göz çevresinde şişlik (periorbital ödem) ve gövdede ağrılı kızarık döküntüler olduğu öğreniliyor. Aile öyküsünde babasında ve kız kardeşinde de benzer şikayetler olduğu ve hastanın daha önce başlanan kolşisin tedavisinden fayda görmediği belirtiliyor. Bu hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$48$ yaşında kadın hasta; son $6$ aydır ellerinde soğukta beyazlaşma ve morarma, parmaklarda şişlik ve katı gıdaları yutarken takılma hissi şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki elde parmak uçlarında çukurcuk (pitting) skarları, el parmaklarında sklerodaktili, her iki ön kolda ve gövdenin ön yüzünde ciltte belirgin gerginlik ve kalınlaşma saptanıyor.

Klinik bulguları diffüz sistemik skleroz ile uyumlu olan bu hastada, bu tabloya en sık eşlik eden otoantikor ve hastada gelişme riski yüksek olan akciğer tutulumu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$52$ yaşında kadın hasta, son $3$ ay içerisinde el sırtından başlayıp proksimal ekstremite ve gövdeye hızla yayılan cilt sertleşmesi şikayetiyle başvuruyor. Fizik muayenede yaygın deri sertliği (difüz tutulum) ve gövdede "tuz-biber" görünümü (perifolliküler hipopigmentasyon) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde $ANA$ $1:640$ (benekli/nükleolar) pozitifliği bulunuyor. Takibinde hastada ani gelişen kan basıncı yüksekliği ($185/110\text{ mmHg}$) ve periferik yaymada şistositlerin izlendiği mikroanjiopatik hemolitik anemi tablosu gelişiyor. Bu hastanın klinik tablosu ile en güçlü korelasyona sahip olan ve aynı zamanda artmış malignite riski ile ilişkili olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$58$ yaşında erkek hasta, $20$ yıldır kömür madeninde çalıştığını ve $5$ yıldır Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edildiğini belirtiyor. Artrit semptomları Metotreksat tedavisi altında stabil seyreden hastanın çekilen rutin akciğer grafisinde; her iki akciğer periferinde yerleşimli, çapları $1$-$3$ $cm$ arasında değişen, çok sayıda, düzgün sınırlı nodüler lezyon saptanıyor. Bu klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında, $M694V$ homozigot mutasyonu olan ve $2$ mg/gün kolşisin tedavisi alan erkek hasta; son bir haftadır giderek artan şiddetli karın ağrısı, sağ testis ağrısı ve bacaklarında yeni gelişen ağrılı morumsu ağsı görünüm (livedo reticularis) şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan fizik muayenede kan basıncı $165/105$ mmHg olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde belirgin lökositoz ve eritrosit sedimentasyon hızında artış ($85$ mm/saat) saptanırken, idrar sedimentinde mikroskobik hematüri izleniyor. Bu hastada mevcut klinik tabloyu açıklayan en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Halsizlik, son dönemde belirginleşen saç dökülmesi ve ağız içerisinde ağrısız yaralar şikayetiyle romatoloji polikliniğine başvuran $32$ yaşındaki kadın hastada $ANA$ titresi $1:160$ (benekli patern) olarak saptanmıştır. $2019\ EULAR/ACR$ Sistemik Lupus Eritematozus ($SLE$) sınıflandırma kriterleri temel alındığında, bu hastada aşağıdaki laboratuvar bulgularından hangisinin saptanması tanısal puanlama sistemine en yüksek katkıyı sağlar?

$40$ yaşında kadın hasta; soğukta ellerinde renk değişikliği (Raynaud fenomeni), el parmaklarında yaygın şişlik ($puffy$ $hands$) ve eklem ağrıları şikayetleriyle romatoloji polikliniğine başvuruyor. Yapılan laboratuvar incelemesinde ANA pozitifliği ($1/1280$ granüler) ve yüksek titrede Anti-U1 RNP antikor pozitifliği saptanıyor. Bu klinik ve laboratuvar bulguları ışığında, hasta için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

Malar döküntü, fotosensitivite ve poliartrit öyküsü nedeniyle bir süredir takip edilmekte olan 34 yaşındaki kadın hasta, son haftalarda gelişen bacaklarda ödem ve idrar renginde koyulaşma şikayetleriyle başvuruyor. Laboratuvar incelemesinde; serum C3 ve C4 düzeylerinin düşük, anti-dsDNA titresinin yüksek olduğu, idrar analizinde ise aktif idrar sedimenti (eritrosit silindirleri) ve nefrotik düzeyde proteinüri saptanıyor. Böbrek biyopsisinde 'diffüz proliferatif glomerülonefrit' saptanan bu hastada, özellikle renal hastalık aktivitesiyle güçlü korelasyon gösteren ve negatif prediktif değeri yüksek olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$62$ yaşında erkek hasta; her iki üst göz kapağında morumsu ödemli döküntü, el eklemlerinin dorsal yüzlerinde menekşe rengi papüller, yutma güçlüğü ($disfaji$) ve son $3$ ayda istemsiz $10$ $kg$ kilo kaybı şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenede omuz ve kalça kuşağında proksimal kas gücü $4/5$ saptanırken, soğukla tetiklenen $Raynaud$ fenomeni eşlik ediyor. Laboratuvar incelemesinde Kreatin Kinaz ($CK$) düzeyi $210$ $U/L$ (N: $20-170$) olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloya sahip bir hastada saptanması en muhtemel otoantikor ve bu antikorun bilinen en karakteristik klinik özelliği aşağıdakilerin hangisinde doğru eşleştirilmiştir?

$42$ yaşında kadın hasta; yaklaşık $3$ aydır devam eden halsizlik, her iki el eklemlerinde sabah tutukluğu, simetrik artrit ve soğukta parmak uçlarında soluklaşma/morarma şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki el başparmağı ve işaret parmağının lateral yüzlerinde hiperkeratotik, ağrılı çatlaklarla seyreden kirli görünümlü deri lezyonları ("mekanik el" görünümü) saptanıyor. Akciğer oskültasyonunda bazallerde bilateral ince krepitan raller duyuluyor. Solunum fonksiyon testinde (SFT) $FEV_1/FVC: \%88$ (normal: $>\%75$), $FVC: \%60$ (beklenenin) ve $DLCO: \%52$ (beklenenin) olarak ölçülüyor. Laboratuvar tetkiklerinde Kreatin Kinaz ($CK$) düzeyi $520 \, U/L$ ($N < 170$) saptanıyor.

Bu klinik tablo ve laboratuvar bulguları ışığında, hastada pozitif saptanması en muhtemel antikor aşağıdakilerden hangisidir?

Halsizlik ve simetrik eklem ağrıları nedeniyle polikliniğe başvuran $26$ yaşındaki kadın hastanın fizik muayenesinde her iki el proksimal interfalangeal ($PİF$) ve metakarpofalangeal ($MKF$) eklemlerde hassasiyet ile yüzde malar döküntü saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökopeni ($3200/mm^3$) ve proteinüri ($1{}2 \text{ g/gün}$) tespit ediliyor. Antinükleer antikor ($ANA$) testi $1:320$ homojen patern ile pozitif sonuçlanan bu hastada, tanıyı kesinleştirmek için istenebilecek özgüllüğü en yüksek otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$24$ yaşında kadın hasta, yaklaşık $2$ yıl önce tanı almış olan sistemik lupus eritematozus ($SLE$) nedeniyle izlenmektedir. Son $1$ haftadır ailesi tarafından fark edilen belirgin içe kapanma, mutsuzluk, takip edildiği düşüncesi ve başkaları tarafından duyulmayan sesler işitme şikayetleriyle getirilmiştir. Fizik muayenesinde aktif artrit bulgusu saptanmayan hastanın laboratuvar incelemesinde tam kan sayımı ve biyokimyasal değerler normaldir; $C_3$ ve $C_4$ düzeyleri normal sınırlardadır. Bu hastadaki nöropsikiyatrik tablodan sorumlu tutulan ve $SLE$ için yüksek özgüllüğe sahip olan otoantikor aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında kadın hasta, $4$ yıldır Karma Bağ Dokusu Hastalığı (KBDH) tanısıyla takip edilmektedir. Son $3$ aydır giderek artan efor dispnesi ve çabuk yorulma şikayetleri ile başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde Raynaud fenomeni, ellerde yaygın şişlik ve özofagus dismotilitesi öyküsü mevcuttur. Fizik muayenesinde oskültasyonda $S_2$ sesinin pulmoner odakta sertleştiği ($P_2$ sertliği) saptanıyor. Solunum fonksiyon testlerinde (SFT) $FEV_1/FVC$ oranı $\%82$, $FVC$ değeri beklenenin $\%88$'i olarak bulunurken, karbonmonoksit difüzyon kapasitesi ($DL_{CO}$) beklenenin $\%45$'i olarak ölçülüyor. Bu klinik tabloya göre, hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$60$ yaşında ülseratif kolit tanısıyla azatioprin ($2$ mg/kg/gün) kullanmakta olan erkek hasta, son bir yılda üç kez tekrarlayan, sağ ayak başparmağı ve sol dizinde şişlik, ağrı ve kızarıklık şikayetleriyle başvuruyor. Fizik muayenesinde her iki dirsekte tofüslerle uyumlu nodüler yapılar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde serum ürik asit düzeyi $9.2$ mg/dL, kreatinin $1.1$ mg/dL ölçülüyor. Hastaya kronik dönem yönetimi için ürat düşürücü tedavi (ÜDT) başlanması planlanıyor.

Bu hastada tedavi planlanırken aşağıdakilerden hangisi en öncelikli olarak dikkate alınmalıdır?

Öyküsünde tekrarlayan ön üveit atakları bulunan ve $25$ yıldır Ankilozan Spondilit ($AS$) tanısıyla takip edilen $52$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır giderek artan ve istirahatle geçmeyen lokalize sırt ağrısı şikayetiyle başvuruyor. Hastanın ateşi yoktur ve fizik muayenesinde torakal omurgada $T11-T12$ seviyesinde palpasyonla hassasiyet saptanıyor. Çekilen torakal omurga $MRG$ incelemesinde $T11-T12$ disk mesafesinde daralma, komşu vertebra son plaklarında düzensizlik ve erozyonlar ile çevre kemik iliğinde yaygın ödem ve skleroz izleniyor. Yapılan biyopsi ve aspirasyon kültürleri negatif sonuçlanıyor.

Bu hastadaki klinik ve radyolojik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$34$ yaşında erkek hasta, son $2$ aydır tekrarlayan hemoptizi ve öksürük şikayetiyle başvuruyor. Hastanın özgeçmişinde $5$ yıldır tekrarlayan ağrılı oral aftlar ve $2$ yıl önce geçirilmiş derin ven trombozu öyküsü mevcut. Fizik muayenesinde bilateral pretibial bölgede eritema nodozum ile uyumlu lezyonlar saptanıyor. Çekilen toraks bilgisayarlı tomografi (BT) anjiyografisinde sağ pulmoner arterde anevrizmatik genişleme ve lümen içinde trombüs izleniyor. Bu hasta için en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

$65$ yaşında kadın hasta, $20$ yıldır seropozitif Romatoid Artrit ($RA$) tanısıyla takip edilmektedir. Fizik muayenesinde el eklemlerinde belirgin deformiteler, her iki dirsekte ağrısız sert nodüller ve batın muayenesinde splenomegali ($5$ cm) saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde lökosit: $1.900/mm^3$, mutlak nötrofil sayısı: $700/mm^3$, hemoglobin: $10.2 g/dL$ ve trombosit: $170.000/mm^3$ olarak bulunuyor. Bu klinik tablo ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi en doğrudur?