yaşında kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH) tanısıyla oral teofilin tedavisi alan bir erkek hastaya, akut prostatit nedeniyle siprofloksasin reçete edilmiştir. Tedavinin . gününde hastada ellerde titreme, çarpıntı ve ardından jeneralize tonik-klonik nöbet gelişmiştir. Bu hastadaki toksisite tablosunun gelişim mekanizması ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Siprofloksasinin CYP1A2 inhibisyonu sonucu teofilin düzeyi artmış, teofilin ise santral adenozin reseptörlerini bloke ederek nöbeti tetiklemiştirCevap
- BSiprofloksasin CYP1A2 enzimini indükleyerek teofilinin aktif metabolitlerine dönüşümünü hızlandırmış ve nörotoksisiteye neden olmuştur
- CTeofilin toksisitesindeki nöbetlerin temel nedeni, ilacın bronş düz kaslarındaki muskarinik M3 reseptörlerini aşırı uyarmasıdır
- DEşlik eden salbutamol kullanımı, teofilinin karaciğerdeki ilk geçiş etkisini azaltarak plazma düzeylerinin kontrolsüz yükselmesine yol açmıştır
- EHastanın sigara içiyor olması, siprofloksasin ile yaşanan bu etkileşimin şiddetini ve nöbet riskini daha da artırmıştır
Cevap
Siprofloksasin kullanımı CYP1A2 inhibisyonuna yol açarak teofilin düzeylerini artırmış, bu durum da adenozin reseptör blokajı üzerinden nöbet gelişimine neden olmuştur.
Siprofloksasin, teofilin metabolizmasından sorumlu temel enzim olan CYP1A2'yi inhibe eder. Bu durum teofilin klerensini belirgin şekilde düşürerek plazma düzeylerini toksik aralığa () taşır. Teofilinin yüksek dozlardaki en ciddi yan etkileri olan konvülsiyonlar, santral adenozin reseptörlerinin antagonizması ile gerçekleşir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Teofilin dar terapötik indekse sahiptir ve CYP1A2 inhibitörleri (siprofloksasin vb.) ile kullanımı ciddi toksisiteye (nöbet, aritmi) yol açar.