Examkin

Soru

Zorluk: ZorProkinetik Ajanlar

Gastrointestinal motilite bozukluklarının tedavisinde kullanılan prokinetik ajanlar; enterik sinir sistemi, düz kas hücreleri veya nöroendokrin yolaklar üzerindeki farklı reseptör etkileşimleri aracılığıyla asetilkolin salınımını veya düz kas kontraksiyonunu uyarırlar. Bu ajanların etki mekanizmaları ve klinik farmakolojik özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Prukaloprid, miyenterik pleksustaki kolinerjik sinir uçlarında yer alan 5−HT45-HT_4 reseptörlerini yüksek selektivite ile uyararak hücre içi cAMPcAMP artışı üzerinden asetilkolin salınımını tetikler.
  2. B
    Metoklopramid, hem presinaptik 5−HT45-HT_4 reseptör agonizması hem de dopaminerjik D2D_2 reseptör antagonizması yaparak üst gastrointestinal sistem motilitesini ve alt özofagus sfinkter basıncını artırır.
  3. Domperidonun prokinetik etkisi, ön hipofizdeki D2D_2 reseptörlerini bloke ederek prolaktin salınımını artırması sonucu gelişen hormonal bir yanıttır.Cevap
  4. D
    Eritromisin, mide düz kaslarındaki motilin reseptörlerini doğrudan uyararak mide antrumunda peristaltik dalgalar başlatır, ancak uzun süreli kullanımda reseptör down-regülasyonu nedeniyle taşiflaksi gelişebilir.
  5. E
    İtoprid, hem D2D_2 reseptör blokajı hem de asetilkolinesteraz enzim inhibisyonu yaparak sinaptik aralıkta asetilkolin düzeylerini artırır ve FMO3FMO_3 aracılığıyla metabolize edildiği için CYP3A4CYP3A4 etkileşimlerine girme riski düşüktür.

Cevap

Domperidonun prokinetik etkisinin ön hipofizdeki prolaktin artışıyla ilişkili olduğu ifadesi yanlıştır; bu durum ilacın bir yan etkisidir.
Domperidonun prokinetik etkisi periferik dopamin D2D_2 reseptörlerinin antagonizmasına bağlıdır. Bu blokaj, dopaminin asetilkolin salınımı üzerindeki inhibitör etkisini kaldırarak gastrointestinal motiliteyi artırır. İlacın ön hipofizdeki D2D_2 reseptörlerini bloke etmesi sonucu prolaktin seviyelerinin artması ise tamamen bağımsız bir endokrinolojik yan etkidir ve mide boşalmasını hızlandırıcı prokinetik süreçle doğrudan bir nedensellik ilişkisi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Domperidonun prokinetik mekanizmasını değerlendir.
Domperidon, mide ve enterik sinir sistemindeki dopaminerjik D2D_2 reseptörlerini bloke ederek asetilkolin üzerindeki inhibitör baskıyı kaldırır ve motiliteyi artırır.
Prokinetik etki, hedef organ olan gastrointestinal sistemdeki reseptör etkileşimine bağlıdır.
2
Domperidonun yan etki profili ile mekanizmasını ilişkilendir.
Domperidon kan-beyin bariyerini (KBBKBB) geçemez, ancak ön hipofiz (adenohipofizadenohipofiz) KBBKBB dışında yer aldığı için buradaki D2D_2 reseptörlerini bloke ederek hiperprolaktinemiye (galaktore, jinekomasti) neden olur.
Hiperprolaktinemi ilacın prokinetik etkisiyle değil, anatomik yerleşimi nedeniyle hipofiz üzerindeki dopaminerjik blokajıyla ilgilidir.
3
Diğer prokinetiklerin mekanizmalarını doğrula.
Metoklopramid (5−HT45-HT_4 agonist + D2D_2 antagonist), Eritromisin (Motilin agonisti), Prukaloprid (Selektif 5−HT45-HT_4 agonisti) ve İtoprid (D2D_2 antagonist + AChE inhibitörü) mekanizmaları doğrudur.
Seçenekler arasındaki ayırıcı tanıyı yapmak ve yanlış olanı saptamak için tüm prokinetik sınıflarının temel özelliklerini bilmek gerekir.

Anahtar Kavram

Prokinetik ajanların etki mekanizmaları ve yan etki profilleri arasındaki ayrım.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Prokinetik Ajanlar

Bu konudan daha fazla soru