Son bir yıl içinde üç kez sağ ayak başparmağında ani başlayan, kızarıklık ve şiddetli ağrı (podagra) atağı geçiren yaşındaki erkek hastada kronik hiperürisemi tedavisine karar verilmiştir. Tedaviye bir ilaç eklendikten iki hafta sonra hastada akut gelişen renal kolik ağrısı ve hematüri saptanmış; yapılan görüntülemede ürik asit taşı izlenmiştir. Bu hastaya başlanan ilacın etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- Proksimal tübüllerde URAT-1 taşıyıcılarını inhibe ederek ürik asidin tübüler reabsorpsiyonunu engellemekCevap
- BKsantin oksidaz enzimini inhibe ederek hipoksantinden ürik asit oluşumunu durdurmak
- CNötrofillerdeki mikrotübül polimerizasyonunu bozarak inflamatuar hücre göçünü baskılamak
- DÜrat oksidaz (ürikaz) enzimini taklit ederek ürik asidi allantoine parçalamak
- Eİnterlökin-1 beta () öncül maddesini aktive eden kaspaz-1 enzimini inhibe etmek
Cevap
İlacın etki mekanizması, proksimal tübüllerdeki URAT-1 taşıyıcılarını inhibe ederek ürik asidin tübüler reabsorpsiyonunu engellemek ve böylece ürikozürik etki oluşturmaktır.
Doğru yanıt olan mekanizma, probenesid gibi ürikozürik ilaçların temel çalışma prensibidir. Bu ilaçlar proksimal tübülün lümen tarafında bulunan URAT-1 taşıyıcılarını inhibe ederek ürik asidin geri emilmesini engellerler. Sonuç olarak idrarla atılan ürik asit miktarı artar (ürikozüri). Ancak idrardaki bu yüksek konsantrasyon, özellikle asidik idrarda ürik asidin çökmesine ve taş oluşumuna (nefrolitiazis) yol açabilir. Bu nedenle bu ilaçlar kullanılırken bol sıvı alımı ve idrar alkalinizasyonu (potasyum sitrat gibi) önerilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ürikozürik ilaçlar (Probenesid) URAT-1 inhibisyonu ile çalışır ve yan etki olarak ürik asit taşına neden olabilirler.