Renal transplantasyon nedeniyle idame immünsupresif tedavide azatiyoprin kullanan 42 yaşındaki kadın hastada, tekrarlayan podagra atakları ve tofüs gelişimi üzerine antihiperürikemik tedavi planlanıyor. Tedaviye bir ürik asit sentez inhibitörü eklendikten iki hafta sonra hasta ateş, nötropeni ve trombositopeni tablosuyla acil servise başvuruyor.
Bu hastada gelişen kemik iliği toksisitesinin temel nedeni olan enzim inhibisyonu ve hücre içinde birikerek sitotoksik etki gösteren metabolit aşağıdakilerden hangisinde doğru eşleştirilmiştir?
- Ksantin oksidaz — 6-Tiyoguanin nükleotidleriCevap
- BTiyopürin metiltransferaz (TPMT) — 6-Metilmerkaptopürin
- CHipoksantin-guanin fosforiboziltransferaz (HGPRT) — İnozin monofosfat
- DKsantin oksidaz — 6-Tiyoürik asit
- Eİnozin monofosfat dehidrogenaz — Guanozin monofosfat
Cevap
Ksantin oksidaz enzimi inhibe edilerek 6-Tiyoguanin nükleotidlerinin (6-TGN) birikmesi
Azatiyoprin, vücutta önce 6-merkaptopürine (6-MP) dönüşen bir ön ilaçtır. 6-MP'nin inaktivasyonu (detoksifikasyonu) büyük oranda Ksantin Oksidaz (XO) enzimi aracılığıyla 6-tiyoürik asite dönüşümle gerçekleşir. Ürik asit sentez inhibitörleri (allopurinol veya febuksostat) XO enzimini inhibe ettiğinde, 6-MP'nin yıkımı durur. Yıkılamayan 6-MP, HGPRT enzimi aracılığıyla anabolik yola kayar ve 6-Tiyoguanin nükleotidlerine (6-TGN) dönüşümü dramatik şekilde artar. 6-TGN, DNA ve RNA sentezini bozarak güçlü miyelosupresyona (pansitopeni) neden olan asıl toksik metabolittir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Azatiyoprin ve Allopurinol Etkileşimi
İpuçları
1
Bu tablo, kronik gut tedavisinde kullanılan bir enzimin inhibe edilmesi sonucu, eş zamanlı kullanılan immünsupresif ilacın yıkılamamasına bağlıdır.
2
Azatiyoprin vücutta 6-merkaptopürine dönüşür. 6-merkaptopürin üç farklı enzimle metabolize edilir; bunlardan biri ürik asit sentezinde de görev alan enzimdir.
3
Allopurinol 'Ksantin Oksidaz'ı inhibe eder. Bu enzim çalışmadığında 6-merkaptopürin yıkılamaz ve toksik olan aktif metabolitine (nükleotid formuna) dönüşür.
Daha Fazla Pratik
Azatiyoprin kullanan bir hastada gut atağı gelişirse, etkileşim riski olmayan hangi ilaçlar tercih edilebilir?
Tahmini Süre:1m 30s