22 yaşında tip 1 diyabet tanılı erkek hasta; son 2 gündür devam eden karın ağrısı, bulantı… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$22$ yaşında tip $1$ diyabet tanılı erkek hasta; son $2$ gündür devam eden karın ağrısı, bulantı ve buna eşlik eden şiddetli sulu diyare şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde turgor-tonus azalmış, mukozalar kuru ve solunumu derindir. Laboratuvar incelemelerinde idrarda yoğun keton saptanıyor.

Hastanın tetkik sonuçları aşağıdadır:

Parametre	Sonuç
$pH$	$7,18$
$pCO_2$	$21$ $mmHg$
$HCO_3^-$	$8$ $mEq/L$
$Na^+$	$138$ $mEq/L$
$Cl^-$	$114$ $mEq/L$
$K^+$	$5,1$ $mEq/L$

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu en doğru şekilde aşağıdakilerden hangisinde tanımlanmıştır?

A
Sadece yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz
Miks tip (yüksek ve normal anyon açıklıklı) metabolik asidozCevap
C
Yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz
D
Normal anyon açıklıklı metabolik asidoz ve solunumsal asidoz
E
Sadece normal anyon açıklıklı metabolik asidoz

Cevap

Miks tip (yüksek ve normal anyon açıklıklı) metabolik asidoz

Hastanın pH değeri düşük (7,18) ve bikarbonat düzeyi (8 mEq/L) belirgin şekilde azalmıştır, bu da metabolik asidozu gösterir. Anyon açığı 16 mEq/L olarak hesaplanmıştır (HAGMA). Ancak anyon açığındaki artış (4 birim), bikarbonattaki düşüş (16 birim) ile orantılı değildir. Delta-delta oranı 0,25 saptanmıştır; bu değerin düşük olması, yüksek anyon açıklıklı sürece (diyabetik ketoasidoz) ek olarak bikarbonatın başka bir yolla (bu vakada diyare ile gastrointestinal sistemden) kaybedildiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

pH ve Bikarbonat değerlerini değerlendirerek temel bozukluğu saptayın.

pH: 7,18 (Asidemi) ve HCO3: 8 mEq/L (Düşük). Tanı: Metabolik Asidoz.

pH'ın 7,35'in altında olması ve bikarbonatın düşük olması metabolik kaynaklı asidemiye işaret eder.

Solunumsal kompansasyonun uygunluğunu Winter formülü ile kontrol edin.

Beklenen

pCO_2 = (1,5 \times 8) + 8 \pm 2 = 20 \pm 2

(18-22). Ölçülen: 21 mmHg.

Ölçülen değer beklenen aralıkta olduğu için kompansasyon uygundur; ek bir solunumsal bozukluk yoktur.

Anyon Açığını (AA) hesaplayın.

AA = Na - (Cl + HCO_3) = 138 - (114 + 8) = 16

mEq/L.

Normal AA (12 ± 2) üzerindedir; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz (HAGMA) mevcuttur.

Delta-Delta oranını (Delta AA / Delta HCO3) hesaplayarak miks bozuklukları araştırın.

\Delta AA / \Delta HCO_3 = (16 - 12) / (24 - 8) = 4 / 16 = 0,25

Oranın 0,4-0,8'in altında olması, bikarbonattaki düşüşün anyon açığındaki artıştan çok daha fazla olduğunu, yani tabloya bir normal anyon açıklıklı metabolik asidozun (NAGMA) eklendiğini gösterir.

Anahtar Kavram

Miks Metabolik Asidoz ve Delta-Delta Analizi

İpuçları

Önce pH ve bikarbonata bakarak temel bozukluğu belirleyin, ardından anyon açığını hesaplayın.

Anyon açığındaki artış (Delta AA), bikarbonattaki düşüşü (Delta HCO3) tamamen açıklıyor mu kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Delta-delta oranının 1 ile 2 arasında olduğu saf HAGMA vakaları ile karşılaştırma yapın.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

İpuçları

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru