yaşında bir erkek hastada, yapılan tetkikler sonucunda medüller tiroid karsinomu saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden, yenidoğan döneminde intestinal obstrüksiyon bulguları sergilediği ve "aganglionik megakolon" (Hirschsprung hastalığı) tanısıyla cerrahi operasyon geçirdiği öğreniliyor. Yapılan genetik analizlerde proto-onkogeninde germ-line bir mutasyon izleniyor. Bu hastada her iki klinik antiteyi de tek bir genetik defektle açıklayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
- Ekzon 10 veya 11'deki sistein mutasyonlarının; hem liganddan bağımsız reseptör dimerizasyonuna (fonksiyon kazancı) hem de reseptörün hücre yüzeyine taşınmasında defekte (fonksiyon kaybı) yol açmasıCevap
- Bonkogeninde meydana gelen tirozin kinaz domain mutasyonunun, bağırsak pleksuslarında paraneoplastik bir harabiyete yol açarak motiliteyi bozması
- C(menin) proteininin, bağırsak kök hücrelerinin diferansiyasyonunu engellerken tiroid C-hücrelerinde onkojenik sinyal yolaklarını aktive etmesi
- DGerm-line olarak taşınan bir delesyonun, hem genini hem de bitişik yerleşimli bir tümör baskılayıcı geni (LOH mekanizmasıyla) etkisiz hale getirmesi
- ETirozin kinaz domainindeki (kodon 918) mutasyonun, nöral krista hücrelerinde apoptozu indüklerken parafoliküler hücrelerde aşırı proliferasyona neden olması
Cevap
Ekzon 10 veya 11'de yer alan sistein zengini bölge mutasyonlarının, reseptörün hem yapısal olarak aktifleşmesine hem de hücre yüzey ekspresyonunun azalmasına (Janus mutasyonu) neden olmasıdır.
Medüller tiroid karsinomu (MEN2A) ve Hirschsprung hastalığının aynı hastada görülmesi, geninin ekzon 10 veya 11'indeki spesifik sistein mutasyonları ile açıklanır. Bu mutasyonlar, sistein kalıntıları arasında anormal disülfid bağları oluşturarak reseptörün ligand yokluğunda bile sürekli dimerize kalmasına (fonksiyon kazancı) neden olurken; aynı zamanda proteinin yanlış katlanmasına yol açarak hücre yüzeyine taşınmasını (trafficking) engeller (fonksiyon kaybı). Bu ikili mekanizmaya patolojide 'Janus mutasyonu' denir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
RET proto-onkogeninde ekzon 10/11 sistein mutasyonlarının 'Janus' etkisi
Daha Fazla Pratik
RET genindeki mutasyonların tipine göre (ekstrosellüler sistein vs. intrasellüler tirozin kinaz) gelişen farklı MEN fenotiplerini karşılaştırın.
Tahmini Süre:2m 30s