MEN Sendromları ve Nöroendokrin Tümörler

$32$ yaşında bir erkek hasta, tekrarlayan böbrek taşları ve görme alanı kaybı şikayetleriyle polikliniğe başvuruyor. Yapılan tetkiklerde hiperkalsemi ve hipofiz ön lobunda adenom ile uyumlu kitle saptanıyor. Bu hastada gelişmesi beklenen üçüncü majör tümör odağı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında bir erkek hasta, sabahları aç karnına gelişen konfüzyon ve soğuk terleme şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde plazma glukoz düzeyi $45$ mg/dL (hipoglisemi) iken serum insülin düzeyinin yüksek olduğu saptanıyor. Ayrıca hastanın biyokimyasal analizinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ mg/dL (hiperkalsemi) ve parathormon ($PTH$) düzeyi yüksek bulunuyor. Bu hastada en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

$30$ yaşında bir erkek hastada, yapılan tetkikler sonucunda medüller tiroid karsinomu saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden, yenidoğan döneminde intestinal obstrüksiyon bulguları sergilediği ve "aganglionik megakolon" (Hirschsprung hastalığı) tanısıyla cerrahi operasyon geçirdiği öğreniliyor. Yapılan genetik analizlerde $RET$ proto-onkogeninde germ-line bir mutasyon izleniyor. Bu hastada her iki klinik antiteyi de tek bir genetik defektle açıklayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

$36$ yaşında erkek hasta, tekrarlayan nefrolitiyazis (böbrek taşı) atakları ve $4$ yıl önce opere edilmiş prolaktinoma öyküsü ile kontrol muayenesine geliyor. Fizik muayene sırasında hastanın yüzünde, özellikle nazolabial kıvrımlarda ve alında çok sayıda küçük, ten renginde, sert papüler lezyonlar (anjiofibromlar) saptanıyor. Bu hastada en olası genetik defekt ve klinik tabloya eşlik etmesi en muhtemel ek patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Tekrarlayan nefrolitiazis ve galaktore şikayetleri ile başvuran $44$ yaşındaki kadın hastada, laboratuvar ve görüntüleme incelemeleri sonucunda primer hiperparatiroidizm ve hipofiz ön lobunda prolaktinoma saptanmıştır. Benzer klinik bulguların hastanın babasında da olduğu öğrenilmiştir. Yapılan moleküler genetik analizlerde $11q13$ ($MEN1$) lokusunda ve *RET* proto-onkojeninde herhangi bir mutasyon saptanmamıştır. Bu hastadaki klinik tablonun gelişiminden sorumlu olan en olası genetik defekt, aşağıdaki proteinlerden hangisinin fonksiyon kaybına yol açmaktadır?

Bir hastada yapılan klinik değerlendirme sonucunda medüller tiroid karsinomu ve feokromositoma birlikteliği saptanmıştır. Bu hastanın klinik tablosunun Multiple Endokrin Neoplazi Tip $2B$ ($MEN$ $3$) yerine, Multiple Endokrin Neoplazi Tip $2A$ (Sipple sendromu) olarak sınıflandırılmasını sağlayan en karakteristik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir kadın hasta; tekrarlayan, tedaviye dirençli peptik ülserler ve kronik ishal şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan laboratuvar tetkiklerinde serum kalsiyum düzeyi $11.8$ $mg/dL$, fosfor düzeyi $2.1$ $mg/dL$ (N: $2.5-4.5$ $mg/dL$) ve parathormon (PTH) düzeyi yüksek saptanıyor. Hastanın fizik muayenesinde gövde ve ekstremitelerde multipl subkutan lipomlar dikkati çekiyor. Bu hastada izlenen sendromdan sorumlu olan gen ve bu genin ürünü ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Bir hastada primer hiperparatiroidizm (paratiroid hiperplazisi), prolaktin salgılayan hipofiz adenomu ve pankreasta gastrinoma birlikteliği saptanmıştır. Bu klinik tabloya neden olan germ hattı mutasyonu aşağıdaki genlerin hangisinde izlenir?

$30$ yaşında bir kadın hasta, görme alanında ilerleyici daralma ve tekrarlayan mide ağrıları şikayetleriyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde hipofiz ön lobunda kitle (adenom) ve pankreasta çok sayıda gastrinoma saptanıyor. Bu hastada Multiple Endocrine Neoplasia (MEN) tip $1$ (Wermer sendromu) tanısını doğrulamak için araştırılması gereken üçüncü ana komponentle ilişkili en olası laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir erkek hasta, boyunda kitle ve çarpıntı şikayetleri ile başvuruyor. Yapılan tetkiklerde medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma saptanıyor. Cerrahi rezeksiyon materyalinin histopatolojik incelemesinde, tümör dışı tiroid dokusunda multifokal C-hücre hiperplazisi izleniyor. Bu hastadaki bulgular öncelikle aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

Fizik muayenesinde hipermobil eklemler, uzun parmaklar ve alt dudak mukozasında multipl sinir demetlerinden oluşan ağrısız nodüler lezyonlar saptanan $16$ yaşında bir hastanın yapılan kolonoskopisinde intestinal ganglionöromatozis ile uyumlu bulgular izleniyor. Laboratuvar incelemelerinde kalsitonin düzeyinin belirgin yüksek olduğu ve tiroidinde medüller karsinom saptanan bu hastada, sendromik birliktelik açısından aşağıdakilerden hangisinin eşlik etmesi en az beklenir?

$32$ yaşında bir kadın hasta, interskapular bölgede şiddetli kaşıntı ve bu bölgede hiperpigmente, likenoid papüllerden oluşan deri lezyonları şikayetiyle başvuruyor. Özgeçmişinde iki yıl önce tekrarlayan nefrolitiazis nedeniyle tedavi gördüğü, soygeçmişinde ise annesinin medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma nedeniyle opere olduğu öğreniliyor.

Bu hastada görülen klinik tabloyu açıklayan en olası genetik defekt ve eşlik etmesi beklenen diğer patolojik bulgu aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

$19$ yaşında bir erkek hasta, dudak ve dil mukozasında yer alan çok sayıda sinir kılıfı kökenli hamartomatöz nodül (mukozal nörom) ve marfanoid vücut yapısı nedeniyle değerlendiriliyor. Hastanın ailesinde benzer fiziksel özelliklere sahip bireylerde erken yaşta agresif seyirli medüller tiroid karsinomu öyküsü mevcuttur. Bu hasta için en olası tanı ve bu tanı kapsamında saptanması beklenen diğer klinik/patolojik bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

Bebeklik döneminde aganglionik megakolon (Hirschsprung hastalığı) nedeniyle opere edilen $22$ yaşındaki bir erkek hastada, rutin kontroller sırasında tiroid bezinde nodül saptanmıştır. Yapılan biyopsi ve ileri tetkikler sonucunda hastada medüller tiroid karsinomu ve bilateral feokromositoma tanısı konulmuştur. Bu hastadaki klinik tabloyu açıklayan en olası genetik mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

22 yaşında erkek hasta, tekrarlayan çarpıntı ve baş ağrısı atakları şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde hastanın uzun boylu ve ince yapılı olduğu (marfanoid habitus), dil ve dudak mukozasında milimetrik çaplı, multipl ağrısız nodüler lezyonlar bulunduğu saptanıyor. Aile öyküsünde babasının genç yaşta tiroid kanseri nedeniyle opere edildiği öğrenilen bu hastada, mevcut klinik tabloyu tamamlayan ve görülme olasılığı en yüksek olan ek bulgu aşağıdakilerden hangisidir?

$35$ yaşında bir kadın hasta; gövde, perine ve ekstremitelerde eritemli, büllöz ve nekrotik karakterde, çevresel genişleme gösteren deri lezyonları (nekrolitik migratuar eritem), kilo kaybı ve yeni gelişen diyabet bulguları ile başvuruyor. Radyolojik incelemede pankreas gövdesinde $3\text{ cm}$'lik kitle izleniyor. Hastanın tıbbi öyküsünde $5$ yıl önce tekrarlayan nefrolitiazis nedeniyle cerrahi operasyon geçirdiği öğreniliyor. Bu hastadaki klinik tabloyu açıklayan sendromda mutasyona uğrayan genin ürünü olan proteinin temel hücresel görevi aşağıdakilerden hangisidir?

$19$ yaşında bir erkek hasta; dudaklarında ve dilinde multipl mukozal nöromlar, belirgin uzun boy ve ekstremiteler (marfanoid habitus) ve boyunda ağrısız kitle şikayetiyle başvuruyor. Laboratuvar incelemelerinde serum kalsitonin düzeyi belirgin olarak yüksek saptanırken, idrarda metanefrin ve vanilmandelik asit ($VMA$) seviyelerinde de artış izleniyor. Bu hastanın klinik tablosu ve genetik temeli ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi en doğrudur?

$28$ yaşında erkek hasta; sabah açlığı sırasında belirginleşen konfüzyon, terleme ve çarpıntı atakları ile acil servise başvuruyor. Semptomların gıda alımıyla hızlıca düzeldiği belirtiliyor. Laboratuvar incelemesinde kan glukoz düzeyi $40$ mg/dL (normal: $70-100$ mg/dL), serum insülin ve C-peptid düzeyleri ise eş zamanlı olarak yüksek saptanıyor. Hastanın tıbbi kayıtlarından persistan hiperkalsemi nedeniyle takip edildiği anlaşılıyor. Bu hastanın klinik tablosuna aşağıdaki neoplazilerden hangisinin eşlik etmesi en olasıdır?

$14$ yaşında bir erkek çocuk; erken çocukluk döneminden itibaren devam eden kronik kabızlık, dilde yer alan ağrısız küçük nodüler lezyonlar ve belirgin derecede uzun ekstremiteler nedeniyle pediatri kliniğine başvuruyor. Hastaya yapılan kolonoskopik biyopsilerde submukoza ve miyenterik pleksusta sinir lifleri ile ganglion hücrelerinin diffüz proliferasyonu (intestinal ganglionöromatozis) saptanıyor. Bu hastada altta yatan moleküler mekanizma ve hastalığın beklenen klinik seyri ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

42 yaşında bir kadın hasta, bacaklarında ve gövdesinde tekrarlayan, ağrılı ve kaşıntılı eritematöz döküntüler nedeniyle dermatoloji polikliniğine başvuruyor. Cilt biyopsisi sonucunda "nekrolitik migratuvar eritem" tanısı konuluyor. Hastanın tıbbi öyküsünde tekrarlayan nefrolitiazis atakları mevcut olup, yapılan laboratuvar incelemelerinde serum kalsiyum ve parathormon (PTH) düzeyleri yüksek saptanıyor. Batın tomografisinde pankreas kuyruk kesiminde 3 cm çapında bir kitle izleniyor.

Bu hastada görülen klinik tablo ile ilişkili olan en olası genetik defekt aşağıdakilerden hangisidir?