Soru

Zorluk: OrtaKranial Sinirler

Polikliniğe dilde incelme ve telaffuz bozukluğu şikayetiyle başvuran 5252 yaşında bir erkek hastanın fizik muayenesinde; dilini dışarı çıkardığında sağ tarafa saptığı ve sağ dil yarısında belirgin atrofi ile fasikülasyonlar olduğu belirlenmiştir. Bu klinik tabloya neden olan kranial sinirin içerdiği fonksiyonel lif tipi ve kafa tabanını terk ettiği açıklık aşağıdakilerden hangisidir?

  1. GSE – Canalis nervi hypoglossiCevap
  2. B
    SVE – Canalis nervi hypoglossi
  3. C
    GSE – Foramen jugulare
  4. D
    SVE – Foramen jugulare

Cevap

Dilde atrofi ve lezyon tarafına sapma ile karakterize N. hypoglossus (CNCN XIIXII) lezyonunda etkilenen lif tipi GSE (General Somatic Efferent) ve çıkış yeri canalis nervi hypoglossi'dir.
Hastada görülen tek taraflı dil atrofisi ve dilin lezyon tarafına sapması N. hypoglossus (CNCN XIIXII) felcine özgüdür. Bu sinir, somit kökenli dil kaslarını uyardığı için GSE lif tipine sahiptir ve kafa tabanını canalis nervi hypoglossi aracılığıyla terk eder.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik bulguları analiz et
Dilde atrofi, fasikülasyon ve dışarı çıkarıldığında sağa sapma, sağ taraf alt motor nöron tipi N. hypoglossus (CNCN XIIXII) lezyonuna işaret eder.
Dil kasları (özellikle M. genioglossus) dili karşı tarafa iter; sağ taraf felç olduğunda sol tarafın itme kuvveti baskın gelir ve dil sağa sapar.
2
Sinirin fonksiyonel komponentini belirle
CNCN XIIXII, oksipital somitlerden köken alan somatik çizgili kasları uyardığı için GSE (Genel Somatik Efferent) komponentine sahiptir.
Embriyolojik olarak somit türevi kasları uyaran kranial sinirler (CNCN IIIIII, IVIV, VIVI, XIIXII) GSE lifler taşır.
3
Kafa tabanı çıkış deliğini belirle
N. hypoglossus, oksipital kemikte bulunan canalis nervi hypoglossi içinden geçerek kafatasını terk eder.
Anatomik lokalizasyon bilgisi uyarınca bu kanal, foramen magnum'un anterolateralinde yer alır.

Anahtar Kavram

N. hypoglossus (CNCN XIIXII) Fonksiyonel Komponenti ve Klinik Anatomisi
Bu soruyu puanla