Endüstriyel bir çözücü olan 'odun alkolü'ne maruz kalan 40 yaşındaki bir işçi, maruziyetten bir gün sonra gelişen şiddetli görme bulanıklığı, karın ağrısı ve belirgin anyon açıklıklı metabolik asidoz tablosuyla hastaneye kaldırılıyor. Yapılan incelemelerde metanol zehirlenmesi tanısı kesinleşiyor. Bu hastadaki retinal hasar ve optik sinir toksisitesinden sorumlu olan temel metabolitin, hücresel düzeydeki sitotoksik etki mekanizması aşağıdakilerden hangisidir?
- AAlkol dehidrogenaz (ADH) enziminin kompetitif inhibisyonu
- Mitokondriyal sitokrom c oksidaz enziminin inhibisyonuCevap
- CAldehit dehidrogenaz (ALDH) enziminin irreversibl inhibisyonu
- DPiruvat dehidrogenaz enziminin kofaktörü olan tiyaminin tüketilmesi
- EKarbonik anhidraz enziminin aktivasyonu sonucu aşırı bikarbonat kaybı
Cevap
Metanol zehirlenmesinde retinal hasardan sorumlu olan formik asit, mitokondriyal sitokrom c oksidaz enzimini inhibe eder.
Metanol zehirlenmesinde en önemli toksik metabolit formik asittir. Formik asit, mitokondriyal solunum zincirinin son basamağı olan sitokrom c oksidaz (Complex IV) enzimini inhibe eder. Bu durum, özellikle metabolik hızı yüksek olan retina ve optik sinir hücrelerinde ATP üretiminin durmasına ve histotoksik hipoksiye bağlı hızlı hücre ölümüne (görme kaybı) neden olur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Metanol zehirlenmesinde formik asit, mitokondriyal solunumu sitokrom c oksidaz üzerinden inhibe ederek retinal toksisiteye yol açar.