Ülseratif kolit nedeniyle remisyonda olan ve idame tedavisi için azatioprin kullanan bir hasta, eklemlerde ağrı ve şişlik şikayetiyle başvuruyor. Yapılan tetkiklerde hastanın ürik asit düzeyinin yüksek olduğu saptanıyor ve tedaviye allopurinol ekleniyor. Tedavinin ikinci haftasında hasta yüksek ateş, halsizlik ve diş eti kanaması şikayetleriyle acil servise getiriliyor. Tam kan sayımında lökosit ve trombosit değerlerinin kritik düzeyde düşük olduğu görülüyor.
Bu hastada gelişen ağır kemik iliği depresyonunun temel nedeni, eklenen ilacın aşağıdaki metabolik yolaklardan hangisini inhibe etmesidir?
- 6-Merkaptopürinin ksantin oksidaz enzimiyle inaktif metaboliti tiyoürik aside oksidasyonuCevap
- B6-Merkaptopürinin tiopürin S-metiltransferaz (TPMT) enzimiyle metilasyonu
- CHipoksantinin ksantin oksidaz enzimiyle ürik aside dönüşümü
- Dİnosin monofosfat dehidrogenaz (IMPDH) enziminin pürin sentezini katalizlemesi
- EAzatioprinin glutatyon S-transferaz aracılığıyla 6-Merkaptopürine dönüşümü
Cevap
6-Merkaptopürinin ksantin oksidaz enzimiyle inaktif metaboliti tiyoürik aside oksidasyonu
Azatioprin, vücutta sitotoksik etkili 6-Merkaptopürine (6-MP) dönüşen bir ön ilaçtır. 6-MP'nin ana detoksifikasyon (yıkım) yolağı, ksantin oksidaz enzimi aracılığıyla tiyoürik aside oksitlenmesidir. Allopurinol güçlü bir ksantin oksidaz inhibitörüdür. Birlikte kullanıldıklarında, 6-MP'nin yıkımı durur ve ilaç vücutta birikerek alternatif yolak (HGPRT) üzerinden aşırı miktarda aktif 6-tiyoguanin nükleotidlerine dönüşür. Bu durum şiddetli kemik iliği depresyonuna ve pansitopeniye yol açar. Bu nedenle azatioprin alan hastalarda allopurinol kontrendikedir veya azatioprin dozu %75 oranında azaltılmalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İlaç Metabolizması İnhibisyonu ve Toksisite
İpuçları
1
Bu soru, gut tedavisinde kullanılan bir ilacın, immünsüpresif bir ilacın metabolizmasını nasıl etkilediğini sorgulamaktadır.
2
Azatioprin vücutta 6-Merkaptopürine dönüşür. Allopurinol ise pürin yıkımında görevli kritik bir enzimi inhibe eder.
3
Allopurinolün hedef enzimi olan ksantin oksidaz, aynı zamanda 6-Merkaptopürinin 'etkisizleştirilmesinden' (yıkımından) sorumludur.
Daha Fazla Pratik
Allopurinol yerine ksantin oksidazı inhibe etmeyen bir ürikozürik ajan (örneğin probenesid) kullanılsaydı bu etkileşim gözlenir miydi?
Tahmini Süre:2m 0s