18 yaşında erkek hasta, çocukluğundan beri tekrarlayan sinopulmoner enfeksiyon öyküsü ile polikliniğe başvuruyor. Son 6 aydır yüzde güneş maruziyeti ile belirginleşen döküntü, halsizlik ve idrarda koyulaşma şikayetleri gelişmiş. Fizik muayenede malar raş ve gövdede yer yer atrofik skarlar bırakan diskoid lezyonlar saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde; ANA 1:1280 (benekli), Anti-dsDNA negatif, idrar tetkikinde 2+ proteinüri ve mikroskobik hematüri tespit ediliyor. Kompleman analizinde; C3: (N: ), C4: (N: ) ve CH50 düzeyi saptanamayacak kadar düşük ( ) bulunuyor.
Bu hastadaki klinik ve laboratuvar tablosundan sorumlu olan en olası patoloji aşağıdakilerden hangisidir?
- Herediter C1q eksikliğiCevap
- Bİzole C3 eksikliği
- CC5-C9 membran atak kompleksi eksikliği
- DAktif lupus nefritine bağlı kompleman tüketimi
- EHerediter anjiyoödem (C1 esteraz inhibitör eksikliği)
Cevap
Herediter C1q eksikliği, klasik kompleman yolağının başlangıcında bir blok oluşturarak CH50 düzeyini sıfırlarken, aktivasyon ve tüketim gerçekleşmediği için C3 ve C4 düzeylerini normal sınırlar içerisinde bırakır.
Laboratuvar bulgularında saptanan 'CH50 yokluğu + Normal C3/C4' kombinasyonu, klasik kompleman yolağının en başındaki bileşenlerden (C1, C4, C2) birinin herediter eksikliğine işaret eder. Bu eksiklikler arasında SLE ile ilişkisi en güçlü olan (hastaların %90'ından fazlasında SLE gelişir) C1q eksikliğidir. C1q eksikliğinde immün kompleksler temizlenemez, bu durum genellikle Anti-dsDNA negatifliği ve erken yaşta başlayan ağır organ tutulumları (nefrit gibi) ile karakterizedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Herediter kompleman eksiklikleri ve SLE ilişkisi