65 yaşında kadın hasta, tarama amaçlı yapılan kolonoskopi işleminden 3 gün sonra halsizlik… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$65$ yaşında kadın hasta, tarama amaçlı yapılan kolonoskopi işleminden $3$ gün sonra halsizlik, bulantı ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle başvuruyor. Özgeçmişinde $10$ yıldır esansiyel hipertansiyon tanısı mevcut olup $5$ mg/gün lisinopril ve $12.5$ mg/gün hidroklorotiyazid kullanmaktadır. İşlem öncesi hazırlık amacıyla oral sodyum fosfat solüsyonu kullandığı öğreniliyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $145/90$ mmHg, nabız $82$ /dk, vücut ısısı $36.8$ °C saptanıyor; cilt turgoru doğal olup pretibial ödem izlenmiyor. Laboratuvar bulguları aşağıdadır:

Parametre	Sonuç	Referans
Serum Kreatinin	$3.4$ mg/dL	$0.7 - 1.2$
Kan Üre Azotu (BUN)	$42$ mg/dL	$10 - 20$
Serum Kalsiyum	$7.4$ mg/dL	$8.5 - 10.5$
Serum Fosfor	$7.2$ mg/dL	$2.5 - 4.5$
İdrar Sodyumu	$45$ mEq/L	-
FENa	$\%1.8$	-

Bu hastada gelişen akut böbrek hasarının en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A
Prerenal azotemi
Akut fosfat nefropatisiCevap
C
Akut interstisyel nefrit
D
İskemik akut tübüler nekroz
E
Rabdomiyoliz

Cevap

Akut fosfat nefropatisi

Hastanın klinik tablosu kolonoskopi öncesi oral sodyum fosfat kullanımıyla doğrudan ilişkilidir. Bu durum, tübül lümeninde kalsiyum fosfat kristallerinin çökmesine ve nefrokalsinozise bağlı 'Akut fosfat nefropatisi'ne yol açar. ACE inhibitörü (lisinopril) ve diüretik (HCTZ) kullanımı bu riskli tabloyu tetikleyen ana faktörlerdir. Hiperfosfatemi ve buna sekonder gelişen hipokalsemi tanı için pathognomonik laboratuvar bulgularıdır.

Adım Adım Çözüm

Klinik öykü analizi

Kolonoskopi hazırlığı için oral sodyum fosfat (OSP) kullanımı saptandı.

OSP kullanımı, risk faktörleri varlığında (yaş, HTN, ACEi ve diüretik kullanımı) akut böbrek hasarına yol açabilir.

Elektrolit değerlerinin yorumlanması

Belirgin hiperfosfatemi (

7.2

mg/dL) ve hipokalsemi (

7.4

mg/dL) saptandı.

Yüksek fosfat yükü, tübüllerde kalsiyum fosfat kristallerinin birikmesine ve nefrokalsinozise neden olur.

İdrar tetkiki ve FENa değerlendirmesi

FENa

\%1.8

saptanması hasarın renal (intrinsek) kaynaklı olduğunu gösterdi.

Hasar direkt tübüler düzeyde olduğu için böbrek sodyumu geri emme yeteneğini kaybetmiştir.

Tanı sentezi

Akut fosfat nefropatisi tanısına ulaşıldı.

Klinik öykü, spesifik elektrolit bozuklukları ve renal tipteki ABH bu tanıyı doğrular.

Anahtar Kavram

Oral sodyum fosfat kullanımına bağlı gelişen akut böbrek hasarında karakteristik bulgu hiperfosfatemi ve hipokalsemidir; patolojik temel ise tübüler kalsiyum fosfat birikimidir.

Tahmini Süre:3m 0s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru