Soru

Zorluk: OrtaSiroz ve Komplikasyonları

Kronik alkol kullanımı zemininde kompanse siroz tanısıyla takip edilen 52 yaşındaki erkek hastanın tarama amaçlı yapılan üst gastrointestinal sistem endoskopisinde; özofagus distalinde kanama odakları içermeyen, orta büyüklükte (Grade II) varisler saptanıyor. Hastanın özgeçmişinde varis kanaması veya gastrointestinal kanama öyküsü bulunmamaktadır.

Fizik muayenesinde; kan basıncı 125/80mmHg125/80 mmHg, nabız 84/dk84/dk ve batın serbesttir. Laboratuvar incelemelerinde Child-Pugh skoru 6 (Evre A) olarak hesaplanmıştır.

Bu hastada ilk varis kanamasını önlemek (birincil profilaksi) amacıyla en uygun tedavi yaklaşımı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Propranolol gibi non-selektif beta-bloker tedavisi başlanmasıCevap
  2. B
    Profilaktik endoskopik skleroterapi uygulanması
  3. C
    Transjuguler intrahepatik portosistemik şant (TIPS) yerleştirilmesi
  4. D
    Tek başına oral uzun etkili nitrat tedavisi başlanması

Cevap

İlk varis kanamasını önlemek amacıyla non-selektif beta-bloker tedavisi başlanmalıdır.
Siroz hastalarında endoskopik olarak saptanan orta ve büyük (Grade II-III) özofagus varisleri, hastanın daha önce kanama öyküsü olmasa dahi yüksek kanama riski taşır. Bu hastalarda 'birincil profilaksi' olarak adlandırılan koruyucu tedavi endikedir. Non-selektif beta-blokerler (propranolol, nadolol veya carvedilol), β1\beta_1 blokaj ile kardiyak debiyi, β2\beta_2 blokaj ile splanknik vazokonstriksiyon yaparak portal ven akımını ve basıncını düşürürler. Bu hastada hemodinamik durum uygun olduğundan tedaviye non-selektif beta-bloker ile başlanması en uygun yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın varis kanaması riskini değerlendir.
Hastada orta büyüklükte (Grade II) varisler mevcut ancak daha önce kanama geçirmemiş.
Birincil profilaksi gerekliliğini belirlemek için varis büyüklüğü ve kanama öyküsü kritiktir.
2
Kılavuzlara göre uygun profilaksi yöntemini seç.
Orta/büyük varislerde non-selektif beta-blokerler (NSBB) veya endoskopik band ligasyonu (EBL) önerilir.
NSBB'ler hem portal venöz akımı azaltarak hem de splanknik vazokonstriksiyon yaparak portal basıncı düşürür.
3
Seçilen tedavinin kontrendikasyonlarını kontrol et.
Hastanın nabzı 84/dk84/dk ve kan basıncı normaldir; beta-bloker kullanımı için engel yoktur.
Beta-bloker başlanmadan önce hastanın hemodinamik durumu ve olası kontrendikasyonlar (örn. astım) değerlendirilmelidir.

Anahtar Kavram

Sirozda portal hipertansiyona bağlı gelişen orta ve büyük varislerde ilk kanamayı önlemek için non-selektif beta-blokerler veya band ligasyonu kullanılır.

İpuçları

1
Sirozda varislerin boyutu kanama riskini belirlemede en önemli faktörlerden biridir.
2
Daha önce hiç kanamamış ama büyük varisleri olan bir hastada amaç, portal basıncı farmakolojik veya mekanik olarak düşürmektir.

Daha Fazla Pratik

Varis kanaması geçiren bir hastada ikincil profilaksi (tekrar kanamayı önleme) için hangi kombinasyon tedavisi (ilaç + endoskopi) tercih edilmelidir?

Alternatif Yöntem

Eğer hastada beta-bloker kullanımı kontrendike olsaydı (örneğin şiddetli astım veya kontrolsüz bradikardi), endoskopik band ligasyonu (EBL) en uygun alternatif tedavi olurdu.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla