Soru

Zorluk: OrtaGastrointestinal Kanama Yaklaşımı

1212 yaşında bir çocuk, son 22 gündür devam eden siyah renkli, kötü kokulu ve katran kıvamında dışkılama (melena) şikayetiyle polikliniğe getirilmiştir. Hastanın öz geçmişinde bilinen bir hastalık veya ilaç kullanım öyküsü saptanmamıştır. Fizik muayenesinde vital bulguları yaş uygun sınırlar içerisinde olup, abdominal hassasiyet veya organomegali saptanmamıştır. Bu hastada gastrointestinal kanama odağının üst sistem kaynaklı olduğunu destekleyen en değerli laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Periferik yaymada belirgin lökositoz saptanması
  2. Kan üre azotu (BUN) / Kreatinin oranının 3030’un üzerinde olmasıCevap
  3. C
    Serum laktat düzeyinde 22 mmol/Lmmol/L'nin üzerinde artış görülmesi
  4. D
    Tam kan sayımında mikrositik hipokrom anemi saptanması
  5. E
    Serum total bilirubin düzeyinde indirekt hakimiyetli artış olması

Cevap

Kan üre azotu (BUN) / Kreatinin oranının 3030’un üzerinde olması, üst gastrointestinal sistem kanamalarını destekleyen önemli bir biyokimyasal bulgudur.
Üst gastrointestinal sistem (GİS) kanamalarında mideye veya duodenuma dökülen kanın içindeki proteinler, ince bağırsaklara ulaştığında pankreatik enzimler ve bakteriler tarafından parçalanarak sindirilir. Bu proteinlerin yıkım ürünü olan azotlu bileşiklerin portal dolaşımla karaciğere gelip üreye dönüştürülmesi sonucunda serum BUN düzeyi yükselir. Renal fonksiyonlar normalken görülen bu izole BUN artışı, BUN/Kreatinin oranının tipik olarak 3030’un üzerine çıkmasına neden olur. Bu durum, kanın sindirilmeden atıldığı alt GİS kanamalarında beklenen bir bulgu değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik prezantasyonu değerlendir.
Hastada melena (siyah dışkılama) mevcuttur; bu genellikle üst Gİ kanamayı işaret eder ancak ince bağırsak kaynaklı yavaş kanamalarda da görülebilir.
Melena, kanın sindirim enzimlerine ve mide asidine maruz kalmasıyla oluşur.
2
Biyokimyasal ayrımı analiz et.
Üst Gİ kanamada lümene çıkan kanın proteinleri (hemoglobin gibi) ince bağırsaklarda sindirilir ve amonyak olarak emilerek karaciğerde üreye dönüştürülür.
Kan üre azotu (BUN) yükselirken, kreatinin düzeyinin sabit kalması oranı artırır.
3
Tanısal eşiği doğrula.
BUN/Kreatinin oranının 3030’un (bazı kaynaklara göre 20−3020-30) üzerinde olması üst Gİ kaynağı destekler.
Alt Gİ kanamalarda kan sindirilmeden atıldığı için bu protein yükü ve emilimi gerçekleşmez.

Anahtar Kavram

Üst Gİ kanamalarda kanın sindirilip emilmesi sonucu gelişen 'azotemi' tablosu.

Alternatif Yöntem

Üst Gİ kanama şüphesinde bir diğer pratik yaklaşım nazogastrik tüp yerleştirilerek aspiratın incelenmesidir; ancak biyokimyasal olarak BUN/Kreatinin oranı invaziv olmayan güçlü bir ipucudur.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla