Soru

Zorluk: ZorAkut Böbrek Yetmezliği

77 yaşında bir erkek çocuk, perforasyonla giden komplike apandisit sonrası gelişen septik şok tablosuyla çocuk yoğun bakım ünitesinde izlenmektedir. Hastanın takibinde son 1212 saattir idrar miktarının 0.3 mL/kg/saat0.3 \text{ mL/kg/saat}'e düştüğü ve intravenöz sıvı resüsitasyonuna rağmen oligürinin devam ettiği görülüyor.

Hastanın güncel laboratuvar bulguları aşağıda verilmiştir:

TetkikSonuç
Serum sodyum136 mEq/L136 \text{ mEq/L}
Serum kreatinin2.4 mg/dL2.4 \text{ mg/dL} (Bazal: 0.5 mg/dL0.5 \text{ mg/dL})
İdrar sodyumu48 mEq/L48 \text{ mEq/L}
İdrar kreatinini24 mg/dL24 \text{ mg/dL}
İdrar ozmolalitesi280 mOsm/kg280 \text{ mOsm/kg}

Bu verilere dayanarak, hastadaki böbrek yetmezliğinin en olası tanısı ve beklenen idrar sedimenti bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Prerenal azotemi - Hyalen silindirler
  2. Akut tübüler nekroz - Kirli kahverengi granüler silindirlerCevap
  3. C
    Akut interstisiyel nefrit - Eozinofilüri
  4. D
    Postrenal azotemi - Kristalüri
  5. E
    Akut glomerulonefrit - Eritrosit silindirleri

Cevap

Hastanın klinik ve laboratuvar bulguları Akut Tübüler Nekroz (ATN) ile uyumludur ve sedimentte kirli kahverengi granüler silindirler beklenir.
Verilen laboratuvar değerlerinde FENa'nın >%2> \%2 olması, idrar ozmolalitesinin plazma ozmolalitesine yakın (izostenürik) olması ve idrar/plazma kreatinin oranının <20< 20 olması kesin olarak intrensek böbrek yetmezliğini (ATN) işaret eder. Septik şok gibi ağır hipoperfüzyon durumlarında prerenal tablo hızla ATN'ye ilerleyebilir. ATN'nin en tipik sediment bulgusu ise 'muddy brown' olarak bilinen kirli kahverengi granüler silindirlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Fraksiyone sodyum ekskresyonunun (FENa) hesaplanması.
FENa=UNa×PCrPNa×UCr×100=48×2.4136×24×100%3.52FENa = \frac{U_{Na} \times P_{Cr}}{P_{Na} \times U_{Cr}} \times 100 = \frac{48 \times 2.4}{136 \times 24} \times 100 \approx \%3.52
FENa, prerenal azotemi ile intrensek böbrek yetmezliğini (ATN) ayırt etmede en duyarlı indekstir.
2
İdrar ozmolalitesi ve İdrar/Plazma kreatinin oranının değerlendirilmesi.
İdrar ozmolalitesi 280 mOsm/kg280 \text{ mOsm/kg} (izostenüri) ve İdrar/Plazma kreatinin oranı 1010 (<20< 20).
Böbreğin idrarı konsantre edememesi tübüler hasarın (ATN) kanıtıdır.
3
Klinik tablo ve sediment bulgusunun eşleştirilmesi.
Septik şoka bağlı gelişen ATN tablosunda idrar sedimentinde kirli kahverengi (çamur rengi) granüler silindirler görülür.
Tübüler epitel hücrelerinin dökülmesi ve nekrozu bu karakteristik silindirlerin oluşmasına neden olur.

Anahtar Kavram

Akut böbrek yetmezliğinde prerenal ve intrensek (ATN) ayrımı idrar indeksleri (FENa, ozmolalite) ve sediment bulguları ile yapılır.

Alternatif Yöntem

FENa hesaplamak yerine İdrar/Plazma Kreatinin oranına bakılabilir. Oranın 1010 çıkması (<20< 20 olması) tübüler hasarı ve ATN'yi pratik olarak doğrular.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla