62 yaşında kadın hasta, ülseratif kolit nedeniyle yapılmış olan total proktokolektomi ve u… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$62$ yaşında kadın hasta, ülseratif kolit nedeniyle yapılmış olan total proktokolektomi ve uç ileostomi sonrası cerrahi polikliniğine başvuruyor. Son $4$ gündür ileostomi debisinin günlük $3500$ $ml$ üzerine çıktığı, halsizlik ve baş dönmesi olduğu öğreniliyor. Fizik muayenede kan basıncı $80/55$ $mmHg$ , nabız $120/dk$ ve cilt turgoru azalmış olarak saptanıyor. Laboratuvar incelemesinde kan üre azotu ( $BUN$ ) $45$ $mg/dL$ , kreatinin $1.8$ $mg/dL$ bulunuyor. Arter kan gazı ve serum elektrolitleri şu şekildedir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.25$
$pCO_2$	$28$ $mmHg$
$HCO_3$	$12$ $mmol/L$
$Na^+$	$140$ $mmol/L$
$Cl^-$	$110$ $mmol/L$

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Mikst tip metabolik asidoz (Artmış anyon açıklı ve normal anyon açıklı)Cevap
B
İzole normal anyon açıklı metabolik asidoz
C
İzole artmış anyon açıklı metabolik asidoz
D
Artmış anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal alkaloz
E
Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve solunumsal asidoz

Cevap

Hastada hem artmış anyon açıklı metabolik asidoz hem de normal anyon açıklı metabolik asidoz bir arada bulunmaktadır (Mikst tip metabolik asidoz).

Hastanın anyon açığı

18

mmol/L

olarak hesaplanır, bu da artmış anyon açıklı metabolik asidozu kanıtlar. Ancak bikarbonat düzeyi (

12

mmol/L

), anyon açığındaki artış miktarından (

18-12=6

) çok daha fazla azalmıştır. Eğer sadece artmış AG'li asidoz olsaydı bikarbonatın

18

mmol/L

civarında olması beklenirdi. Bu fark, hastada yüksek debili ileostomiye bağlı bikarbonat kaybının (normal anyon açıklı metabolik asidoz) tabloya eşlik ettiğini kanıtlar.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığını (

AG

) hesaplayın.

AG = Na - (Cl + HCO_3) = 140 - (110 + 12) = 18

mmol/L

Artmış anyon açıklı bir asidozun varlığını belirlemek için ilk adımdır (

12 \pm 2

normaldir).

Delta oranını (veya beklenen bikarbonat düşüşünü) hesaplayın.

\Delta AG = 18 - 12 = 6

. Beklenen

HCO_3 = 24 - 6 = 18

mmol/L

Artmış AG'li asidozda bikarbonatın AG artışı kadar düşmesi beklenir.

Ölçülen bikarbonatı beklenen ile karşılaştırın.

Ölçülen

HCO_3 = 12

mmol/L <

Beklenen

HCO_3 = 18

mmol/L

Bikarbonat beklenen değerden daha düşükse, ek bir normal anyon açıklı metabolik asidoz (NAGMA) mevcuttur.

Solunumsal kompansasyonu Winters formülü ile kontrol edin.

Beklenen

pCO_2 = (1.5 \times 12) + 8 = 26 \pm 2

(

24-28

). Ölçülen

pCO_2 = 28

mmHg

Kompansasyonun uygun olup olmadığını ve ek bir solunumsal bozukluk olup olmadığını belirlemek için gereklidir.

Anahtar Kavram

Mikst tip metabolik asidozlarda (Artmış AG + Normal AG), bikarbonat düşüşü anyon açığındaki artıştan daha fazladır.

Daha Fazla Pratik

Benzer bir hastada anyon açığı artışı bikarbonat düşüşünden daha fazla olsaydı (Delta ratio > 2), eşlik eden bir metabolik alkalozdan şüphelenilirdi.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru