Soru

Zorluk: ZorÖzel Durumlarda Aşılama

On beş aylık kız hasta, annesinden dikey geçişli HIV enfeksiyonu nedeniyle takip edilmektedir. Fizik muayenesinde herhangi bir enfeksiyon odağı saptanmıyor ve fırsatçı enfeksiyon öyküsü bulunmuyor. Laboratuvar incelemesinde CD4+ T lenfosit oranı %12 olarak saptanıyor. Çocuğun iki gün önce laboratuvar doğrulamalı kızamık tanısı almış bir kuzeniyle aynı odada uzun süre temas ettiği öğreniliyor. Bugüne kadar kızamık içeren herhangi bir aşı yapılmayan bu hasta için en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Temastan bu yana 72 saat geçmediği için post-ekspozisyon profilaksisi amacıyla hemen tek doz canlı atenüe KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak) aşısı uygulanmalıdır.
  2. B
    Hasta klinik olarak asemptomatik olduğundan KKK aşısı güvenle uygulanabilir, immünglobulin tedavisine gerek yoktur.
  3. Ağır immünsupresyon tablosu nedeniyle canlı aşılar kontrendikedir; temastan sonraki ilk 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) uygulanmalıdır.Cevap
  4. D
    KKK aşısı kontrendike olduğundan sadece damlacık izolasyonu sağlanmalı ve semptom gelişirse yüksek doz A vitamini başlanmalıdır.
  5. E
    Hem post-ekspozisyon profilaksisi sağlamak hem de kalıcı bağışıklık oluşturmak için eş zamanlı olarak KKK aşısı ve standart immünglobulin farklı ekstremitelerden uygulanmalıdır.

Cevap

Hastanın ağır immünsupresyon tablosunda olması nedeniyle canlı aşı olan KKK aşısı kontrendikedir ve kızamık profilaksisi için 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) uygulanmalıdır.
HIV ile enfekte çocuklarda CD4+ T lenfosit oranının %15'in altında olması hücresel bağışıklığın ağır şekilde baskılandığını gösterir (Kategori 3). Bu durumdaki hastalara KKK (Kızamık-Kızamıkçık-Kabakulak), suçiçeği ve oral polio gibi canlı viral aşıların uygulanması, aşı suşuna bağlı fatal dissemine enfeksiyon riski nedeniyle kesinlikle kontrendikedir. Kızamık teması sonrasında duyarlı ve normal immüniteye sahip çocuklarda ilk 72 saat içinde KKK aşısı uygulanması koruyucu olsa da; hücresel immün yetmezliği olan veya ağır immünsupresif tedavi alan hastalarda yaşa ve temas süresine bakılmaksızın canlı aşı yapılamaz. Bu gruptaki hastalara, enfeksiyonu önlemek veya hafifletmek amacıyla teması izleyen ilk 6 gün içinde standart immünglobulin (IG) ile pasif immünizasyon sağlanması hayati önem taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Hastanın immün durumunun güncel laboratuvar verileriyle değerlendirilmesi.
CD4+ T lenfosit oranı %12 olarak saptanır (Ağır immünsupresyon sınırı olan %15'in altındadır).
HIV ile enfekte çocuklarda canlı viral aşıların (KKK, Suçiçeği) güvenli uygulanabilmesi için bağışıklık sisteminin baskılanmamış olması gerekir.
2
Kızamık teması sonrası uygulanacak profilaksi seçeneğinin belirlenmesi.
Temasın 2. gününde (ilk 72 saat içinde) olunmasına rağmen hastanın immün durumu nedeniyle canlı KKK aşısı seçeneği elenir.
Ağır hücresel immün yetmezliği olanlarda zayıflatılmış aşı virüsü fatal seyirli yaygın enfeksiyona yol açabilir.
3
Uygun alternatif korunma yönteminin planlanması.
Teması izleyen ilk 6 gün içinde intramüsküler veya intravenöz immünglobulin (IG) uygulanmasına karar verilir.
Aşı uygulanamayan yüksek riskli duyarlı temaslılarda pasif immünizasyon, hastalığı önlemek veya ciddiyetini hafifletmek için tek geçerli ve zorunlu seçenektir.

Anahtar Kavram

İmmünyetmezlikli Hastalarda Temas Sonrası Profilaksi ve Canlı Aşı Kontrendikasyonları
Bu soruyu puanla