Soru

Zorluk: ZorDiabetes Mellitus ve Hipoglisemi

1414 yaşında bir kız hasta; hiperpne, karın ağrısı ve letarji şikayetleriyle acil servise getirilmiştir. Laboratuvar incelemesinde kan şekeri 580580 mg/dLmg/dL, venöz kan gazında pHpH: 6.916.91 ve HCO3HCO_3: 66 mEq/LmEq/L olarak saptanmıştır. Diyabetik ketoasidoz (DKADKA) tanısıyla izlenen bu hastada, sodyum bikarbonat tedavisinin rutin olarak önerilmemesinin temel nedenlerinden biri olan serebral ve metabolik etkileriyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Uygulanan bikarbonatın kan-beyin bariyerini geçememesi, ancak oluşan CO2CO_2'nin hızla geçerek beyin omurilik sıvısında paradoksal asidoza yol açmasıCevap
  2. B
    Oksihemoglobin disosiasyon eğrisini sağa kaydırarak dokulardan oksijenin ayrılmasını kolaylaştırması
  3. C
    İnsülinin potasyumu hücre içine taşıma etkisini baskılayarak dirençli hiperkalemiye neden olması
  4. D
    Plazma ozmolaritesini hızla düşürerek beyin hücrelerinde ozmotik şişmeyi (ödem) tetiklemesi
  5. E
    Laktat üretimini baskılayarak anyon açığının beklenenden daha geç kapanmasına yol açması

Cevap

Bikarbonatın kan-beyin bariyerini geçememesi, ancak oluşan CO2CO_2'nin hızla geçerek beyin omurilik sıvısında paradoksal asidoza yol açması
Diyabetik ketoasidozda uygulanan sodyum bikarbonat, kanda hidrojen iyonlarıyla birleşerek karbondioksit ve su oluşturur. Oluşan CO2CO_2 lipid çözünürlüğü yüksek olduğu için kan-beyin bariyerini hızla geçer. Ancak bikarbonat iyonunun kendisi bu bariyeri geçemez. Beyin omurilik sıvısına (BOSBOS) geçen CO2CO_2, burada suyla tekrar birleşerek karbonik asit oluşturur ve ortama hidrojen iyonu salar. Bu durum, kanda pHpH yükselirken BOSBOS'ta asidozun derinleşmesine (paradoksal asidoz) ve serebral ödem riskinin artmasına neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Ağır diyabetik ketoasidoz (pH<7.0pH < 7.0) tablosundaki bir hastada bikarbonat tedavisinin risklerini analiz et.
Bikarbonatın rutin kullanımının serebral ödem ve doku hipoksisi riskini artırdığı saptandı.
Güncel pediatrik DKADKA kılavuzları, hayati tehlike arz eden durumlar dışında bikarbonat kullanımından kaçınılmasını önerir.
2
Bikarbonat ve karbondioksitin kan-beyin bariyeri (BBBBBB) üzerindeki geçirgenliğini karşılaştır.
CO2CO_2 lipid çözünürlüğü sayesinde bariyeri hızla geçerken, HCO3HCO_3^- yüklü bir iyon olduğu için geçemez.
Bu durum, kan ve BOSBOS arasında pHpH dengesizliğine yol açan temel fiziksel kısıtlamadır.
3
BOSBOS'ta meydana gelen kimyasal reaksiyonu değerlendir.
CO2+H2OH2CO3H++HCO3CO_2 + H_2O \rightarrow H_2CO_3 \rightarrow H^+ + HCO_3^- reaksiyonu sonucu BOSBOS'ta serbest H+H^+ iyonu artar.
Kanda bikarbonat düzeyi artsa da BOSBOS'ta asidozun derinleşmesi (paradoksal asidoz) bu şekilde gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Diyabetik ketoasidozda bikarbonat tedavisinin serebral yan etkileri ve paradoksal asidoz mekanizması.

Daha Fazla Pratik

Serebral ödem gelişen bir hastada Cushing triadı bulgularını ve mannitol/hipertonik salin kullanım endikasyonlarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla