Soru

Zorluk: Çok zorDiabetes Mellitus ve Hipoglisemi

1212 yaşında, 35 kg35 \text{ kg} ağırlığında kız hasta, son iki haftadır artan çok su içme ve sık idrara çıkma şikayetlerini takiben gelişen kusma ve karın ağrısı ile acil servise başvuruyor. Fizik muayenesinde derin ve hızlı solunumu (Kussmaul) olan hastanın laboratuvarında kan şekeri 700 mg/dL700 \text{ mg/dL}, arteriyel kan gazında pH7.05pH 7.05 ve HCO38 mEq/LHCO_3 8 \text{ mEq/L}, serum sodyumu 132 mEq/L132 \text{ mEq/L} saptanıyor. 10 mL/kg10 \text{ mL/kg} izotonik serum fizyolojik bolusu sonrası 0.1 U/kg/saat0.1 \text{ U/kg/saat} intravenöz insülin ve %0.9 NaCl\%0.9 \text{ NaCl} içeren sıvı tedavisi başlanıyor. Tedavinin 22. saatinde yapılan kontrolde kan şekerinin 400 mg/dL400 \text{ mg/dL}'ye düştüğü, sodyumun ise 133 mEq/L133 \text{ mEq/L} olduğu görülüyor. Bilinç düzeyi hafif küntleşen hastada bu aşamada yapılması gereken en uygun yaklaşım aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Sıvı infüzyon hızını azaltmak ve sodyum konsantrasyonunu artırmakCevap
  2. B
    İnsülin infüzyon hızını 0.05 U/kg/saat0.05 \text{ U/kg/saat} düzeyine düşürmek
  3. C
    Mevcut sıvı tedavisine %5\%5 dekstroz ekleyerek ozmolariteyi korumak
  4. D
    Kan şekeri 250 mg/dL250 \text{ mg/dL}'ye düşene kadar mevcut tedavi hızına devam etmek
  5. E
    Asidozun ozmotik etkisini kırmak için intravenöz bikarbonat infüzyonu eklemek

Cevap

Sıvı infüzyon hızının azaltılması ve sodyum konsantrasyonunun artırılması
Diyabetik ketoasidoz tedavisinde en korkulan komplikasyon olan beyin ödeminin en önemli erken laboratuvar bulgusu, tedaviyle glukoz düşerken sodyumun beklenen oranda yükselmemesi ve sonuç olarak 'düzeltilmiş sodyumun' düşmesidir. Bu hastada düzeltilmiş sodyum 141.6141.6'dan 137.8137.8'e gerilemiştir. Bilinçte küntleşme de eşlik ettiğinden, sıvı infüzyon hızının azaltılması ve mayi sodyum içeriğinin artırılması (veya daha konsantre sıvılara geçilmesi) hayat kurtarıcıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru anındaki düzeltilmiş sodyum miktarını hesapla.
Nadu¨zeltilmis\c=132+1.6×(700100)/100=141.6 mEq/LNa_{düzeltilmiş} = 132 + 1.6 \times (700 - 100) / 100 = 141.6 \text{ mEq/L}
Hiperglisemi sodyumu dilüsyonel olarak düşük gösterir; gerçek osmotik yükü anlamak için düzeltilmiş sodyum hesaplanmalıdır.
2
Tedavinin 22. saatindeki düzeltilmiş sodyum miktarını hesapla.
Nadu¨zeltilmis\c=133+1.6×(400100)/100=137.8 mEq/LNa_{düzeltilmiş} = 133 + 1.6 \times (400 - 100) / 100 = 137.8 \text{ mEq/L}
Tedavi sırasında ölçülen sodyumun artması beklenirken, bu hastada düzeltilmiş sodyumun anlamlı ölçüde düştüğü görülmektedir.
3
Klinik ve laboratuvar bulgularını sentezle.
Düzeltilmiş sodyumda düşüş + Bilinçte küntleşme = Gelişmekte olan beyin ödemi.
Düzeltilmiş sodyumun tedavi sırasında düşmesi, serbest suyun hücre içine kaydığını ve beyin ödemi riskinin yüksek olduğunu gösterir.
4
Müdahale stratejisini belirle.
Sıvı hızı azaltılmalı, sodyum içeriği artırılmalıdır.
Serebral ödem gelişimini önlemek için serbest su girişi kısıtlanmalı ve intravasküler tonisite korunmalıdır.

Anahtar Kavram

DKA tedavisinde 'Düzeltilmiş Sodyum Trendi' takibi ve beyin ödemi risk yönetimi.
Bu soruyu puanla