62 yaşında kadın hasta, hastanede *Pseudomonas aeruginosa* pnömonisi nedeniyle seftazidim … — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$62$ yaşında kadın hasta, hastanede *Pseudomonas aeruginosa* pnömonisi nedeniyle seftazidim ve amikasin tedavisi almaktadır. Tedavinin $10$ . gününde yapılan rutin kontrollerinde böbrek fonksiyon testlerinde bozulma saptanıyor. Fizik muayenesinde kan basıncı $135/85$ mmHg, nabız $78$ /dakika ve ateş $37.2$ °C olarak ölçülüyor. Hastanın günlük idrar miktarının $1600$ mL olduğu belirtiliyor.

Laboratuvar bulguları aşağıdaki gibidir:

Parametre	Sonuç
Serum Kreatinin (Bazal)	$0.9$ mg/dL
Serum Kreatinin (Güncel)	$2.4$ mg/dL
BUN	$38$ mg/dL
İdrar Sodyumu ( $U_{Na}$ )	$52$ mEq/L
Fraksiyone Sodyum Ekskresyonu ( $FENa$ )	$\%2.6$
İdrar Osmolalitesi	$285$ mOsm/kg

Bu hastadaki klinik tablo için en olası tanı aşağıdakilerden hangisidir?

A
Prerenal azotemi
Aminoglikozid ilişkili akut tübüler nekrozCevap
C
Akut interstisyel nefrit
D
Akut glomerulonefrit
E
Post-renal obstrüksiyon

Cevap

En olası tanı, amikasin kullanım öyküsü, zamanlama ve laboratuvar bulguları ile uyumlu olan aminoglikozid ilişkili akut tübüler nekrozdur.

Doğru seçenek amikasin kullanımıyla ilişkili ATN'dir. Aminoglikozidler (amikasin, gentamisin vb.) proksimal tübül hücrelerinde birikerek hasara yol açar. Bu tablo genellikle tedavinin geç döneminde (5-10. günler) başlar, tübüler fonksiyon kaybı nedeniyle sodyum geri emilimi bozulur (FENa > %1) ve sıklıkla idrar miktarı azalmadan (non-oligurik) seyreder.

Adım Adım Çözüm

Böbrek fonksiyon testlerini değerlendir

Serum kreatinin değerinin

0.9

mg/dL'den

2.4

mg/dL'ye yükselmesi, hastada ciddi bir akut böbrek hasarı olduğunu gösterir.

Tanısal kriterleri doğrulamak için bazal ve güncel değerler karşılaştırılmalıdır.

İdrar miktarını ve volüm durumunu analiz et

Günlük

1600

mL idrar çıkışı, hasarın 'non-oligurik' karakterde olduğunu gösterir.

Oligürik ve non-oligurik ayrımı ayırıcı tanıda kritik bir adımdır.

İdrar biyokimyasını yorumla

FENa

değerinin

\%2.6

( >

\%1

) ve idrar osmolalitesinin düşük (

285

mOsm/kg) olması, hasarın renal (intrinsik) kaynaklı olduğunu kanıtlar.

Böbreğin sodyum tutma ve idrarı konsantre etme yeteneğinin kaybı tübüler hasara (ATN) işaret eder.

Klinik korelasyon yap

Aminoglikozid grubu bir antibiyotik olan amikasinin

10

gündür kullanılıyor olması, non-oligurik ATN tablosunun en muhtemel sebebidir.

İlaç nefrotoksisitesi zamanlaması ve klinik sunumu tanı için belirleyicidir.

Anahtar Kavram

Aminoglikozidlere bağlı akut tübüler nekroz (ATN) tipik olarak non-oliguriktir ve tedavinin 5-10. günlerinde renal parametrelerde bozulma ile başlar.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru