4 yaşında bir kız çocuk, şiddetli karın ağrısı, safralı kusma ve çilek jölesi kıvamında dı… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$4$ yaşında bir kız çocuk, şiddetli karın ağrısı, safralı kusma ve çilek jölesi kıvamında dışkılama şikayetleriyle acil servise getiriliyor. İnvajinasyon (intussusception) tanısıyla yatırılan hastanın takibi sırasında idrar miktarının $0.2\ mL/kg/saat$ düzeyine gerilediği gözleniyor. Fizik muayenede turgor ve tonusun azaldığı, mukozaların kuru olduğu saptanıyor. Hastanın laboratuvar bulguları aşağıdaki tabloda sunulmuştur:

Tetkik	Sonuç
Serum Kreatinin	$1.2\ mg/dL$ (Bazal: $0.3\ mg/dL$ )
Kan Üre Azotu (BUN)	$48\ mg/dL$
Spot İdrar Sodyumu ( $U_{Na}$ )	$10\ mEq/L$
Fraksiyonel Sodyum Ekskresyonu ( $FENa$ )	$\%0.4$
İdrar Osmolalitesi	$650\ mOsm/kg\ H_2O$
İdrar/Plazma Kreatinin Oranı	$50$

Bu klinik ve laboratuvar bulgularına göre, hastada gelişen böbrek yetmezliğinin en olası nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

Prerenal azotemiCevap
B
Akut tübüler nekroz
C
Akut interstisiyel nefrit
D
Postrenal obstrüksiyon
E
Hemolitik üremik sendrom

Cevap

Hastanın klinik dehidratasyon bulguları ve idrar indekslerinin (FENa < %1, UNa < 20, yüksek idrar osmolalitesi) tübüler fonksiyonların sağlam olduğunu göstermesi nedeniyle en olası tanı prerenal azotemidir.

Prerenal azotemi, böbrek perfüzyonunun azaldığı ancak böbrek parankiminin henüz hasar görmediği durumlarda görülür. Bu hastada dehidratasyon bulguları ile birlikte sodyumun geri emildiğini gösteren düşük fraksiyonel sodyum ekskresyonu (

< \%1

) ve böbreğin idrarı konsantre edebildiğini gösteren yüksek idrar osmolalitesi (

> 500\ mOsm/kg

) prerenal tabloyu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

Klinik durumu değerlendir

Hastada invajinasyon ve kusma sonrası gelişen belirgin dehidratasyon ve oligüri (

< 0.5\ mL/kg/saat

) mevcuttur.

Böbrek yetmezliğinin başlangıç nedenini belirlemek için klinik perfüzyon durumu kritiktir.

BUN/Kreatinin oranını hesapla ve yorumla

48 / 1.2 = 40

. Oran

20

'nin üzerindedir.

Yüksek BUN/Kreatinin oranı prerenal nedenleri destekler.

İdrar tetkiklerini (FENa, UNa, Osmolalite) analiz et

FENa = \%0.4

(

< \%1

U_{Na} = 10\ mEq/L

(

< 20

) ve

U_{Osm} = 650

(

> 500

Bu değerler böbreğin sodyum ve suyu tutma kapasitesinin (tübüler fonksiyonun) korunduğunu gösterir; bu durum prerenal tablonun karakteristiğidir.

Anahtar Kavram

Prerenal azotemi ile akut tübüler nekroz (ATN) ayrımında en güvenilir parametrelerden biri fraksiyonel sodyum ekskresyonudur (

FENa

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru