72 yaşında erkek hasta, rektal tuşe muayenesinde prostat sol lobunda saptanan sertlik ve n… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$72$ yaşında erkek hasta, rektal tuşe muayenesinde prostat sol lobunda saptanan sertlik ve nodülarite şikayetiyle üroloji kliniğine başvuruyor. Serum $PSA$ düzeyi $6.8\ ng/mL$ (N: $0-4\ ng/mL$ ) olarak ölçülüyor. Yapılan transrektal iğne biyopsisinde; geniş, dallanan ve kıvrımlı lümenlere sahip glandüler yapılar izleniyor. Bu glandların, belirgin nükleollere sahip pleomorfik epitelyal hücrelerle döşeli olduğu ve bazal membran boyunca yer yer kesintiye uğramış ancak varlığını sürdüren bir bazal hücre tabakası içerdiği gözleniyor. Bu morfolojik bulguların izlendiği odakta, tanıyı kesinleştirmek amacıyla yapılan immünohistokimyasal çalışmada saptanması en olası patern aşağıdakilerden hangisidir?

$p63$ ve $34\beta E12$ ile kesintili (yamalı) bazal boyanma; $AMACR$ ( $P504S$ ) ile fokal veya zayıf sitoplazmik pozitiflikCevap
B
$p63$ ve $34\beta E12$ ile bazal hücrelerde tam kayıp; $AMACR$ ( $P504S$ ) ile güçlü ve diffüz sitoplazmik pozitiflik
C
Gland lümeninde yoğun nötrofil birikimi ve stromal ödem eşliğinde bazal hücrelerde diffüz $p63$ pozitifliği
D
Bazal hücrelerde $34\beta E12$ ile çok katlı (multilayered) boyanma; lüminal hücrelerde $AMACR$ negatifliği
E
Küçük, birbirine yakın yerleşimli glandlarda $p63$ ile bazal hücre kaybı saptanırken $AMACR$ ( $P504S$ ) negatifliği

Cevap

Yüksek dereceli prostatik intraepitelyal neoplazi (HGPIN) tanısı için karakteristik olan

p63

34\beta E12

ile kesintili (yamalı) bazal boyanma ile birlikte

AMACR

(

P504S

) fokal pozitifliğidir.

Soruda tanımlanan morfolojik tablo (geniş dallanan glandlar, pleomorfik hücreler ve korunmuş/kesintili bazal tabaka) Yüksek Dereceli Prostatik İntraepitelyal Neoplazi (HGPIN) ile tam uyumludur. HGPIN'de bazal hücreler mevcut olduğu için bazal markerlar (

p63

34\beta E12

) pozitiftir, ancak bu hücre tabakası genellikle fragmantedir ve 'yamalı' (patchy) bir boyanma gösterir. Malignite markeri olan

AMACR

(

P504S

) ise HGPIN vakalarının bir kısmında fokal veya zayıf pozitiflik sergileyebilir, bu da adenokarsinom ile ayırıcı tanıda dikkatli olunmasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

Klinik ve laboratuvar verilerini değerlendir.

72

yaş, sert nodül ve

6.8\ ng/mL

PSA

düzeyi malignite veya prekürsör lezyon şüphesini artırır.

Prostat kanseri ve HGPIN genellikle benzer klinik prezentasyonla (rektal tuşede nodül ve

PSA

yüksekliği) başvurur.

Mikroskobik gland yapısını ve bazal tabakayı analiz et.

Geniş, dallanan glandlar ve pleomorfik nükleollere rağmen 'yer yer kesintiye uğramış ancak korunmuş' bazal tabaka bulgusu HGPIN lehinedir.

Adenokarsinomda bazal tabaka tamamen kaybolurken, HGPIN'de bu tabaka korunur ancak yapısal bozulma nedeniyle kesintili (fragmented) görülebilir.

İmmünohistokimyasal (İHK) belirteçleri eşleştir.

Bazal tabaka için

p63

34\beta E12

(high molecular weight cytokeratin) kullanılır. HGPIN'de bu işaretleyiciler yamalı boyanır. Kanser markeri olan

AMACR

(

P504S

) ise HGPIN'de fokal veya zayıf pozitif olabilir.

İHK, prostat biyopsilerinde benign, prekürsör (HGPIN) ve malign ayrımında en güvenilir yöntemdir.

Anahtar Kavram

HGPIN ve Prostatik Adenokarsinom ayrımında bazal tabaka immünohistokimyasının (

p63

34\beta E12

) kullanımı.

Daha Fazla Pratik

Prostat adenokarsinomu ve HGPIN ayrımında PIN-4 kokteyli (p63, 34betaE12 ve AMACR'ın birlikte kullanımı) üzerine çalışılması önerilir.

Tahmini Süre:1m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru