Acil servise abdominal ağrı, ateş ve dirençli kusma tablosuyla getirilen 68 yaşındaki erke… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

Acil servise abdominal ağrı, ateş ve dirençli kusma tablosuyla getirilen $68$ yaşındaki erkek hastanın fizik muayenesinde yaygın rebound ve defans saptanıyor. Hastanın yapılan tetkiklerinde sodyum ( $Na^+$ ) $140$ mEq/L, klor ( $Cl^-$ ) $98$ mEq/L ve potasyum ( $K^+$ ) $3.5$ mEq/L olarak ölçülüyor.

Alınan arteryel kan gazı değerleri şu şekildedir:

Parametre	Değer
$pH$	$7.40$
$pCO_2$	$30$ mmHg
$HCO_3$	$18$ mEq/L

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Artmış anyon açıklı metabolik asidoz + Metabolik alkaloz + Respiratuvar alkalozCevap
B
İzole artmış anyon açıklı metabolik asidoz
C
Mikst metabolik alkaloz ve respiratuvar alkaloz
D
Kompante respiratuvar alkaloz
E
Normal anyon açıklı metabolik asidoz ve metabolik alkaloz

Cevap

Hastadaki asit-baz durumu; artmış anyon açıklı metabolik asidoz, metabolik alkaloz ve respiratuvar alkalozun bir arada bulunduğu üçlü (triple) bozukluktur.

Doğru tanı 'Artmış anyon açıklı metabolik asidoz + Metabolik alkaloz + Respiratuvar alkaloz' şeklindedir. Analizde ilk olarak anyon açığının

24

mEq/L olduğu saptanır (

140-116

), bu da yüksek anyon açıklı bir asidozu gösterir. Ardından 'Delta-Delta' kuralı uygulandığında, anyon açığındaki artış (

12

birim) bikarbonata eklendiğinde (

18+12=30

) sonucun normal üst sınır olan

26

'nın üzerinde olduğu görülür; bu metabolik alkalozu kanıtlar. Son olarak Winters formülüne göre beklenen

pCO_2

değerinin (

33-37

) ölçülenden (

30

) yüksek olması, ek bir respiratuvar alkalozun varlığını doğrular.

Adım Adım Çözüm

Anyon açığı (

AG

) hesaplanır.

AG = Na^+ - (Cl^- + HCO_3) = 140 - (98 + 18) = 24

mEq/L.

Artmış anyon açığı (

> 12

), yüksek anyon açıklı metabolik asidozun (HAGMA) varlığını kanıtlar.

Delta-Delta (

\Delta/\Delta

) analizi yapılarak ek metabolik bozukluk aranır.

\Delta AG = 24 - 12 = 12

. Düzeltilmiş

HCO_3 = 18 + 12 = 30

mEq/L.

Düzeltilmiş bikarbonatın

26

mEq/L'den büyük olması, HAGMA'ya eşlik eden gizli bir metabolik alkalozun varlığını gösterir.

Winters formülü ile respiratuvar kompansasyon değerlendirilir.

Beklenen

pCO_2 = (1.5 \times 18) + 8 \pm 2 = 35 \pm 2

(

33-37

mmHg). Ölçülen

pCO_2 = 30

mmHg.

Ölçülen

pCO_2

değerinin beklenen değerden düşük olması, eşlik eden primer bir respiratuvar alkalozun varlığını gösterir.

Anahtar Kavram

Normal pH değerine sahip hastalarda, anyon açığı ve kompansasyon formülleri kullanılmadan mikst ve üçlü asit-baz bozuklukları tanınamaz.

Daha Fazla Pratik

Karışık asit-baz bozukluklarında delta-delta oranının (

ΔAG / ΔHCO_3

) yorumlanması üzerine pratik yapılması önerilir.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru