Rutin kontroller sırasında yapılan tetkiklerinde serbest T3 ve serbest T4 düzeyleri yüksek, TSH düzeyi normalin üst sınırında (uygunsuz TSH salınımı) saptanan 24 yaşında erkek hasta değerlendiriliyor. Hastanın fizik muayenesinde diffüz evre 1 guatr saptanıyor, ancak tirotoksikoz bulgularına (taşikardi, terleme, tremor) rastlanmıyor ve hasta klinik olarak ötiroid görünümdedir. Hipofiz manyetik rezonans (MR) görüntülemesi normal olarak değerlendiriliyor. Bu hastada TSH salgılayan hipofiz adenomundan (TSHoma) ziyade Tiroid Hormon Direnci (RTH) tanısını en güçlü şekilde destekleyen laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?
- Serum seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin normal olmasıCevap
- BTRH stimülasyon testine TSH yanıtının baskılanmış (künt) olması
- CAlfa-alt birim (α-subunit) / TSH molar oranının 1'den büyük olması
- DSomatostatin analogları ile TSH düzeyinin belirgin azalması
- EBazal metabolizma hızının ve ferritin düzeyinin belirgin artmış olması
Cevap
Serum seks hormon bağlayıcı globulin (SHBG) düzeyinin normal olması
Tiroid Hormon Direnci (RTH) sendromunda, tiroid hormon reseptörlerindeki (genellikle TR-beta) mutasyon nedeniyle dokular tiroid hormonlarına yanıt veremez. Bu direnç hipofizde TSH salınımının baskılanmasını engellerken, karaciğer gibi periferik dokularda da metabolik etkilerin oluşmasını engeller. SHBG (Seks Hormon Bağlayıcı Globulin) sentezi karaciğerde tiroid hormonları tarafından uyarılır. RTH'da karaciğer de dirençli olduğu için, kandaki yüksek T4/T3 düzeylerine rağmen SHBG sentezi artmaz ve normal düzeyde kalır. Buna karşılık TSH salgılayan adenomlarda (TSHoma), periferik dokularda direnç yoktur; yüksek tiroid hormonları karaciğeri uyararak SHBG düzeyini artırır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Uygunsuz TSH Salınımı Sendromları (TSHoma vs RTH) Ayırıcı Tanısı
İpuçları
1
Hastanın klinik olarak ötiroid görünmesi (semptomsuz olması), dokuların yüksek hormona yanıt verip vermediği konusunda önemli bir ipucudur.
2
TSHoma bir tümördür ve otonom çalışır (vücut kontrolünden çıkar). RTH ise bir reseptör sorunudur ve dokular hormonu 'görmez'.
3
SHBG karaciğerde üretilir ve üretimi tiroid hormonları tarafından artırılır. Karaciğer tiroid hormonuna dirençli ise SHBG düzeyi nasıl etkilenir?
Daha Fazla Pratik
TSHoma tedavisinde kullanılan somatostatin analoglarının etki mekanizmasını ve cerrahi endikasyonlarını gözden geçirin.
Alternatif Yöntem
Ayırıcı tanıda genetik testler de kullanılabilir. TR-beta (THRβ) gen mutasyonunun gösterilmesi RTH tanısını kesinleştirir.
Tahmini Süre:2m 30s