Soru

Zorluk: OrtaAkut Böbrek Yetmezliği

33 yaşında bir kız çocuk, 22 gündür devam eden şiddetli ishal ve kusma şikayetleri sonrası idrar miktarında belirgin azalma nedeniyle acil servise getiriliyor. Fizik muayenesinde letarjik görünümde olan hastanın göz küreleri çökmüş, turgor ve tonusu azalmış saptanıyor. Kan basıncı 80/50 mmHg80/50\text{ mmHg}, kalp hızı 155/dk155/\text{dk} ölçülüyor. Laboratuvar incelemesinde serum kreatinin düzeyi 2.8 mg/dL2.8\text{ mg/dL}, kan üre azotu (BUN) 72 mg/dL72\text{ mg/dL} bulunuyor. İdrar tetkikinde idrar sodyumu 48 mEq/L48\text{ mEq/L} ve idrar osmolalitesi 290 mOsm/kg290\text{ mOsm/kg} olarak saptanıyor.

Bu bulgular ışığında, hastadaki klinik tablo ve eşlik etmesi beklenen diğer laboratuvar bulgusu aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Akut tübüler nekroz gelişmiştir; fraksiyonel sodyum ekskresyonunun (FENa) %2’den büyük olması beklenir.Cevap
  2. B
    Prerenal azotemi mevcuttur; idrar sedimentinde bol miktarda hyalen silindir görülmesi beklenir.
  3. C
    Akut glomerülonefrit gelişmiştir; idrar sedimentinde eritrosit silindirlerinin görülmesi beklenir.
  4. D
    Böbreğin konsantrasyon yeteneği korunmuştur; idrar özgül ağırlığının 1.020 üzerinde olması beklenir.
  5. E
    Prerenal azotemi mevcuttur; BUN/Kreatinin oranının 10’un altında olması beklenir.

Cevap

Hastada dehidratasyona bağlı iskemik süreç sonucunda Akut Tübüler Nekroz (ATN) gelişmiştir; bu tabloyu destekleyen laboratuvar bulgusu fraksiyonel sodyum ekskresyonunun (FENa) %2’den büyük olmasıdır.
Vakada verilen idrar sodyumunun 40 mEq/L40\text{ mEq/L} üzerinde olması ve idrar osmolalitesinin düşük (290 mOsm/kg290\text{ mOsm/kg}) olması, böbreğin sodyum tutma ve idrarı konsantre etme yeteneğini kaybettiğini, yani tübüler hasarın (ATN) geliştiğini gösterir. Bu durumda fraksiyonel sodyum ekskresyonunun (FENa) çocuklarda %2\%2'nin üzerinde olması beklenen bir bulgudur.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik ve laboratuvar verilerini değerlendir.
Ciddi dehidratasyon bulguları, yüksek kreatinin ve BUN değerleri ile akut böbrek hasarı tanısı konur.
Dehidratasyon, çocuklarda prerenal AKI'nin en sık nedenidir ancak uzarsa ATN'ye ilerleyebilir.
2
İdrar indekslerini yorumla (İdrar Na: 48, İdrar Osm: 290).
İdrar sodyumunun 40 mEq/L üzerinde olması ve idrarın plazma osmolalitesine yakın olması (izostenüri), tübüler fonksiyonun bozulduğunu gösterir.
Prerenal durumda böbrek sodyum tutmaya ve idrarı konsantre etmeye çalışırken, ATN'de bu yetenek kaybolur.
3
FENa değerini tahmin et.
Tübüler hasar varlığında sodyum geri emilemediği için FENa %2'nin üzerine çıkar.
FENa, prerenal (%1 altı) ve renal (%2 üstü) ayrımında en güvenilir parametrelerden biridir.

Anahtar Kavram

Akut Böbrek Yetmezliğinde Prerenal ve Renal (ATN) Ayrımı

Daha Fazla Pratik

Farklı yaş gruplarında (örneğin yenidoğanlarda) prerenal azotemi için FENa sınır değerlerinin nasıl değiştiğini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla