Soru

Zorluk: ZorMetilksantinler ve PDE İnhibitörleri

Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAHKOAH) nedeniyle uzun süredir oral teofilin (600600 mg/gün) tedavisi alan 6565 yaşındaki erkek hasta, acil servise jeneralize tonik-klonik nöbet ve çarpıntı şikayetiyle getiriliyor. Yapılan muayenesinde ventriküler taşikardi saptanıyor. Hastanın tıbbi öyküsünden 2020 yıllık sigara içicisi olduğu ancak 11 hafta önce sigarayı tamamen bıraktığı ve 33 gün önce idrar yolu enfeksiyonu nedeniyle siprofloksasin kullanmaya başladığı öğreniliyor.

Bu hastadaki klinik tablonun gelişimini en iyi açıklayan mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Siprofloksasinin CYP1A2CYP1A2 enzimini inhibe etmesi ve sigaranın bırakılmasıyla enzim indüksiyonunun ortadan kalkması sonucu teofilin klerensinin azalmasıCevap
  2. B
    Teofilinin adenozin A1A_1 reseptörlerini antagonize ederek nöbet eşiğini düşürmesi ve siprofloksasinin renal tübüler sekresyonu kompetitif olarak engellemesi
  3. C
    Uzun etkili bir beta−2beta-2 agonist olan salmeterolün teofilin ile sinerjistik etkileşime girerek Na+/K+−ATPazNa^+/K^+-ATPaz pompasını inhibe etmesi sonucu gelişen hiperkalemi
  4. D
    Muskarinik reseptör antagonistlerinin (LAMALAMA) CYP2D6CYP2D6 izoenzimi üzerinden teofilin metabolizmasını yavaşlatarak plazma düzeyini artırması
  5. E
    Siprofloksasinin direkt olarak santral sinir sisteminde GABAAGABA_A reseptörlerini aktive etmesi ve nikotin yoksunluğunun teofilin klerensini artırması

Cevap

Siprofloksasin aracılı CYP1A2CYP1A2 inhibisyonu ile sigaranın bırakılmasına bağlı enzim indüksiyonunun kaybının teofilin klerensini azaltması sonucu gelişen toksisite tablosudur.
Teofilin, dar terapötik indeksi olan ve başlıca CYP1A2CYP1A2 enzimiyle metabolize edilen bir ilaçtır. Sigara dumanındaki polisiklik aromatik hidrokarbonlar bu enzimi indükleyerek teofilin klerensini artırır. Hasta sigarayı bıraktığında bu indüksiyon etkisi kaybolur ve klerens azalır. Üzerine bir de CYP1A2CYP1A2'yi güçlü bir şekilde inhibe eden siprofloksasin eklendiğinde, teofilin klerensi çok daha fazla düşer ve plazma konsantrasyonu hızla toksik düzeye çıkarak nöbet ve aritmi gibi yan etkilere neden olur.

Adım Adım Çözüm

1
Hastadaki semptomların (nöbet, ventriküler taşikardi) kaynağını belirle.
Teofilin toksisitesi (dar terapötik indeksi nedeniyle 10−2010-20 mg/L üzeri risklidir).
Teofilin yüksek dozlarda PDE inhibisyonu ve adenozin antagonizması ile aritmi ve nöbete yol açar.
2
İlaç etkileşimlerini analiz et.
Siprofloksasin bir CYP1A2CYP1A2 inhibitörüdür; sigara ise CYP1A2CYP1A2 indükleyicisidir.
Teofilin başlıca CYP1A2CYP1A2 ile metabolize edildiğinden bu enzimdeki değişimler düzeyini doğrudan etkiler.
3
Klinik olayların bileşke etkisini değerlendir.
Sigaranın bırakılması indüksiyonu bitirir, siprofloksasin ise mevcut enzimi inhibe eder.
Her iki durum da klerensi azaltıp plazma düzeyini toksik sınırlara taşır.

Anahtar Kavram

Teofilin metabolizmasında CYP1A2 enziminin rolü ve bu enzimi etkileyen faktörlerin (sigara indüksiyonu, siprofloksasin inhibisyonu) dar terapötik indeksli ilaçlar üzerindeki klinik sonuçları.

Daha Fazla Pratik

Diğer metilksantinler (aminofilin) ve PDE4 selektif inhibitörü olan roflumilastın yan etki profillerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla