Soru

Zorluk: ZorYenidoğan Beslenmesi ve Sıvı-Elektrolit Tedavisi

Sadece anne sütü ile beslenen 1010 günlük bir term bebek, son 22 gündür giderek artan uyuklama ve emmede azalma şikayetleriyle getirilmiştir. Gebelik ve doğum öyküsü doğal olan bebeğin fizik muayenesinde; vücut ağırlığının doğum ağırlığına göre %17\%17 azaldığı, fontanelin çökmüş olduğu, mukozaların kuru olduğu ancak cilt turgorunun görece korunduğu ve cildin "hamur kıvamında" olduğu saptanmıştır.

Bebeğin laboratuvar tetkik sonuçları aşağıdadır:

ParametreSonuç
Serum Sodyum172 mEq/L172 \text{ mEq/L}
Serum Potasyum4.8 mEq/L4.8 \text{ mEq/L}
Kan Üre Azotu (BUN)48 mg/dL48 \text{ mg/dL}
Kreatinin1.5 mg/dL1.5 \text{ mg/dL}
Kan Şekeri95 mg/dL95 \text{ mg/dL}

Bu bebeğin klinik durumu ve yönetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Sodyum düzeyini hızla düşürmek ve serbest su açığını kapatmak için ilk tercih edilecek sıvı %5\%5 dekstroz olmalıdır.
  2. Serum sodyumundaki düşüş hızının 0.5 mEq/L/saat0.5 \text{ mEq/L/saat} değerini geçmesi, beyin hücrelerinde serebral ödem riskini belirgin şekilde artırır.Cevap
  3. C
    Ciltteki hamur kıvamındaki bulgu, hipernatremide suyun hücre dışı mesafeden hücre içine kayması sonucunda gelişir.
  4. D
    Tedavi sırasında gelişebilecek konvülziyonlar, genellikle hipernatremik evredeki kalsiyum düşüklüğüne bağlıdır.
  5. E
    Hücre içinde biriken 'idiyojenik osmoller', serum sodyumu düştüğünde dakikalar içinde hücre dışına atılarak dengeyi sağlar.

Cevap

Serum sodyumundaki düşüş hızının 0.5 mEq/L/saat0.5 \text{ mEq/L/saat} değerini geçmesi serebral ödem riskini artırır.
Hipernatremik dehidratasyon tedavisinde en kritik nokta, serum sodyumunun yavaşça düşürülmesidir. Beyin hücreleri, hipernatremik ortamda büzüşmeyi önlemek için 'idiyojenik osmoller' üretir. Eğer dışarıdaki sodyum (ve dolayısıyla ozmolalite) çok hızlı düşürülürse, bu osmoller hücre içinde kaldığı için su hızla hücre içine girer ve ölümcül olabilen serebral ödeme neden olur. Güvenli sınır saatte 0.5 mEq/L0.5 \text{ mEq/L} düşüştür.

Adım Adım Çözüm

1
Klinik tabloyu değerlendir
Bebekte emme bozukluğuna bağlı %18 ağırlık kaybı ve Na: 172 mEq/L ile karakterize 'Hipernatremik Dehidratasyon' mevcuttur.
Yetersiz anne sütü alımı yenidoğanda hipernatremik dehidratasyonun en sık nedenidir.
2
Cilt bulgusunu yorumla
Hamur kıvamında cilt, suyun ozmotik olarak hücre içinden (ICF) hücre dışına (ECF) çıkmasıyla oluşur.
Hücre dışı hacim görece korunduğu için klasik dehidratasyon bulguları (turgor bozukluğu) daha geç ortaya çıkar.
3
Tedavi prensibini belirle
Sodyum düşüş hızı günde 1012 mEq/L10-12 \text{ mEq/L} (0.5 mEq/L/saat0.5 \text{ mEq/L/saat}) olacak şekilde 487248-72 saatlik bir plan yapılmalıdır.
Beyin hücrelerinde biriken idiyojenik osmoller, hızlı rehidratasyon sırasında suyun hücre içine hücum etmesine ve serebral ödeme yol açar.

Anahtar Kavram

Yenidoğanda hipernatremik dehidratasyon yönetimi ve serebral ödemden korunma prensipleri.

İpuçları

1
Bebeğin ağırlık kaybının %17 olması ve sodyumunun 172 olması ağır bir dehidratasyonu gösterir.
2
Beyin hücrelerinin kendisini ozmotik strese karşı nasıl koruduğunu (osmoller) düşünün.
3
Tedavide en büyük korkumuz, hızlı su girişiyle beynin şişmesidir.

Daha Fazla Pratik

Hipernatremik dehidratasyonda rehidratasyon sıvısının sodyum konsantrasyonu hesaplamalarını gözden geçirin.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla