54 yaşında, altı ay önce Tip 2 diyabet tanısı alan erkek hasta; avuç içlerinde turuncu-sar… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$54$ yaşında, altı ay önce Tip $2$ diyabet tanısı alan erkek hasta; avuç içlerinde turuncu-sarı renkli çizgilenmeler ve dirseklerinde nodüler kitleler şikayetiyle polikliniğe başvuruyor. Fizik muayenesinde "ksantoma striatum palmare" ve "tüberoerüptif ksantomlar" saptanıyor. Hastanın laboratuvar incelemesinde elde edilen bulgular aşağıdadır:

Parametre	Sonuç	Normal Değer
Total Kolesterol	$360$ $mg/dL$	$< 200$
Trigliserid	$350$ $mg/dL$	$< 150$
HDL Kolesterol	$34$ $mg/dL$	$> 40$
Açlık Plazma Glukozu	$142$ $mg/dL$	$70-100$

Bu hastadaki dislipidemi tablosunun patofizyolojisinden sorumlu olan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?

Şilomikron ve $VLDL$ kalıntılarının (remnant) hepatik klerensinde bozuklukCevap
B
$LDL$ reseptörlerinin sentezinde veya fonksiyonunda genetik yetersizlik
C
Lipoprotein lipaz ( $LPL$ ) enziminin fonksiyonel aktivite kaybı
D
Karaciğerden $VLDL$ sekresyonunda artış ve periferik dokularda kullanım azlığı
E
$ApoC-II$ kofaktör eksikliği nedeniyle şilomikronların hidroliz edilememesi

Cevap

Şilomikron ve VLDL kalıntılarının (remnant) hepatik klerensinde bozukluk

Hastada saptanan 'ksantoma striatum palmare' (avuç içi çizgilerde sarımsı renk değişikliği) Tip III hiperlipoproteinemi (diğer adıyla disbetalipoproteinemi veya geniş beta hastalığı) için karakteristik ve tanı koydurucu bir bulgudur. Bu hastalıkta,

ApoE

genindeki mutasyonlar (en sık

E2/E2

izoformu) nedeniyle şilomikron kalıntıları ve

IDL

(VLDL kalıntısı), karaciğerdeki reseptörler tarafından verimli bir şekilde temizlenemez ve kanda birikir. Bu durum hem kolesterol hem de trigliserid düzeylerinde belirgin ve genellikle dengeli bir artışa neden olur.

Adım Adım Çözüm

Klinik ipuçlarını değerlendir

Avuç içindeki turuncu-sarı çizgilenmeler (ksantoma striatum palmare) Tip III hiperlipoproteinemi için patognomoniktir.

Tip III dislipidemide biriken remnant lipoproteinler küçük damar çevresinde birikerek bu spesifik lezyonlara yol açar.

Laboratuvar profilini analiz et

Total kolesterol ve trigliserid düzeylerinin yaklaşık eşit oranda (

1:1

) arttığı görülmektedir.

Bu tablo, kolesterol ve trigliseridden zengin olan remnant partiküllerinin (

IDL

ve şilomikron kalıntıları) birikimini yansıtır.

Patofizyolojik mekanizmayı tanımla

ApoE proteinindeki genetik defekt (en sık E2/E2 homozigotluğu) sonucu temizlenme bozukluğu.

Remnant partiküllerinin karaciğerdeki LDL reseptörlerine ve LRP'ye bağlanması için fonksiyonel ApoE gereklidir.

Anahtar Kavram

Disbetalipoproteinemi (Tip III) patofizyolojisi ve karakteristik klinik bulguları

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Konular

Bu konudan daha fazla soru