65 yaşında, bilinen Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve konjestif kalp yetersizl… — TUS - Tıpta Uzmanlık Sınavı

$65$ yaşında, bilinen Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı ( $KOAH$ ) ve konjestif kalp yetersizliği tanıları olan erkek hasta; son $3$ gündür artan nefes darlığı, öksürük ve idrar miktarında azalma şikayetleriyle acil servise başvuruyor. Özgeçmişinden periferik ödemleri nedeniyle yüksek doz furosemid kullandığı öğreniliyor. Hastanın laboratuvar sonuçları aşağıda verilmiştir:

Parametre	Değer
$pH$	$7,22$
$pCO_2$	$55$ mmHg
$HCO_3^-$	$22$ mEq/L
$Na^+$	$142$ mEq/L
$Cl^-$	$90$ mEq/L
$K^+$	$4,5$ mEq/L

Bu hastadaki asit-baz bozukluğu aşağıdakilerden hangisidir?

Miks tip; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + metabolik alkaloz + respiratuar asidozCevap
B
Miks tip; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + metabolik alkaloz + respiratuar alkaloz
C
Miks tip; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + respiratuar asidoz
D
Sadece yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz ve kompanse respiratuar asidoz
E
Miks tip; normal anyon açıklıklı metabolik asidoz + metabolik alkaloz + respiratuar asidoz

Cevap

Miks tip; yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz + metabolik alkaloz + respiratuar asidoz

Hastanın anyon açığı

30

mEq/L olarak hesaplanmıştır, bu da yüksek anyon açıklıklı bir metabolik asidoz olduğunu gösterir. Delta-delta analizi yapıldığında (

30-12=18

), sadece bu asidoz olsaydı bikarbonatın

6

mEq/L seviyelerine düşmesi beklenirdi; ancak bikarbonat

22

mEq/L'dir. Aradaki fark (

16

mEq/L'lik bikarbonat fazlalığı) ek bir metabolik alkalozu (muhtemelen furosemid kullanımına bağlı) işaret eder. Son olarak,

22

mEq/L'lik bikarbonat için beklenen solunumsal yanıt (

pCO_2

) yaklaşık

41

mmHg olmalıydı.

55

mmHg'lik ölçüm, hastada

KOAH

zemininde ek bir respiratuar asidoz olduğunu kanıtlar. Bu üç bulgu birleştiğinde 'üçlü miks bozukluk' tanısı konur.

Adım Adım Çözüm

Anyon Açığı (

AA

) hesaplanır.

AA = Na - (Cl + HCO_3) = 142 - (90 + 22) = 30

mEq/L.

Normal anyon açığı

12 \pm 2

mEq/L'dir.

30 > 12

olduğu için yüksek anyon açıklıklı metabolik asidoz (

YAA-MA

) mevcuttur.

Delta-Delta (

\Delta/\Delta

) analizi yapılarak ek metabolik bozukluk araştırılır.

\Delta AA = 30 - 12 = 18

; Beklenen

HCO_3 = 24 - 18 = 6

mEq/L. Ölçülen

HCO_3 = 22

mEq/L.

Ölçülen

HCO_3

(

22

), sadece

YAA-MA

olsaydı beklenen değerden (

6

) çok daha yüksektir. Bu durum eşlik eden bir metabolik alkalozu gösterir.

Respiratuar komponentin değerlendirilmesi için Winter formülü uygulanır.

Beklenen

pCO_2 = (1,5 \times 22) + 8 \pm 2 = 33 + 8 \pm 2 = 41 \pm 2

mmHg. Ölçülen

pCO_2 = 55

mmHg.

Ölçülen

pCO_2

(

55

), beklenen kompansasyon sınırının (

43

) üzerindedir. Bu durum ek bir respiratuar asidozun varlığını kanıtlar.

Anahtar Kavram

Üçlü asit-baz bozukluğu (Triple disorder) analizi: Anyon açığı, delta oranı ve beklenen solunumsal yanıtın birlikte değerlendirilmesi.

Daha Fazla Pratik

Salisilat zehirlenmesi gibi hem metabolik asidoz hem de primer respiratuar alkalozun birlikte görüldüğü miks bozukluk senaryolarını inceleyin.

Tahmini Süre:2m 30s

Soru

Cevap

Adım Adım Çözüm

Anahtar Kavram

Sık Yapılan Hatalar

Daha Fazla Pratik

Konular

Bu konudan daha fazla soru